Lừa đảo bùng phát cận Tết, đánh vào tâm lý cả tin
Theo Công an tỉnh Quảng Ngãi, thời điểm giáp Tết luôn là “mùa cao điểm” của tội phạm công nghệ cao. Khi người dân bận rộn mua sắm, chuyển tiền, giải quyết bảo hiểm, đăng kiểm, ngân hàng hay các thủ tục hành chính, các đối tượng xấu lợi dụng kẽ hở tâm lý để giăng bẫy.
Không còn những chiêu trò đơn giản, thủ đoạn hiện nay được dàn dựng công phu, sử dụng hình ảnh, giấy tờ giả mạo và ngôn từ mang tính thúc ép, đe dọa hoặc đánh vào lòng thương cảm. Chỉ cần người nhận mất cảnh giác trong vài phút, hậu quả có thể là mất tiền, lộ thông tin cá nhân, thậm chí bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.
Một trong những hình thức đang xuất hiện trở lại là giả danh bác sĩ, nhân viên y tế hoặc sinh viên thực tập tại bệnh viện để kêu gọi quyên góp từ thiện. Các bài viết thường kể những câu chuyện hoàn cảnh éo le, bệnh tật hiểm nghèo, kèm hình ảnh được sắp đặt khéo léo nhằm tạo cảm giác chân thực. Khi người đọc tin tưởng và chuyển tiền, tài khoản nhận tiền nhanh chóng biến mất.
Cơ quan công an khẳng định, đây là hình thức lừa đảo có tổ chức, lợi dụng lòng tốt của cộng đồng. Việc chuyển tiền tùy tiện cho các tài khoản cá nhân không rõ nguồn gốc tiềm ẩn rủi ro rất lớn, đặc biệt trong dịp cuối năm khi nhu cầu làm từ thiện tăng cao.
Mạo danh cơ quan nhà nước, đe dọa để ép chuyển tiền
Không dừng lại ở các chiêu trò kêu gọi lòng thương, nhiều đối tượng còn giả mạo cơ quan nhà nước để tạo áp lực tâm lý. Gần đây, thủ đoạn mạo danh Cổng thông tin Bảo hiểm xã hội Việt Nam xuất hiện với tần suất dày đặc. Người dân, người lao động bất ngờ nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn thông báo còn “nợ tiền bảo hiểm”, yêu cầu thanh toán gấp nếu không sẽ bị cắt quyền lợi, trợ cấp.
Đáng lo ngại, các đối tượng thường yêu cầu người nhận kết bạn Zalo để “hướng dẫn chi tiết”, sau đó gửi đường link giả mạo hoặc yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng. Chỉ cần làm theo, nạn nhân có thể mất toàn bộ số tiền trong tài khoản.
Công an tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh, cơ quan bảo hiểm không làm việc theo hình thức nhắn tin cá nhân, không yêu cầu kết bạn Zalo, không thu tiền qua tài khoản riêng và không đe dọa người dân qua điện thoại. Mọi thông báo chính thức đều được thực hiện qua kênh công khai, minh bạch.
Tương tự, thủ đoạn giả danh cán bộ Cục Đăng kiểm Việt Nam, Sở Giao thông Vận tải hoặc nhân viên trung tâm đăng kiểm cũng đang gia tăng. Các đối tượng gọi điện thông báo phương tiện sắp hết hạn kiểm định, yêu cầu “đổi tem”, “cập nhật hồ sơ” hoặc đóng phí từ xa để tránh phải xếp hàng. Đây hoàn toàn là thông tin bịa đặt. Các thủ tục đăng kiểm xe cơ giới bắt buộc phải thực hiện trực tiếp tại cơ sở đăng kiểm theo đúng quy trình, không có ngoại lệ.
“Lì xì online”, khuyến mãi giả và cái bẫy công nghệ
Dịp Tết còn là thời điểm nở rộ các chiêu trò lừa đảo liên quan đến lì xì online, khuyến mãi, tri ân khách hàng. Người dân có thể nhận được tin nhắn, email hoặc thông báo trên mạng xã hội với nội dung trúng thưởng, nhận quà Tết, hoàn tiền, ưu đãi lớn. Kèm theo đó là đường link hoặc mã QR yêu cầu đăng nhập, xác nhận thông tin.
Chỉ cần một thao tác bấm nhầm, thiết bị có thể bị cài mã độc, tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử bị chiếm quyền kiểm soát. Thậm chí, có trường hợp lợi dụng nhu cầu đổi tiền mới để lì xì, yêu cầu chuyển tiền đặt cọc rồi lập tức cắt liên lạc.
Trước thực trạng này, Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo người dân cần giữ nguyên tắc “không vội – không sợ – không tham”. Bất kỳ thông báo nào liên quan đến tiền bạc, giấy tờ, quyền lợi mà yêu cầu phản hồi gấp, chuyển tiền ngay, cung cấp thông tin cá nhân đều cần được xem xét kỹ lưỡng.
Chủ động phòng tránh để Tết trọn vẹn, an toàn
Công an tỉnh Quảng Ngãi đề nghị người dân tuyệt đối không kết bạn Zalo với người lạ tự xưng là cán bộ, nhân viên cơ quan nhà nước; không gọi điện, không nhắn tin xác nhận theo hướng dẫn từ các số điện thoại nghi vấn; không bấm vào đường link lạ; không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc và không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân cho bất kỳ ai.
Khi có nhu cầu kiểm tra thông tin về bảo hiểm, đăng kiểm, ngân hàng hay các thủ tục hành chính, người dân nên chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng hoặc truy cập các kênh chính thống. Nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã lỡ cung cấp thông tin, cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ kịp thời.
Cảnh giác không chỉ giúp bảo vệ tài sản cá nhân mà còn góp phần ngăn chặn tội phạm lừa đảo trên không gian mạng. Một cái Tết an toàn, trọn vẹn bắt đầu từ sự tỉnh táo của mỗi người dân trước những lời mời gọi tưởng chừng vô hại nhưng ẩn chứa nhiều rủi ro.
