Tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI diễn ra ngày 9/3, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã trao đổi với cử tri về lộ trình cải cách chính sách tiền lương – vấn đề đang được nhiều người quan tâm.
Theo Phó Thủ tướng, từ ngày 1/7/2026, Chính phủ dự kiến tạm thời điều chỉnh lương cơ sở tăng khoảng 8%. Khi mức lương cơ sở thay đổi, các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được xem xét điều chỉnh tăng theo.
Hiện nay, lương cơ sở đang ở mức 2,34 triệu đồng/tháng. Nếu tăng khoảng 8%, mức lương này sẽ nâng lên khoảng 2,527 triệu đồng/tháng, tức tăng thêm khoảng 187.200 đồng mỗi tháng.
Lương cơ sở là mức lương áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách nhà nước, đồng thời là căn cứ để tính nhiều chế độ, chính sách trong khu vực công.
Theo quy định, tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang được tính theo công thức: lương = lương cơ sở × hệ số lương. Ngoài ra, nhiều khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, phụ cấp thâm niên và các chế độ liên quan cũng được xác định dựa trên mức lương cơ sở.
Vì vậy, khi lương cơ sở tăng, tiền lương của các nhóm đối tượng này cũng sẽ tăng tương ứng theo hệ số lương. Đồng thời, nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công cũng được điều chỉnh theo.
Bên cạnh đó, các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh khi Nhà nước thay đổi mức lương cơ sở và các chuẩn trợ cấp liên quan. Mức tăng cụ thể của từng nhóm đối tượng sẽ được quy định trong phương án điều chỉnh do Chính phủ ban hành.
Một số chế độ bảo hiểm xã hội tính trực tiếp theo lương cơ sở cũng sẽ thay đổi. Chẳng hạn, trợ cấp thai sản một lần đối với lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được tính bằng hai lần lương cơ sở tại thời điểm sinh hoặc nhận con nuôi. Nếu lương cơ sở tăng lên khoảng 2,527 triệu đồng/tháng, khoản trợ cấp này có thể tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,054 triệu đồng cho mỗi con.
Tương tự, trợ cấp mai táng được tính bằng 10 lần lương cơ sở cũng sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,27 triệu đồng. Trợ cấp tuất hằng tháng dành cho thân nhân người lao động qua đời bằng 50% lương cơ sở, tương đương khoảng 1,26 triệu đồng/tháng; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng sẽ được hưởng 70% lương cơ sở, khoảng 1,77 triệu đồng mỗi tháng.
Hiện nay, có bốn nhóm đối tượng chính đang áp dụng mức lương cơ sở và hệ số lương trong hệ thống tiền lương của Nhà nước, gồm:
-
Cán bộ, công chức đang công tác từ cấp xã đến trung ương.
-
Người làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị – xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng.
-
Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp trong Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, cùng chiến sĩ phục vụ có thời hạn.
-
Những người đảm nhiệm nhiệm vụ chuyên trách tại cơ sở như cấp xã, thôn, tổ dân phố, phường, thị trấn.
Theo quy định, lương cơ sở là mức lương nền tảng áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương và phụ cấp, cũng như người lao động làm việc trong các cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động và lực lượng vũ trang.
Thông thường, mức lương cơ sở sẽ được Nhà nước xem xét điều chỉnh định kỳ nhằm bảo đảm sự phù hợp với tình hình kinh tế – xã hội và cải thiện đời sống cho người hưởng lương từ ngân sách.
