Nắng nóng gay gắt kéo dài không chỉ gây mệt mỏi, uể oải mà còn là thời điểm ghi nhận sự gia tăng đột biến các ca nhập viện do biến cố tim mạch và đột quỵ. Đáng báo động, nhiều trường hợp ngụy kịch không xuất phát từ bệnh lý cấp tính đột ngột, mà lại bắt nguồn từ chính những thói quen sinh hoạt lặp đi lặp lại hằng ngày của người dân.
Theo Bác sĩ Vũ Thị Thìn (Chuyên khoa Tim mạch & Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc), thời tiết nắng nóng buộc cơ thể phải liên tục giãn mạch, tiết mồ hôi để tản nhiệt, khiến tim phải co bóp nhanh và mạnh hơn. Khi hệ tim mạch đang trong trạng thái quá tải, 5 thói quen dưới đây sẽ trở thành yếu tố kích hoạt một trận đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim nguy hiểm.
1. Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về
Đây là sai lầm phổ biến nhất của rất nhiều người khi vừa từ ngoài đường nóng nực trở về nhà. Việc dội ngay nước lạnh lên người khi cơ thể đang đầm đìa mồ hôi sẽ gây ra hiện tượng sốc nhiệt.
Các mạch máu đang giãn nở tối đa để tản nhiệt bỗng nhiên gặp lạnh sẽ co thắt lại một cách đột ngột. Điều này khiến huyết áp tăng vọt tức thì, áp lực máu lên não quá lớn dẫn đến nguy cơ vỡ mạch máu não hoặc hình thành cục máu đông gây đột quỵ cấp.
2. Thay đổi nhiệt độ quá đột ngột (Sốc nhiệt điều hòa)
Bước thẳng từ phòng điều hòa mát lạnh dưới 20 độ C ra ngoài trời nắng gắt trên 40 độ C, hoặc ngược lại, là thói quen tàn phá hệ tim mạch khủng khiếp.
Sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn (trên 10 độ C) khiến trung khu điều hòa thân nhiệt của cơ thể không kịp thích nghi. Hệ quả là làm mất cân bằng huyết động, khởi phát các cơn tăng huyết áp kịch phát, suy tim cấp hoặc nhồi máu cơ tim ở những người có sẵn bệnh nền.
3. Để cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước, máu cô đặc
Dưới trời nắng nóng, cơ thể mất một lượng nước và điện giải khổng lồ qua đường mồ hôi. Nếu bạn lười uống nước hoặc đợi đến khi thật khát mới uống, thể tích máu trong cơ thể sẽ bị suy giảm nghiêm trọng, khiến máu trở nên cô đặc hơn.
Máu đậm đặc làm tăng ma sát lên thành mạch và làm chậm dòng chảy tuần hoàn. Lúc này, tim phải gồng mình tăng cường hoạt động để bơm máu đi nuôi cơ thể, rất dễ dẫn đến rối loạn nhịp tim, chóng mặt, kiệt sức và tạo điều kiện thuận lợi cho các cục máu đông hình thành gây tắc mạch máu não.
4. Lạm dụng đồ uống lạnh và thức uống có cồn
Nhiều người có thói quen giải nhiệt mùa hè bằng bia rượu hoặc các loại nước đá lạnh. Thực chất, đây là một sai lầm tai hại.
-
Đồ uống đá lạnh: Làm co thắt đột ngột hệ tiêu hóa và các mạch máu nội tạng, ảnh hưởng đến tuần hoàn chung.
-
Rượu bia, đồ có cồn: Chất cồn có tính chất lợi tiểu, khiến cơ thể càng bị mất nước nhanh hơn, làm huyết áp dao động thất thường và trực tiếp làm tăng gánh nặng cho tim.
5. Vận động, làm việc ngoài trời vào thời điểm nắng gắt
Lao động hoặc tập thể dục ngoài trời vào khung giờ cao điểm nắng gắt (từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều) khiến cơ thể sinh nhiệt quá mức. Khi cơ thể không kịp tản nhiệt, người bệnh không chỉ đối mặt với nguy cơ sốc nhiệt, say nắng mà còn dễ bị suy tuần hoàn cấp do tim không đáp ứng đủ nhu cầu oxy của cơ thể.
Nhóm người nguy cơ cao và các dấu hiệu sinh tử cần đi cấp cứu ngay
Bác sĩ Vũ Thị Thìn khuyến cáo, những người trên 40 tuổi, đặc biệt là nhóm người trên 65 tuổi có bệnh nền tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh mạch vành, béo phì hoặc từng có tiền sử đột quỵ cần phải cực kỳ cẩn trọng trong mùa hè. Bệnh lý tim mạch thường tiến triển âm thầm và chỉ phát tác bằng các biến chứng nguy hiểm.
Gia đình cần đưa người bệnh đến bệnh viện gần nhất ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ hoặc sốc nhiệt sau:
-
Nhức đầu dữ dội, chóng mặt kéo dài, đứng không vững.
-
Nói khó, nói ngọng, méo miệng hoặc một bên mặt bị chảy xệ.
-
Yếu, tê liệt hoặc không thể nhấc nổi tay chân một bên cơ thể.
-
Rối loạn ý thức, ngất xỉu, đau tức ngực hoặc khó thở khi vận động nhẹ.
Để phòng ngừa, hãy luôn chủ động uống từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày, tuân thủ lịch uống thuốc huyết áp/tim mạch theo chỉ định của bác sĩ và tuyệt đối từ bỏ các thói quen thay đổi nhiệt độ đột ngột trong mùa hè.
