Những dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng không nên bỏ qua
Ung thư đại trực tràng thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Theo các chuyên gia tiêu hóa, việc nhận biết sớm những thay đổi bất thường của cơ thể có thể giúp người bệnh được thăm khám và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các dấu hiệu dưới đây không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư, bởi chúng cũng có thể xuất hiện ở nhiều bệnh lý tiêu hóa khác.
Rối loạn tiêu hóa kéo dài
Một trong những biểu hiện thường gặp là tình trạng táo bón, tiêu chảy hoặc hai triệu chứng này xuất hiện xen kẽ trong nhiều tuần mà không rõ nguyên nhân. Nhiều người cho rằng đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường nên tự mua thuốc điều trị. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc tái diễn liên tục, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra, bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý ở đại trực tràng.
Đầy bụng, khó tiêu và chán ăn kéo dài
Người mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm có thể thường xuyên cảm thấy đầy hơi, khó tiêu, bụng chướng hoặc nhanh no dù ăn không nhiều. Cảm giác ăn không ngon miệng kéo dài cũng khiến cơ thể suy nhược dần theo thời gian. Những biểu hiện này khá giống các bệnh lý tiêu hóa khác nên rất dễ bị bỏ qua nếu không theo dõi kỹ.
Thay đổi thói quen đại tiện
Nếu số lần đi ngoài tăng hoặc giảm bất thường, thường xuyên mót rặn, đi xong vẫn có cảm giác chưa hết hoặc phân nhỏ, dẹt hơn bình thường thì không nên chủ quan. Những thay đổi này có thể xuất hiện khi lòng đại trực tràng bị tổn thương hoặc có khối u làm hẹp đường đi của phân.
Đi ngoài ra máu
Máu có thể lẫn trong phân, bám trên bề mặt phân hoặc xuất hiện trên giấy vệ sinh sau khi đi ngoài. Không ít trường hợp nhầm lẫn triệu chứng này với bệnh trĩ nên chậm trễ thăm khám. Nếu hiện tượng chảy máu tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm đau bụng, sụt cân, rối loạn đại tiện, người bệnh nên đến bệnh viện để được xác định nguyên nhân.
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Việc giảm cân nhanh dù không ăn kiêng hay tăng cường vận động có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý, trong đó có ung thư đại trực tràng. Khi khối u phát triển, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng hơn, đồng thời khả năng hấp thu dinh dưỡng cũng bị ảnh hưởng, khiến cân nặng giảm dần.
Mệt mỏi, hoa mắt và chóng mặt
Ung thư đại trực tràng có thể gây chảy máu âm thầm trong thời gian dài, dẫn đến thiếu máu. Người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức sống, chóng mặt hoặc hoa mắt ngay cả khi đã nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu tình trạng này kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường về tiêu hóa, nên chủ động đi khám để được đánh giá sớm.
Những ai có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn?
Ung thư đại trực tràng có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào, nhưng nguy cơ sẽ cao hơn ở một số nhóm người nhất định.
Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng cần đặc biệt lưu ý vì yếu tố di truyền có thể làm tăng khả năng mắc bệnh. Bên cạnh đó, nguy cơ cũng tăng theo tuổi và nhiều khuyến cáo hiện nay khuyến nghị người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu sàng lọc từ khoảng 45 tuổi.
Ngoài ra, người mắc các bệnh viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn cũng có nguy cơ cao hơn so với người bình thường.
Lối sống thiếu lành mạnh cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn nhưng ít rau xanh và chất xơ, cùng với việc hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít vận động hoặc béo phì đều là những yếu tố đã được ghi nhận có liên quan đến ung thư đại trực tràng.
Làm gì để giảm nguy cơ mắc bệnh?
Mặc dù không thể thay đổi các yếu tố như tuổi tác hay di truyền, mỗi người vẫn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách xây dựng lối sống khoa học.
Một chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu sẽ giúp tăng lượng chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Đồng thời, nên hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và các loại thịt chế biến sẵn vì đây là những thực phẩm được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng nếu sử dụng thường xuyên.
Việc duy trì cân nặng hợp lý và tập luyện thể dục đều đặn cũng mang lại nhiều lợi ích. Chỉ cần dành khoảng 30 phút mỗi ngày để đi bộ, đạp xe hoặc thực hiện các bài tập phù hợp cũng góp phần cải thiện sức khỏe đường ruột và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.
Bên cạnh đó, bỏ thuốc lá và hạn chế sử dụng rượu bia là những thay đổi tích cực giúp giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư đại trực tràng.
Đặc biệt, khám sức khỏe và sàng lọc định kỳ vẫn là biện pháp quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh. Người từ 45 tuổi trở lên hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm nội soi đại trực tràng phù hợp.
Kết luận
Các dấu hiệu như rối loạn tiêu hóa kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hay mệt mỏi kéo dài đều không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, nếu những biểu hiện này kéo dài hoặc xuất hiện đồng thời, người bệnh không nên tự chẩn đoán hay điều trị tại nhà mà cần sớm đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống và tiên lượng lâu dài cho người bệnh.
