Câu hỏi tưởng nhẹ nhàng nhưng đủ khiến nhiều người “toát mồ hôi”
Khi một người sếp chủ động đề nghị nhân viên nhận xét về mình, bề ngoài đó là biểu hiện của sự cầu thị. Nhưng ở góc nhìn của người đi làm, tình huống này hiếm khi đơn giản. Nói thật quá thì sợ bị đánh giá là thiếu tôn trọng, nói nhẹ đi thì thành sáo rỗng, còn né tránh lại dễ bị xem là không thẳng thắn.
Áp lực nằm ở chỗ: quan hệ quyền lực trong công sở vốn không cân bằng. Một lời nói thiếu tinh tế có thể không gây hậu quả ngay lập tức, nhưng đủ để tạo ra khoảng cách vô hình sau đó. Vì vậy, phản ứng trước câu hỏi này thường phản ánh rất rõ EQ của mỗi người.
Người EQ thấp: An toàn bằng những lời nịnh vô thưởng vô phạt
Phản xạ phổ biến của người EQ thấp là tìm đến “vùng an toàn” – khen. Họ chọn những nhận xét chung chung, dễ nghe và không đụng chạm: sếp giỏi, sếp quyết đoán, sếp luôn tạo động lực cho nhân viên. Những câu nói này giúp người nói tránh rủi ro, nhưng cũng đồng thời khép lại cuộc trò chuyện theo cách nhạt nhòa.
Vấn đề nằm ở chỗ, những lời khen này không mang thông tin mới. Người nghe có thể vui trong chốc lát, nhưng cũng nhanh chóng nhận ra đó chỉ là phép lịch sự quen thuộc. Khi lời nói không xuất phát từ quan sát thật, nó không tạo ra giá trị đối thoại, càng không giúp mối quan hệ đi xa hơn mức xã giao.
Ở một thái cực khác, cũng có người cho rằng “nhận xét thật” đồng nghĩa với việc nói thẳng mọi điều mình nghĩ. Họ nêu ra các điểm chưa tốt một cách trực diện, thậm chí sắc cạnh. Dù nội dung có thể đúng, cách thể hiện lại dễ khiến người nghe cảm thấy bị đánh giá hoặc phòng thủ. Sự thẳng thắn thiếu tinh tế đôi khi còn gây tác dụng ngược so với mong muốn ban đầu.
Người EQ cao: Không né sự thật, nhưng chọn cách để sự thật được lắng nghe
Người có EQ cao hiểu rằng, trọng tâm của câu hỏi không nằm ở khen hay chê, mà ở mục đích phía sau: sếp muốn biết mình đang được nhìn nhận như thế nào trong vai trò lãnh đạo. Vì vậy, họ không trả lời để làm hài lòng, cũng không trả lời để chứng tỏ bản thân sắc sảo.
Cách họ nói thường bắt đầu bằng sự ghi nhận thật, dựa trên trải nghiệm làm việc chung. Sau đó, họ mở ra một gợi ý mang tính xây dựng, thay vì kết luận hay phán xét. Một câu trả lời điển hình có thể là: nhìn nhận điểm mạnh trước, rồi nhẹ nhàng đề cập đến điều có thể cải thiện, gắn với lợi ích chung của tập thể.
Điểm tinh tế nằm ở cấu trúc và giọng điệu. Người EQ cao không đặt mình vào vị thế “người đánh giá”, mà là người chia sẻ góc nhìn. Họ dùng ngôn ngữ trung tính, tránh tuyệt đối hóa, tránh gắn nhãn tính cách. Nhờ đó, người nghe không cảm thấy bị công kích, mà có cơ hội tự suy ngẫm.
Quan trọng hơn, câu trả lời ấy cho thấy người nói thực sự quan tâm đến hiệu quả chung, chứ không chỉ bảo vệ bản thân. Chính điều này tạo ra cảm giác tin cậy – yếu tố cốt lõi trong giao tiếp công sở.
Vì sao một câu nói khéo có thể khiến sếp “vừa vui vừa tự soi lại mình”?
Trong đa số trường hợp, khi một người lãnh đạo hỏi ý kiến cấp dưới, họ đã phần nào chuẩn bị tinh thần cho những phản hồi không hoàn hảo. Điều họ cần không phải là lời khen tuyệt đối, mà là sự chân thành được đặt đúng cách.
Một câu trả lời cân bằng giữa ghi nhận và gợi mở giúp người nghe giữ được thể diện, đồng thời nhận ra đâu là điểm có thể điều chỉnh. Sự “vừa vui” đến từ việc được tôn trọng, còn việc “tự soi lại” đến từ cảm giác không bị ép buộc hay chỉ trích.
Đây chính là khác biệt lớn nhất giữa EQ cao và khéo miệng đơn thuần. Khéo miệng chỉ hướng tới cảm xúc trước mắt, còn EQ cao hướng tới chất lượng mối quan hệ lâu dài. Người EQ cao không tìm cách né tránh tình huống khó, mà biến nó thành một cuộc đối thoại có ích cho cả hai phía.
Kết bài: EQ thể hiện rõ nhất trong những tình huống nhạy cảm
Trong môi trường làm việc, EQ không phải là lúc nào cũng nói lời dễ nghe, mà là khả năng nói thật đúng lúc, đúng cách và đúng mục đích. Câu hỏi “Nhận xét thật về anh nhé” vì thế trở thành một phép thử điển hình: nó không đo xem bạn khéo nịnh đến đâu, mà đo xem bạn hiểu con người và bối cảnh đến mức nào.
Một câu trả lời đủ tinh tế có thể không khiến sếp thay đổi ngay lập tức, nhưng nó để lại ấn tượng về sự chín chắn, bản lĩnh và tôn trọng lẫn nhau. Và đôi khi, chính những khoảnh khắc tưởng chừng khó xử như vậy lại là lúc EQ của mỗi người được bộc lộ rõ ràng nhất.
