Từ cuối năm 2025, quy định xử phạt đối với hành vi không xuất trình giấy tờ tùy thân khi cơ quan chức năng yêu cầu đã có nhiều thay đổi đáng chú ý. Theo quy định mới của Chính phủ, mức phạt đối với người không mang theo thẻ căn cước hoặc giấy tờ định danh hợp lệ có thể lên tới 1 triệu đồng.
Thông tin này đang nhận được sự quan tâm lớn của người dân, đặc biệt trong bối cảnh căn cước điện tử và các hình thức định danh số ngày càng được áp dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày.
Mức phạt khi không xuất trình thẻ căn cước là bao nhiêu?
Theo quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, hành vi không xuất trình được giấy tờ tùy thân theo yêu cầu kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền sẽ bị xử lý nghiêm hơn trước.
Cụ thể, người dân có thể bị:
- Phạt cảnh cáo;
- hoặc Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Quy định này áp dụng đối với các trường hợp không xuất trình được:
- Thẻ căn cước công dân;
- Thẻ căn cước theo mẫu mới;
- Căn cước điện tử;
- Giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy tờ định danh hợp lệ khác theo quy định.
So với trước đây, mức xử phạt mới đã tăng đáng kể. Trước đó, nhiều trường hợp chỉ bị cảnh cáo hoặc xử phạt từ 300.000–500.000 đồng.
Người dân cần lưu ý gì khi ra đường?
Theo các chuyên gia pháp lý, việc mang theo giấy tờ tùy thân hiện nay không chỉ phục vụ kiểm tra hành chính mà còn giúp người dân thuận tiện hơn khi thực hiện nhiều giao dịch và thủ tục.
Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, người dân có thể lựa chọn mang theo thẻ căn cước bản cứng hoặc sử dụng căn cước điện tử đã tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử theo quy định hiện hành.
Việc chủ động chuẩn bị sẵn giấy tờ định danh sẽ giúp hạn chế những rắc rối không đáng có khi lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra.
Căn cước công dân cũ còn sử dụng được không?
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm hiện nay là giá trị sử dụng của các loại giấy tờ tùy thân đã cấp trước đây.
Theo quy định của Luật Căn cước năm 2023, các thẻ căn cước công dân được cấp trước thời điểm luật có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ.
Điều này đồng nghĩa với việc người dân không bắt buộc phải đổi sang mẫu căn cước mới ngay nếu thẻ hiện tại vẫn còn thời hạn sử dụng và không có nhu cầu cấp đổi.
Tuy nhiên, đối với chứng minh nhân dân loại cũ 9 số, loại giấy tờ này đã hết giá trị sử dụng kể từ sau ngày 31/12/2024 theo quy định hiện hành.
Các giấy tờ cũ ghi số CMND có phải sửa đổi không?
Nhiều người lo lắng việc chứng minh nhân dân hết hiệu lực sẽ ảnh hưởng đến các giấy tờ pháp lý đã cấp trước đây như sổ đỏ, hợp đồng, hồ sơ ngân hàng hoặc giấy tờ giao dịch dân sự.
Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, các giấy tờ đã được cấp hợp pháp trước đó vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng, kể cả khi trên giấy tờ vẫn ghi thông tin chứng minh nhân dân cũ.
Cơ quan nhà nước không được yêu cầu người dân phải điều chỉnh hoặc cập nhật lại toàn bộ giấy tờ chỉ vì thay đổi từ CMND sang căn cước công dân hoặc căn cước mới.
Điều này giúp người dân tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết.
Thẻ căn cước hiện nay có những tiện ích gì?
Không chỉ là giấy tờ xác nhận thông tin cá nhân, thẻ căn cước gắn chip hiện nay còn tích hợp nhiều dữ liệu quan trọng phục vụ đời sống và các giao dịch hành chính.
Thông tin trên chip điện tử có thể hỗ trợ xác thực danh tính nhanh chóng khi thực hiện:
- Thủ tục hành chính;
- Dịch vụ công trực tuyến;
- Giao dịch ngân hàng;
- Khám chữa bệnh;
- Các thủ tục liên quan đến bảo hiểm, cư trú và dân sự.
Nhờ việc tích hợp dữ liệu, nhiều trường hợp người dân không cần xuất trình thêm giấy tờ khác nếu thông tin đã được đồng bộ trong hệ thống.
Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng chính phủ số và xã hội số tại Việt Nam.
Có thể dùng căn cước thay hộ chiếu hay không?
Theo quy định hiện hành, trong một số trường hợp và theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết, thẻ căn cước có thể được sử dụng thay thế giấy tờ xuất nhập cảnh hoặc hộ chiếu khi di chuyển giữa các quốc gia có thỏa thuận liên thông.
Tuy nhiên, việc áp dụng còn phụ thuộc vào quy định cụ thể giữa Việt Nam và từng quốc gia liên quan.
Dù vậy, xu hướng tích hợp dữ liệu trên thẻ căn cước đang mở ra nhiều tiện ích mới, giúp người dân giảm bớt giấy tờ mang theo và tiết kiệm thời gian trong quá trình thực hiện thủ tục.
