Ung thư dạ dày tưởng chừng là căn bệnh xa vời nhưng thực tế lại đang âm thầm đe dọa sức khỏe của rất nhiều người. Tại Việt Nam, số ca mắc và tử vong do ung thư dạ dày vẫn ở mức cao, đáng lo ngại hơn là phần lớn bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã bước vào giai đoạn muộn. Khi đó, cơ hội điều trị thành công giảm mạnh và tỷ lệ sống sau 5 năm khá thấp.
Những dấu hiệu sớm của ung thư dạ dày dễ bị bỏ qua
Nhiều người nghĩ rằng ung thư dạ dày thường bắt đầu bằng buồn nôn hoặc nôn ói. Thực tế, ở giai đoạn đầu, bệnh thường biểu hiện khá âm thầm với những dấu hiệu rất dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường.
Thường xuyên no ngang dù ăn rất ít
Nếu chỉ mới ăn vài miếng đã thấy bụng căng tức, khó chịu hoặc nhanh no bất thường thì đừng chủ quan. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư dạ dày.
Khi khối u xuất hiện trong dạ dày, dù còn nhỏ, nó vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng co giãn bình thường của thành dạ dày. Điều này khiến não bộ hiểu nhầm rằng cơ thể đã no, dù lượng thức ăn đưa vào không nhiều.
Nhiều bệnh nhân ung thư dạ dày cho biết cảm giác no sớm là biểu hiện đầu tiên xuất hiện, nhưng thường bị bỏ qua vì nghĩ chỉ là chán ăn hoặc đầy bụng thông thường.
Đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài
Đau dạ dày vốn là triệu chứng khá phổ biến, nhưng điều đáng lo là sự thay đổi bất thường về tính chất cơn đau.
Thông thường, đau do viêm loét dạ dày có thể giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu cơn đau trở nên dai dẳng, âm ỉ kéo dài, đặc biệt đau nhiều về đêm hoặc uống thuốc mãi không đỡ thì cần hết sức cảnh giác.
Nhiều người mô tả cảm giác này như có vật gì chèn ép trong bụng trên. Nếu tình trạng kéo dài hơn vài tuần mà không cải thiện, nên đi khám càng sớm càng tốt.
Phân đen bất thường
Một dấu hiệu quan trọng khác là phân có màu đen như nhựa đường, sau khi đã loại trừ nguyên nhân do thực phẩm hoặc thuốc.
Đây có thể là biểu hiện của xuất huyết tiêu hóa âm thầm do tổn thương trong dạ dày. Khi khối u bị loét hoặc chảy máu nhẹ, máu đi qua đường tiêu hóa sẽ chuyển thành màu đen.
Ban đầu lượng máu mất có thể ít nên người bệnh không để ý, nhưng kéo dài dễ gây thiếu máu, mệt mỏi, xanh xao và suy nhược cơ thể.
Ngoài các dấu hiệu trên, ung thư dạ dày giai đoạn đầu còn có thể đi kèm tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân, ăn uống kém ngon miệng hoặc cơ thể mệt mỏi kéo dài.
Những ai có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn?
Ung thư dạ dày không xuất hiện ngẫu nhiên. Một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Nhiễm vi khuẩn HP
Helicobacter pylori (HP) là loại vi khuẩn được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư loại 1.
Loại vi khuẩn này có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày trong thời gian dài, dẫn đến viêm, loét và tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Nhiều người nhiễm HP nhưng không hề biết vì triệu chứng khá mờ nhạt. Vì vậy, việc kiểm tra HP định kỳ bằng test hơi thở hoặc nội soi là điều cần thiết, nhất là với người có tiền sử bệnh dạ dày.
Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh
Thói quen ăn mặn, ăn nhiều đồ muối chua, thực phẩm hun khói hoặc nướng cháy có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Các thực phẩm này thường chứa nitrit và nhiều hợp chất có khả năng gây tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng lâu dài.
Ngoài ra, ăn quá nóng, bỏ bữa thất thường hoặc lạm dụng thức ăn chế biến sẵn cũng khiến dạ dày phải chịu áp lực lớn hơn.
Có người thân từng mắc ung thư dạ dày
Nếu trong gia đình có cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc ung thư dạ dày thì nguy cơ của bạn cũng sẽ cao hơn người bình thường.
Những người thuộc nhóm này nên chú ý kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.
Người mắc bệnh dạ dày mạn tính
Viêm teo dạ dày, loét dạ dày, polyp dạ dày… đều là những tình trạng có thể làm niêm mạc bị tổn thương kéo dài.
Quá trình viêm – tái tạo lặp đi lặp lại trong thời gian dài dễ làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào và dẫn đến ung thư.
Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia
Thuốc lá chứa nhiều chất gây ung thư có thể trực tiếp làm tổn thương niêm mạc dạ dày. Trong khi đó, rượu bia khiến lượng axit dạ dày tăng cao, làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
Nghiên cứu cho thấy người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn rõ rệt so với người không hút.
Làm gì để phòng ngừa ung thư dạ dày?
Ung thư dạ dày hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống khoa học và chủ động bảo vệ sức khỏe.
Điều trị dứt điểm vi khuẩn HP
Nếu phát hiện dương tính với HP, người bệnh nên tuân thủ phác đồ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Việc loại bỏ vi khuẩn HP được xem là một trong những biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ ung thư dạ dày.
Ăn uống lành mạnh hơn
Nên hạn chế đồ ăn quá mặn, thực phẩm muối chua hoặc chế biến sẵn. Thay vào đó, hãy tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu chất xơ.
Các loại thực phẩm chứa vitamin C như cam, quýt, bưởi, bông cải xanh… có thể hỗ trợ bảo vệ niêm mạc dạ dày tốt hơn.
Ngoài ra, nên ưu tiên các phương pháp chế biến nhẹ nhàng như hấp, luộc thay vì nướng cháy hoặc chiên rán quá nhiều dầu mỡ.
Nội soi dạ dày định kỳ
Nội soi vẫn là phương pháp hiệu quả giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày.
Người trên 40 tuổi hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện bất thường từ sớm.
Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia
Càng giảm sớm thuốc lá và rượu bia, nguy cơ tổn thương dạ dày càng được cải thiện.
Sau khi ngừng hút thuốc, niêm mạc dạ dày có khả năng phục hồi dần theo thời gian.
Giữ cân nặng và tinh thần ổn định
Stress kéo dài, thức khuya thường xuyên và chế độ sinh hoạt thiếu khoa học cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe dạ dày.
Việc ngủ đủ giấc, tập luyện điều độ và kiểm soát căng thẳng sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
Ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa
Trước đây, ung thư dạ dày thường gặp ở người lớn tuổi, nhưng hiện nay số ca mắc ở người trẻ đang tăng lên đáng kể.
Nguyên nhân được cho là liên quan đến lối sống hiện đại như ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều đồ ăn nhanh, thức khuya và áp lực công việc kéo dài.
Nhiều người trẻ có tâm lý chủ quan, cho rằng mình còn khỏe nên thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo ban đầu. Điều này khiến bệnh dễ bị phát hiện muộn hơn.
Đừng xem nhẹ những tín hiệu bất thường từ dạ dày
Điều đáng sợ của ung thư dạ dày là các triệu chứng ban đầu thường rất giống bệnh tiêu hóa thông thường. Chính tâm lý “chịu đựng cho qua” hoặc tự mua thuốc uống khiến nhiều người bỏ lỡ giai đoạn điều trị tốt nhất.
Nếu thường xuyên xuất hiện tình trạng no sớm, đau âm ỉ vùng bụng trên, phân đen, chán ăn hoặc sụt cân bất thường, hãy chủ động đi kiểm tra thay vì chần chừ.
Chăm sóc dạ dày không chỉ là ăn uống điều độ mà còn là thói quen khám sức khỏe định kỳ và lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.
