Mới đây, Công an TP. Hà Nội đã triệt phá thành công đường dây giết mổ và tiêu thụ gần 300 tấn thịt lợn bệnh, được tuồn ra các chợ dân sinh và bếp ăn trường học. Sự việc nghiêm trọng này khiến dư luận phẫn nộ và làm dấy lên lo lắng lớn về an toàn thực phẩm. Trước tình hình đó, ngày 31/3, TP. Hà Nội đã chỉ đạo các trường học rà soát, niêm yết công khai nguồn gốc thực phẩm tại bếp ăn bán trú để bảo đảm an toàn cho học sinh.
Dịch tả lợn châu Phi có lây sang người không?
Nhiều phụ huynh lo ngại virus dịch tả lợn châu Phi có khả năng lây sang con người. Theo Bác sĩ Lê Văn Thiệu (Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương), dịch tả lợn châu Phi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở lợn, do virus African Swine Fever Virus (ASFV) gây ra, có tỷ lệ lợn chết lên đến 100%. Tuy nhiên, bác sĩ Thiệu khẳng định: “Dịch tả lợn châu Phi chỉ lây ở lợn, không truyền sang người. Song, nếu ăn phải thịt bệnh, vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.”
Nguy cơ sức khỏe khi ăn phải thịt lợn bệnh
Thịt lợn mắc bệnh và đã chết là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn Salmonella, E.coli hay Listeria phát triển. Người ăn phải có thể gặp các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, nôn mửa, sốt cao. Trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai là nhóm đối tượng dễ gặp biến chứng nặng. Ngoài ra, ký sinh trùng như giun xoắn hay sán dây cũng có thể xâm nhập cơ thể nếu thịt không được nấu chín kỹ, gây tổn thương cơ, mắt và hệ thần kinh.
Đặc biệt, thịt heo chết hoặc ôi thiu có thể sinh ra độc tố như histamine, endotoxin hay mycotoxin – những chất cực kỳ nguy hiểm vì khó bị phá hủy hoàn toàn ngay cả khi nấu ở 100 độ C. Nếu tích tụ lâu dài, các độc tố này có thể gây tổn thương gan, thận, hệ miễn dịch và tăng nguy cơ ung thư. Nguy hiểm hơn, thịt chứa độc tố thường không có dấu hiệu khác thường rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người tiêu dùng khó nhận biết.
Các chuyên gia nhấn mạnh, theo quy định, thịt lợn mắc bệnh phải được tiêu hủy. Hành vi buôn bán thịt bệnh làm thực phẩm không chỉ vi phạm pháp luật mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng.
Cách nhận biết thịt lợn an toàn và thịt lợn bệnh
Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ thực phẩm, bằng mắt thường rất khó phân biệt thịt lợn mới mắc bệnh với thịt an toàn, vì sau khi giết mổ, bề ngoài gần như không khác biệt. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn có thể quan sát một số dấu hiệu cơ bản để phòng tránh:
- Màu sắc: Thịt tươi thường có màu hồng nhạt đến đỏ hồng, trong khi thịt lợn bệnh hoặc chết có thể chuyển sang xám nhạt, thâm đen, xanh tái hoặc xuất hiện vết bầm, đốm bất thường. Nếu lợn chết chưa được cắt tiết, thịt sẽ bị thâm.
- Độ đàn hồi: Khi ấn nhẹ, thịt tươi có độ đàn hồi tốt, vết lõm nhanh chóng biến mất. Ngược lại, thịt bệnh thường nhão, chảy nước và vết lõm lâu tan.
- Mùi vị: Thịt tươi có mùi ngai ngái tự nhiên, còn thịt hỏng thường có mùi hôi, tanh, chua hoặc khét.
- Lớp mỡ và da: Nên chọn thịt có mỡ trắng, chắc; da mỏng, khô ráo. Tránh thịt có da chấm đỏ, nổi mụn lạ hoặc nhớt.
Trước tình hình thực phẩm bẩn ngày càng phức tạp, người tiêu dùng và các đơn vị giáo dục cần thận trọng trong việc lựa chọn và kiểm soát nguồn gốc thịt lợn, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
