Trứng là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình bởi dễ chế biến, giàu protein và chứa nhiều vitamin, khoáng chất. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn trứng theo cùng một cách.
1. Người có cholesterol máu cao
Lòng đỏ trứng chứa cholesterol trong chế độ ăn. Với người đang có cholesterol máu cao, việc ăn trứng cần được xem xét cùng tổng thể khẩu phần, đặc biệt là lượng chất béo bão hòa từ thịt mỡ, đồ chiên rán, bơ, kem và các thực phẩm chế biến sẵn.
Điều đó không có nghĩa người có cholesterol cao phải tuyệt đối kiêng trứng. Quan trọng hơn là kiểm soát tổng lượng chất béo và chất lượng của cả chế độ ăn. Một quả trứng luộc sẽ khác đáng kể so với món trứng chiên nhiều dầu mỡ hoặc ăn cùng thịt chế biến sẵn.
Nếu đang điều trị rối loạn mỡ máu, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp với tình trạng cụ thể. Không nên tự áp dụng một mức ăn giống nhau cho tất cả mọi người.
2. Người mắc bệnh tim mạch
Người mắc bệnh tim mạch nên chú ý nhiều hơn đến cách chế biến trứng. Bản thân trứng có thể nằm trong một chế độ ăn cân đối, nhưng món ăn đi kèm lại có thể làm thay đổi đáng kể lượng chất béo và năng lượng của bữa ăn.
Trứng luộc, hấp hoặc chế biến với lượng dầu vừa phải thường dễ kiểm soát khẩu phần hơn so với trứng chiên nhiều dầu, ăn kèm thịt xông khói, xúc xích hoặc các thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.
Với người đã được chẩn đoán bệnh tim mạch, chế độ ăn nên được xây dựng dựa trên tổng thể sức khỏe, cân nặng, mức cholesterol và các yếu tố nguy cơ khác. Không nên chỉ tập trung vào một thực phẩm rồi bỏ qua toàn bộ khẩu phần.
3. Người mắc bệnh tiểu đường
Trứng chứa rất ít carbohydrate nên thường không làm đường huyết tăng nhanh như các thực phẩm giàu đường hoặc tinh bột. Tuy nhiên, cách ăn trứng lại có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cả bữa ăn.
Một bữa sáng gồm trứng luộc, rau xanh và lượng tinh bột phù hợp sẽ khác với trứng chiên nhiều dầu ăn cùng xúc xích, thịt chế biến sẵn và bánh mì tinh chế. Vì vậy, người tiểu đường nên quan tâm đến toàn bộ bữa ăn thay vì chỉ nhìn vào quả trứng.
Nếu đồng thời mắc bệnh thận, cholesterol cao hoặc có các vấn đề chuyển hóa khác, khẩu phần cần được cá nhân hóa. Người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đang theo dõi mình.
4. Người mắc bệnh thận
Trứng là nguồn protein có chất lượng cao nhưng người mắc bệnh thận không nên tự ý tăng lượng protein chỉ vì muốn bổ sung dinh dưỡng. Nhu cầu protein có thể thay đổi tùy theo mức độ suy giảm chức năng thận và phương pháp điều trị.
Ở một số người bệnh thận mạn, lượng protein và một số chất dinh dưỡng trong khẩu phần cần được kiểm soát. Vì vậy, ăn nhiều trứng hơn chưa chắc mang lại lợi ích nếu tổng lượng protein trong ngày đã vượt nhu cầu.
Nếu đang mắc bệnh thận, đặc biệt là bệnh thận mạn, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về lượng trứng phù hợp. Không nên tự cắt bỏ hoàn toàn trứng hoặc tăng mạnh lượng ăn khi chưa có hướng dẫn cụ thể.
5. Người bị dị ứng với trứng
Dị ứng trứng thường gặp ở trẻ nhỏ nhưng người lớn cũng có thể gặp. Các biểu hiện có thể gồm nổi mề đay, ngứa, đau bụng, nôn ói hoặc các phản ứng dị ứng khác sau khi ăn.
Mức độ phản ứng ở mỗi người không giống nhau. Một số trường hợp có thể xuất hiện phản ứng nghiêm trọng, đặc biệt khi có khó thở, sưng môi, sưng lưỡi, chóng mặt hoặc dấu hiệu tụt huyết áp.
Nếu từng có phản ứng dị ứng với trứng, không nên tự thử lại tại nhà để kiểm tra. Người có tiền sử dị ứng nên được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn cách phòng tránh phù hợp.
6. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có sức đề kháng yếu
Trứng sống hoặc chưa chín kỹ có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella. Nguy cơ này khiến một số nhóm dễ bị biến chứng cần đặc biệt chú ý đến cách bảo quản và chế biến trứng.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy yếu nên ưu tiên trứng được nấu chín kỹ. Không nên sử dụng trứng sống hoặc các món có trứng chưa được xử lý nhiệt đầy đủ nếu không chắc chắn về độ an toàn.
Trứng cần được bảo quản đúng cách, tránh để ở nhiệt độ không phù hợp trong thời gian dài. Khi chế biến, nên đảm bảo cả lòng trắng và lòng đỏ được nấu chín, nhất là đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
7. Người đang giảm cân
Trứng giàu protein và có thể giúp bữa ăn tạo cảm giác no, nhưng điều đó không có nghĩa ăn càng nhiều càng tốt. Tổng lượng năng lượng trong ngày vẫn là yếu tố quan trọng đối với quá trình kiểm soát cân nặng.
Cách chế biến cũng tạo ra khác biệt lớn. Trứng luộc hoặc hấp thường dễ kiểm soát năng lượng hơn trứng chiên nhiều dầu, đặc biệt khi ăn cùng nhiều thịt chế biến sẵn hoặc nước sốt giàu chất béo.
Nếu muốn dùng trứng trong thực đơn giảm cân, có thể kết hợp với rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ và khẩu phần tinh bột hợp lý. Một chế độ ăn đa dạng vẫn quan trọng hơn việc phụ thuộc vào một loại thực phẩm.
Trứng là thực phẩm giàu dinh dưỡng và phù hợp với nhiều người. Tuy nhiên, người có cholesterol cao, bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh thận, dị ứng với trứng hoặc thuộc nhóm dễ bị nhiễm khuẩn nên chú ý hơn đến lượng ăn, cách chế biến và độ chín của trứng.
Điều quan trọng không phải là coi trứng tốt hay xấu một cách tuyệt đối. Cách ăn phù hợp cần dựa trên tình trạng sức khỏe, tổng khẩu phần và nhu cầu dinh dưỡng của từng người.
