Kiêng thịt chưa chắc giúp đường huyết ổn định
Khi được chẩn đoán tiểu đường, không ít người hình thành tâm lý sợ thịt vì cho rằng đây là nhóm thực phẩm khiến đường huyết tăng. Thực tế, thịt nạc chủ yếu cung cấp protein và không phải nguồn carbohydrate chính. Vì vậy, việc loại bỏ hoàn toàn thịt khỏi thực đơn không phải là nguyên tắc bắt buộc đối với tất cả người bệnh.
Điều đáng quan tâm hơn là toàn bộ khẩu phần ăn, đặc biệt lượng carbohydrate, chất xơ, chất béo và tổng năng lượng của bữa ăn.
Một bữa cơm có nhiều cơm trắng, món chiên và nước sốt ngọt có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn, dù trên bàn ăn không có bánh kẹo.
Ngược lại, một phần thịt nạc vừa phải kết hợp với rau xanh và lượng tinh bột phù hợp có thể tạo nên bữa ăn cân đối hơn.
Vì vậy, thay vì chỉ chăm chăm vào việc "có được ăn thịt hay không", người có đường huyết cao nên nhìn lại những thực phẩm mình đang sử dụng thường xuyên.
4 nhóm thực phẩm cần đặc biệt lưu ý
Cơm trắng và các loại tinh bột tinh chế là nhóm đầu tiên cần được quan tâm. Cơm, bún, phở, bánh mì trắng, bánh bao hay mì làm từ bột tinh chế đều có thể cung cấp một lượng lớn carbohydrate trong khẩu phần.
Khi ăn với lượng nhiều, đặc biệt trong một bữa có ít rau và chất xơ, đường huyết sau ăn có thể tăng đáng kể. Điều này không có nghĩa người tiểu đường phải loại bỏ hoàn toàn cơm trắng. Quan trọng là kiểm soát khẩu phần và có thể thay thế một phần bằng các nguồn tinh bột giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu nếu phù hợp.
Đồ uống có đường lại là một vấn đề khác mà nhiều người dễ bỏ qua. Nước ngọt, trà sữa, trà đóng chai, nước tăng lực hay các loại đồ uống pha thêm đường có thể đưa vào cơ thể một lượng đường đáng kể mà gần như không tạo cảm giác no.
Đặc biệt, uống một cốc nước ngọt thường dễ dàng hơn rất nhiều so với việc ăn một lượng thực phẩm tương đương về năng lượng. Vì vậy, đây là nhóm nên hạn chế, nhất là khi đang cần kiểm soát đường huyết.
Tiếp theo là đồ chiên rán và thực phẩm nhiều chất béo. Nhóm này không nhất thiết làm đường huyết tăng ngay lập tức giống đồ uống nhiều đường, nhưng nếu thường xuyên ăn với lượng lớn, chúng có thể khiến tổng năng lượng của khẩu phần tăng cao và góp phần làm tăng cân, tích tụ mỡ thừa. Đây đều là những yếu tố không thuận lợi cho việc kiểm soát đường huyết.
Cuối cùng là thực phẩm chế biến sẵn và các loại nước sốt có đường. Tương cà, sốt ướp, nước chấm pha sẵn, thịt chế biến, đồ ăn đóng gói... có thể chứa đường hoặc carbohydrate mà người dùng không chú ý.
Thói quen đọc bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng trên bao bì vì thế rất hữu ích. Những sản phẩm có đường hoặc siro nằm ở nhóm đầu trong danh sách thành phần nên được sử dụng có kiểm soát.
Người tiểu đường nên ăn thịt thế nào?
Thay vì loại bỏ thịt, cách hợp lý hơn là chọn loại thịt và phương pháp chế biến phù hợp.
Cá, thịt gia cầm bỏ da và các loại thịt nạc có thể được ưu tiên. Thịt đỏ vẫn có thể xuất hiện trong chế độ ăn nhưng nên chú ý khẩu phần, đồng thời hạn chế các sản phẩm thịt chế biến sẵn.
Cách nấu cũng rất quan trọng. Luộc, hấp, áp chảo với lượng dầu vừa phải thường là lựa chọn dễ kiểm soát hơn so với chiên ngập dầu hoặc sử dụng nhiều nước sốt.
Một bữa ăn cũng không nên chỉ tập trung vào thịt. Có thể hình dung đơn giản bằng cách tăng lượng rau không chứa nhiều tinh bột, kiểm soát phần cơm hoặc các món tinh bột khác, sau đó bổ sung một lượng protein phù hợp.
Với người có bệnh thận hoặc các vấn đề sức khỏe khác đi kèm, lượng protein cần thiết có thể khác nhau. Vì vậy, không nên tự đặt ra một lượng thịt cố định mỗi ngày nếu chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Ngoài chế độ ăn, người có nguy cơ hoặc đang mắc tiểu đường cũng nên chú ý những biểu hiện như thường xuyên khát nước, đi tiểu nhiều, nhanh đói, sụt cân không chủ ý, mệt mỏi hoặc nhìn mờ. Những dấu hiệu này không đủ để tự kết luận mắc bệnh, nhưng nếu xuất hiện kéo dài, việc kiểm tra đường huyết là cần thiết.
Cuối cùng, kiểm soát tiểu đường không phải cuộc chiến giữa "ăn thịt" và "không ăn thịt". Điều quan trọng hơn là xây dựng một khẩu phần cân đối, kiểm soát thực phẩm giàu đường và tinh bột, hạn chế đồ uống có đường, chú ý cách chế biến và duy trì vận động phù hợp.
