Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được khuyến khích xuất hiện trong thực đơn hằng tuần nhờ chứa nhiều protein, omega-3, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, không phải ai ăn càng nhiều cá cũng càng tốt. Với một số nhóm người, việc lựa chọn sai loại cá hoặc tiêu thụ quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hoặc khiến bệnh lý trở nên nghiêm trọng hơn.Dưới đây là 5 nhóm người cần hạn chế ăn cá:
1. Người bị gout nên hạn chế một số loại cá giàu purin
Gout là bệnh rối loạn chuyển hóa khiến axit uric trong máu tăng cao. Khi lượng axit uric vượt quá ngưỡng cho phép, các tinh thể urat sẽ lắng đọng tại khớp, gây đau nhức và viêm cấp.
Một số loại cá, đặc biệt là cá biển, chứa lượng purin khá cao. Sau khi vào cơ thể, purin sẽ được chuyển hóa thành axit uric.
Vì vậy, người mắc gout nên:
- Hạn chế ăn quá nhiều cá trong một bữa.
- Tránh nội tạng cá và các món hải sản giàu purin.
- Ưu tiên thực phẩm ít purin theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Kết hợp uống đủ nước để hỗ trợ đào thải axit uric.
Việc kiêng hoàn toàn cá thường không cần thiết, nhưng cần kiểm soát lượng ăn phù hợp với từng giai đoạn bệnh.
2. Người mắc bệnh gan cần tránh các món cá chế biến nhiều dầu mỡ
Đối với người bị xơ gan, viêm gan hoặc suy giảm chức năng gan, chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh.
Các chuyên gia khuyến nghị vẫn có thể bổ sung cá vì đây là nguồn protein dễ tiêu hóa hơn thịt đỏ. Tuy nhiên, cách chế biến quyết định rất lớn đến giá trị dinh dưỡng.
Những món nên ưu tiên gồm:
- Cá hấp.
- Cá luộc.
- Cá nấu canh.
- Cá kho ít dầu.
Ngược lại, cá chiên ngập dầu, cá nướng cháy hoặc cá muối chứa nhiều muối và chất béo không có lợi, có thể làm tăng áp lực lên gan và ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
3. Người từng dị ứng với cá tuyệt đối không nên chủ quan
Dị ứng cá là phản ứng của hệ miễn dịch với protein có trong thịt cá.
Biểu hiện thường gặp gồm:
- Ngứa da.
- Nổi mề đay.
- Sưng môi, mắt hoặc lưỡi.
- Đau bụng.
- Buồn nôn.
- Khó thở.
Ở một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể rơi vào sốc phản vệ – tình trạng nguy hiểm cần được cấp cứu ngay.
Nếu đã từng có tiền sử dị ứng với cá hoặc hải sản, người bệnh cần tránh sử dụng thực phẩm này, đồng thời kiểm tra kỹ thành phần khi mua đồ ăn chế biến sẵn.
4. Người có hệ tiêu hóa yếu không nên ăn cá chế biến cầu kỳ
Cá chứa lượng protein khá cao. Khi hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề như tiêu chảy, đầy hơi, viêm dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa, việc ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm có thể khiến cơ thể khó hấp thu.
Trong thời gian này, người bệnh nên:
- Chọn cá tươi.
- Chế biến đơn giản bằng cách hấp hoặc luộc.
- Ăn từng lượng nhỏ.
- Kết hợp với rau xanh và thực phẩm mềm.
Nếu triệu chứng tiêu hóa kéo dài nhiều ngày, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra thay vì tự điều chỉnh chế độ ăn.
5. Một số đối tượng cần hạn chế cá có hàm lượng thủy ngân cao
Không phải loại cá nào cũng có mức độ an toàn như nhau.
Các loài cá lớn sống lâu năm như cá kiếm, cá thu vua hoặc một số loại cá ngừ có xu hướng tích lũy thủy ngân nhiều hơn.
Theo các chuyên gia, việc hấp thụ lượng lớn thủy ngân trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến:
- Hệ thần kinh.
- Chức năng sinh sản.
- Sự phát triển của thai nhi.
Vì vậy, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ nhỏ và nam giới đang điều trị hiếm muộn nên hạn chế các loại cá này.
Thay vào đó, có thể lựa chọn:
- Cá hồi.
- Cá rô phi.
- Cá basa.
- Cá chép.
- Cá trắm.
- Cá diêu hồng.
Đây đều là những loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp hơn và phù hợp để sử dụng thường xuyên.
