Mắm tôm là loại gia vị có mùi đặc trưng. Do được lên men từ tôm biển nhỏ kết hợp với muối nên mùi khá nồng, không phải ai cũng quen được với hương vị này. Tuy nhiên, mắm tôm vẫn là nguyên liệu không thể thiếu cho nhiều món ăn. Mắm tôm có thể được dùng để nêm nếm cho các món như bún riêu ốc, bún riêu cua, giả cầy, mắm tôm chưng thịt, thịt nướng... Cách sử dụng phổ biến nhất của mắm tôm là pha làm nước chấm, thích hợp để chấm bún đậu, lòng lợn luộc, thịt lợn luộc...
Khi pha mắm tôm, để hạn chế được mùi nồng vốn có, bạn cần sử dụng đúng loại gia vị.
Cách pha mắm tôm không tanh
Cho mắm tôm vào bát, thêm một chút đường, 1 thìa rượu trắng và nước cốt chanh (hoặc quất hoặc giấm trắng). Dùng đũa đánh đều cho đường tan, các nguyên liệu hòa quyện vào nhau, mắm tôm bông lên là được.
Sau đó, nhanh chóng rưới một chút dầu ăn đang nóng vào bát mắm tôm và tiếp tục khuấy đều. Cách này thích hợp với người không thể ăn mắm tôm sống. Các hàng bán bún đậu hay áp dụng cách này. Người ta sẽ múc dầu nóng trong chảo rán đậu vào bát mắm tôm trước khi đưa cho thực khách.
Sau khi đã pha trộn mắm tôm với các loại gia vị, bạn có thể thêm tỏi, ớt tùy sở thích.
Dầu nóng và rượu trắng giúp giảm mùi nồng đặc trưng của mắm tôm. Nhờ đó, bạn có thể cảm thấy mắm tôm dễ ăn hơn. Trong khi đó, đường và nước cốt chanh/tắc/giấm giúp làm dịu vị mặn, tạo nên tổng thể một bát nước chấm hài hòa các hương vị chua, cay, mặn, ngọt. Chanh/quất cũng giúp làm dịu mùi nồng của mắm tôm. Các axit hữu cơ trong loại gia vị này giúp ngăn tình trạng bạc màu do oxy hóa, giúp bát mắm tôm có vẻ ngoài thu hút hơn. Lượng gia vị có thể điều chỉnh tùy theo khẩu vị của mỗi người.
Cách pha mắm tôm truyền thống sẽ không có đầu nóng. Sau này, do một số người không ăn được mắm sống nên các hàng bắt đầu cho thêm dầu rán đậu phụ nóng vào bát mắm tôm. Bên cạnh đó, để làm dịu mùi nồng của mắm, người ta có thể thêm hành phi. Nếu ăn được mì chính, bạn cũng có thể thêm loại gia vị này vào bát mắm tôm. Nó cũng có tác dụng làm dịu vị mặn gắt vốn có của mắm tôm.
Ngoài ra, người Hà Nội xưa thương thêm 1-2 giọt tinh dầu cà cuống vào bát mắm tôm để làm dậy mùi thơm đặc trưng của nước chấm, thường dùng để ăn kèm món chả cá Lã Vọng...
Khi chọn mắm tôm, nên chọn loại có màu sim tím, mùi thơm đặc trưng, nên mua ở các cơ sở hoặc làng nghề uy tín.
