Tại ba cơ sở của Bệnh viện K ở Hà Nội, mỗi ngày có khoảng 2.000 lượt người đến khám, trong đó khoảng 150 - 200 trường hợp nhập viện điều trị và khoảng 1/3 người bệnh thuộc nhóm dưới 50 tuổi. Đáng chú ý, dấu hiệu cảnh báo ung thư có thể bắt đầu rất âm thầm, từ một khối u bất thường, cơn đau dai dẳng đến ho hoặc khàn tiếng kéo dài.
Xuất hiện khối u bất thường
Khối bất thường có thể xuất hiện ở cổ, nách, tuyến vú, bẹn hoặc những vị trí khác trên cơ thể. Đây là một trong những dấu hiệu cảnh báo ung thư được chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra, đặc biệt khi khối mới xuất hiện, tồn tại kéo dài hoặc có sự thay đổi khác với bình thường.
Tuy nhiên, không phải khối u nào cũng là ung thư và người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào việc sờ thấy một cục bất thường. Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, điều quan trọng là xác định nguyên nhân thay vì để một khối u tồn tại trong thời gian dài mà không được đánh giá.
Đau kéo dài không rõ nguyên nhân
Đau là biểu hiện rất phổ biến nên dễ bị bỏ qua, nhất là ở người trẻ thường có xu hướng tự mua thuốc hoặc cho rằng cơ thể mệt mỏi do công việc. Dù vậy, những cơn đau dai dẳng, không tìm được nguyên nhân hoặc không cải thiện sau khi đã xử lý theo cách thông thường có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư.
Một ví dụ là đau vùng thượng vị kéo dài dù đã dùng thuốc nhưng không thuyên giảm. Tình trạng này không đồng nghĩa với ung thư, song việc tiếp tục tự điều trị mà không xác định nguyên nhân có thể khiến một bệnh lý tiềm ẩn bị phát hiện muộn hơn.
Đau kéo dài không rõ nguyên nhân là một trong những dấu hiệu bất thường cần được lưu ý.
Ho hoặc khàn tiếng dai dẳng
Ho hoặc khàn tiếng thường xuất hiện trong các bệnh lý hô hấp thông thường nên nhiều người có tâm lý chờ triệu chứng tự hết. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, không thuyên giảm hoặc liên tục tái diễn mà không xác định được nguyên nhân, đây là dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra thay vì tiếp tục bỏ qua.
Theo bác sĩ Hà Hải Nam, việc thăm khám trong trường hợp này không có nghĩa mặc định người bệnh mắc ung thư. Mục đích là tìm ra nguyên nhân thực sự của triệu chứng, bởi cùng một biểu hiện có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý khác nhau và cần cách xử trí riêng.
Chảy máu bất thường
Chảy máu không rõ nguyên nhân là một nhóm biểu hiện cần được chú ý, có thể bao gồm chảy máu mũi tái diễn, nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu. Trong một số trường hợp, người bệnh dễ bỏ qua vì cho rằng đây chỉ là vấn đề nhất thời, nhưng việc chảy máu lặp đi lặp lại vẫn cần được xác định nguyên nhân.
Thói quen đại tiện thay đổi trong thời gian dài
Thay đổi về số lần đi tiêu hoặc tính chất phân có thể liên quan đến chế độ ăn, sinh hoạt và nhiều bệnh lý tiêu hóa khác nhau. Tuy nhiên, nếu một người vốn có thói quen đại tiện ổn định nhưng đột nhiên đi nhiều lần hơn, phân lỏng hoặc không thành khuôn và tình trạng kéo dài, đây là dấu hiệu cảnh báo ung thư cần được lưu ý cùng các nguyên nhân khác.
Thay đổi thói quen đại tiện có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Vết loét trên da lâu lành hoặc tái diễn
Một vết loét lâu lành hoặc liên tục tái diễn cũng nằm trong nhóm dấu hiệu cảnh báo ung thư cần được chú ý. Không phải mọi tổn thương trên da đều liên quan đến ung thư, nhưng nếu vết loét không tiến triển theo quá trình lành thương thông thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Điểm chung của các biểu hiện trên là không thể dùng một triệu chứng đơn lẻ để kết luận mắc bệnh. Bác sĩ Hà Hải Nam khuyến cáo người dân chú ý nhiều hơn đến những thay đổi kéo dài, tái diễn, có xu hướng tiến triển. Người trẻ cũng không nên vì lo sợ mà tự thực hiện hàng loạt xét nghiệm, nhưng càng không nên lấy tuổi tác làm lý do trì hoãn thăm khám.
Chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ ung thư
Bên cạnh việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo ung thư, duy trì lối sống lành mạnh cũng là một phần quan trọng trong phòng ngừa bệnh. Chế độ ăn đa dạng, tăng rau xanh, trái cây và chất xơ, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán cũng như thực phẩm chứa nhiều chất béo không có lợi có thể giúp cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh hơn.
Vận động thường xuyên, không hút thuốc và hạn chế rượu bia cũng là những thói quen được khuyến nghị để giảm các yếu tố nguy cơ. Với những người có tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc thuộc nhóm có yếu tố nguy cơ, nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn về việc kiểm tra, tầm soát phù hợp thay vì tự thực hiện hàng loạt xét nghiệm tại nhà.
