Mặc áo sơ mi gần như mỗi ngày nhưng rất nhiều người chưa từng để ý một điều thú vị: áo nam và áo nữ có hàng cúc nằm ở hai bên đối lập. Điều này không phải lỗi thiết kế mà là một quy ước đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.
1. Phụ nữ quý tộc từng được người hầu mặc quần áo mỗi ngày
Giả thuyết phổ biến nhất bắt nguồn từ châu Âu thời phong kiến, khi những bộ trang phục của phụ nữ quý tộc rất cầu kỳ với nhiều lớp áo, corset và phụ kiện. Việc tự mặc quần áo không phải lúc nào cũng dễ dàng nên nhiều người có người hầu hỗ trợ.
Do người hầu thường đứng đối diện chủ nhân và đa số thuận tay phải, việc đặt hàng cúc bên trái của người mặc giúp thao tác cài cúc nhanh và thuận tiện hơn. Đây được cho là lý do khiến cách bố trí này dần trở thành tiêu chuẩn trong trang phục nữ.
Dù xã hội đã thay đổi, quy ước đó vẫn được ngành thời trang duy trì. Nhiều thương hiệu tiếp tục áp dụng như một dấu ấn truyền thống thay vì thay đổi theo thói quen mặc đồ hiện đại.
2. Áo sơ mi nam được cho là phục vụ cả việc sử dụng vũ khí
Với nam giới, một giả thuyết khác lại liên quan đến chiến tranh và cưỡi ngựa. Trong nhiều thời kỳ, đàn ông thường mang kiếm ở hông trái để rút bằng tay phải.
Việc để hàng cúc ở bên phải giúp mép áo chồng theo hướng phù hợp hơn khi di chuyển, đồng thời hạn chế tình trạng vướng víu lúc rút kiếm hoặc cho tay vào áo. Đây là chi tiết nhỏ nhưng được cho là có giá trị thực tế trong bối cảnh lịch sử.
Các nhà nghiên cứu chưa khẳng định đây là nguyên nhân duy nhất, nhưng yếu tố quân sự được xem là một trong những lời giải thích có sức thuyết phục và thường xuyên được nhắc đến.
3. Ngày nay khác biệt này chủ yếu là quy ước của ngành thời trang
Cuộc sống hiện đại khiến vị trí hàng cúc gần như không còn tạo ra khác biệt đáng kể trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, các hãng thời trang vẫn giữ cách thiết kế truyền thống để đảm bảo tính thống nhất giữa các dòng sản phẩm.
Quy ước này cũng giúp việc thiết kế, sản xuất và phân loại trang phục trở nên đơn giản hơn. Chỉ cần nhìn vị trí hàng cúc, nhiều người trong ngành có thể nhận biết ngay mẫu áo được thiết kế theo dòng nam hay nữ.
Trong khi đó, nhiều thương hiệu theo xu hướng unisex đã bắt đầu linh hoạt hơn với vị trí cúc áo. Dẫu vậy, phần lớn áo sơ mi cổ điển trên thị trường vẫn giữ nguyên cách bố trí đã tồn tại hàng trăm năm.
Điều thú vị là đến nay vẫn chưa có tài liệu lịch sử nào xác nhận tuyệt đối vì sao cúc áo nam và nữ lại được thiết kế ngược nhau. Phần lớn các lý giải đều dựa trên nghiên cứu về văn hóa, lịch sử trang phục và thói quen sinh hoạt của từng thời kỳ.
Chính sự kết hợp của nhiều yếu tố đã tạo nên một quy ước tồn tại bền bỉ đến tận ngày nay. Một chi tiết nhỏ trên chiếc áo sơ mi lại phản ánh cả sự thay đổi của xã hội, thời trang và lối sống qua nhiều thế kỷ.
Lần tới khi cài cúc áo, bạn có thể sẽ nhìn chiếc sơ mi quen thuộc bằng một góc nhìn hoàn toàn khác. Đằng sau hàng cúc tưởng như rất bình thường là một câu chuyện lịch sử mà không phải ai cũng biết.
