1. Chọn kỳ hạn dài chỉ vì lãi suất cao hơn
Khi gửi tiết kiệm, nhiều người thường ưu tiên kỳ hạn 12 tháng vì mức lãi suất có thể hấp dẫn hơn so với kỳ hạn ngắn. Tuy nhiên, quyết định này chỉ thực sự phù hợp nếu khoản tiền đó chưa cần sử dụng trong thời gian dài.
Trên thực tế, những khoản chi bất ngờ như học phí của con, sửa chữa nhà cửa, khám chữa bệnh hoặc hỗ trợ người thân có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Nếu toàn bộ tiền nhàn rỗi đã được gửi vào một sổ dài hạn, người gửi có thể phải rút tiền trước ngày đáo hạn.
Tùy điều kiện sản phẩm, khoản tiền rút trước hạn có thể chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn hoặc mức lãi suất tương ứng theo quy định. Khi đó, tiền vẫn sinh lãi nhưng khoản thu thực tế thấp hơn đáng kể so với dự tính ban đầu.
Chẳng hạn, với 500 triệu đồng gửi kỳ hạn 12 tháng, nếu sau 7 tháng cần gấp 200 triệu đồng, việc tất toán cả sổ có thể khiến phần tiền chưa cần dùng cũng bị ảnh hưởng về lãi suất.
Giải pháp là chia tiền thành nhiều sổ với số tiền và kỳ hạn khác nhau. Một phần có thể gửi ngắn hạn, phần còn lại gửi trung hạn hoặc dài hạn tùy nhu cầu. Cách này giúp người gửi chủ động hơn khi cần tiền mà không phải tác động đến toàn bộ khoản tiết kiệm.
2. Chạy theo lãi suất cao mà bỏ qua điều kiện đi kèm
Chênh lệch lãi suất luôn thu hút sự chú ý, nhất là với những người có khoản tiền tích lũy lớn. Tuy nhiên, chỉ nhìn vào con số lãi suất cao nhất mà không kiểm tra điều kiện áp dụng có thể dẫn đến quyết định thiếu hiệu quả.
Một số mức lãi suất chỉ dành cho kỳ hạn nhất định, khoản tiền tối thiểu hoặc hình thức gửi trực tuyến. Người gửi cần kiểm tra kỹ điều kiện, cách trả lãi và quy định rút trước hạn trước khi quyết định.
Ví dụ, với khoản tiền 1 tỷ đồng, chênh lệch 0,5 điểm phần trăm mỗi năm tương đương khoảng 5 triệu đồng tiền lãi nếu giữ nguyên số tiền trong một năm và các điều kiện tính lãi tương đương. Tuy nhiên, nếu phải rút sổ cũ trước hạn để chuyển sang nơi có lãi suất cao hơn, khoản lãi bị mất có thể lớn hơn phần thu thêm.
Vì vậy, trước khi chuyển tiền, hãy tính toán số lãi dự kiến nhận được ở ngân hàng mới và so sánh với khoản lãi có thể mất khi tất toán sổ cũ. Ngoài ra, cần cân nhắc sự thuận tiện khi giao dịch, khả năng quản lý tài khoản và mức độ phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Lãi suất cao chưa chắc đồng nghĩa với lợi ích cao nhất. Điều quan trọng là số tiền lãi thực nhận sau khi tính đến các điều kiện và chi phí cơ hội.
3. Gửi gần hết tiền nhàn rỗi mà không giữ quỹ dự phòng
Nhiều người cho rằng đưa càng nhiều tiền vào tiết kiệm thì càng có lợi vì khoản tiền sinh lãi lớn hơn. Tuy nhiên, nếu không giữ lại một khoản dự phòng dễ sử dụng, người gửi có thể rơi vào cảnh có tiền trong sổ nhưng thiếu tiền để giải quyết nhu cầu cấp bách.
Chẳng hạn, một gia đình có 300 triệu đồng tích lũy và gửi gần như toàn bộ vào kỳ hạn dài. Một tháng sau, gia đình phát sinh khoản chi lớn do sửa nhà hoặc có người thân cần hỗ trợ. Nếu tài khoản thanh toán không đủ tiền, họ có thể phải rút tiết kiệm trước hạn hoặc vay tiền để xử lý công việc.
Trong trường hợp phải vay với chi phí cao trong khi khoản tiết kiệm chỉ nhận được mức lãi thấp khi rút sớm, lợi ích tài chính sẽ bị ảnh hưởng.
Để hạn chế tình trạng này, mỗi gia đình nên xây dựng quỹ dự phòng tương đương khoảng 3–6 tháng chi tiêu thiết yếu, tùy mức độ ổn định của thu nhập và hoàn cảnh thực tế.
Ví dụ, nếu chi phí cơ bản của gia đình khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng, khoản dự phòng tham khảo có thể ở mức 60–120 triệu đồng. Số tiền này nên được giữ ở hình thức dễ tiếp cận khi cần thiết. Phần còn lại mới được phân bổ vào các kỳ hạn tiết kiệm phù hợp.
Gửi tiết kiệm thế nào để hạn chế mất lợi?
Gửi tiết kiệm không quá phức tạp, nhưng cần có kế hoạch rõ ràng. Trước khi gửi, mỗi người nên xác định thời điểm có thể cần sử dụng tiền, khả năng xoay xở khi phát sinh chi phí và mức lãi suất thực tế sau khi cân nhắc các điều kiện đi kèm.
Thay vì dồn toàn bộ tiền vào một sổ, hãy chia thành nhiều khoản với kỳ hạn khác nhau. Thay vì liên tục chuyển tiền để chạy theo lãi suất, hãy tính toán khoản lãi tăng thêm so với phần lợi ích có thể mất đi. Đồng thời, đừng bỏ qua quỹ dự phòng chỉ vì muốn tối đa hóa tiền lãi.
Một khoản tiết kiệm hiệu quả không nhất thiết phải có lãi suất cao nhất thị trường. Điều quan trọng là tiền vẫn sinh lời phù hợp, trong khi người gửi không rơi vào thế bị động khi cuộc sống phát sinh những khoản chi ngoài dự kiến.
Giữ tiền tốt không chỉ là kiếm thêm lãi, mà còn là tránh những khoản thiệt có thể phòng ngừa từ đầu.
