Mẹ bầu ăn gì trong thai kỳ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ mà còn liên quan đến quá trình phát triển của thai nhi. Một chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein chất lượng và chất béo lành mạnh có thể giúp mẹ bầu kiểm soát tốt hơn các yếu tố bất lợi trong thai kỳ.
Mẹ bầu ăn gì để hỗ trợ thai kỳ khỏe mạnh?
Một nghiên cứu năm 2022 được công bố trên Tạp chí Sản phụ khoa Hoa Kỳ đã đánh giá chất lượng chế độ ăn của 762 phụ nữ mang thai trong 3 tháng cuối thai kỳ. Nghiên cứu sử dụng Chỉ số ăn uống lành mạnh (HEI) và thang điểm từ 1 - 100, trong đó điểm càng cao phản ánh chế độ ăn càng lành mạnh.
Kết quả cho thấy nhóm có điểm HEI cao ít có nguy cơ gặp tình trạng thai nhi chậm phát triển hơn 67%. Nhóm này cũng có nguy cơ tăng huyết áp trong thai kỳ thấp hơn 54% so với những người có điểm HEI thấp.
Những kết quả này phần nào cho thấy mẹ bầu ăn gì đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một thai kỳ khỏe mạnh. Một chế độ ăn đa dạng, cân bằng nên ưu tiên protein chất lượng cao, chất béo lành mạnh, carbohydrate phức hợp cùng nhiều vitamin và khoáng chất.
Chế độ ăn lành mạnh ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo tốt.
Mẹ bầu ăn gì để giảm nguy cơ tiền sản giật?
Bệnh viện Cedars-Sinai (Los Angeles, Mỹ) cho biết những thai phụ tuân theo chế độ ăn Địa Trung Hải có thể giảm tới 28% nguy cơ tiền sản giật. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây biến chứng và tử vong ở mẹ cùng thai nhi, đồng thời làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ hay suy tim ở phụ nữ về sau.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu đăng trên tạp chí PLOS Medicine (Anh) cũng chỉ ra rằng việc duy trì chế độ ăn Địa Trung Hải trong thai kỳ giúp giảm các biến chứng bất lợi cho cả mẹ và con. Đồng thời, chế độ ăn này còn hỗ trợ mẹ bầu kiểm soát cân nặng và phòng ngừa đái tháo đường thai kỳ.
Chế độ ăn Địa Trung Hải là gì?
Chế độ ăn Địa Trung Hải là mô hình ăn uống bắt nguồn từ thói quen ẩm thực truyền thống của các quốc gia ven biển Địa Trung Hải như Ý, Hy Lạp, Pháp và Tây Ban Nha. Mô hình này tăng cường các thực phẩm có lợi cho sức khỏe như cá, rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế thịt đỏ, các sản phẩm từ sữa nhiều béo và đồ ngọt.
Các nhóm thực phẩm trong chế độ ăn Địa Trung Hải có thể chia thành:
- Nên ăn nhiều:
- Rau xanh (bông cải xanh, rau chân vịt, cải xoăn, hành tây, cà rốt, cải mầm Brussels...)
- Trái cây (táo, chuối, cam, nho, lê, dâu tây...)
- Các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt điều, hạt chia, hạt macadamia, hạt hướng dương, hạt bí...)
- Các loại đậu (đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, đậu phộng, đậu gà...)
- Ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, gạo lứt, lúa mạch đen, đại mạch, ngô...)
- Cá và hải sản
- Dầu ô liu và dầu quả bơ nguyên chất
- Nên ăn vừa phải: Thịt gia cầm, trứng, sữa, phô mai, sữa chua
- Nên hạn chế: Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn, thịt bê, thịt cừu
- Nên tránh: Đồ uống có đường, thịt chế biến sẵn, thực phẩm đóng hộp
Một điểm khác biệt của chế độ ăn này so với nhiều chế độ ăn kiêng khác là không yêu cầu cắt giảm hoàn toàn chất béo, mà chỉ cần lựa chọn đúng loại chất béo tốt. Chế độ ăn cũng cho phép sử dụng một lượng nhỏ rượu vang, tuy nhiên phụ nữ mang thai cần hạn chế.
Mẹ bầu ăn gì phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu dinh dưỡng.
Mẹ bầu nên bắt đầu áp dụng như thế nào?
Theo chuyên gia dinh dưỡng Judy Simon, Trường Y thuộc Đại học Washington ở Seattle, phụ nữ mang thai có thể từng bước thay đổi chế độ ăn thay vì thực hiện quá nhiều thay đổi cùng lúc. Chế độ ăn Địa Trung Hải có thể được xây dựng từ những điều chỉnh đơn giản trong bữa ăn hằng ngày.
Mẹ bầu có thể bắt đầu bằng việc ăn khoảng 2 - 3 khẩu phần rau củ và trái cây mỗi ngày. Bên cạnh đó, mẹ nên tăng dần những loại ngũ cốc nguyên hạt, lựa chọn thêm thực phẩm từ cây họ đậu và thay đổi nguồn thịt trong các bữa ăn.
Một nguyên tắc khác của chế độ Địa Trung Hải là ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến. Thay vì thường xuyên sử dụng thực phẩm siêu chế biến, mẹ bầu có thể lựa chọn rau củ, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và thực phẩm giàu protein chất lượng cao.
Tuy nhiên, mẹ bầu không nên áp dụng chế độ ăn này một cách máy móc hoặc tự ý loại bỏ nhóm thực phẩm cần thiết. Việc mẹ bầu ăn gì nên dựa trên nhu cầu dinh dưỡng, tình trạng sức khỏe và từng giai đoạn thai kỳ. Khi cần, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có hướng dẫn phù hợp.
