Dưới triều đại của Hán Cao Tổ Lưu Bang, Lã Hoàng hậu đã nổi bật như một nhân vật quan trọng, không chỉ hỗ trợ chồng trong việc quản lý đất nước mà còn xây dựng uy quyền trước các quan viên. Bà rất mưu trí trong việc bảo đảm ngôi vị Thái tử cho Lưu Doanh, qua đó giúp con trai có thể thuận lợi lên ngôi sau khi Hoàng đế qua đời.
Tuy nhiên, sự độc tài và tàn nhẫn của Lã Hoàng hậu – sau này được gọi là Lã Thái hậu – đã đẩy cuộc đời của Lưu Doanh vào bi kịch. Mặc dù là Hoàng đế, nhưng quyền lực thực sự lại không nằm trong tay ông, ngay cả Hoàng hậu cũng bị Lã Thái hậu thao túng.
Theo tài liệu lịch sử "Sử ký" của Tư Mã Thiên, Hoàng hậu duy nhất của Hán Huệ Đế Lưu Doanh là Trương thị, có nguồn gốc từ huyện Ngoại Hoàng, quận Đãng (nay thuộc Dân Quyền, Thương Khâu, Trung Quốc). Cha bà là Trương Ngao, nhưng thông tin về mẹ bà vẫn không rõ ràng.
Tuy nhiên, sách "Hán thư: Ngoại thích truyện" lại cho rằng Trương thị là con gái của Triệu vương Trương Ngao và Lỗ Nguyên công chúa, chị gái ruột của Lưu Doanh.
![Theo tài liệu lịch sử](https://media.phunutoday.vn/files/content/2024/07/23/cuoc-doi-truong-hoang-hau-1548.jpeg)
Theo tài liệu lịch sử "Sử ký" của Tư Mã Thiên, Hoàng hậu duy nhất của Hán Huệ Đế Lưu Doanh là Trương thị, có nguồn gốc từ huyện Ngoại Hoàng, quận Đãng
Mặc dù "Sử ký" không nêu rõ tên thật của Trương thị, nhưng một số tài liệu khác, trong đó có "Sử ký tác ẩn", đã tiết lộ rằng khuê danh của bà là Trương Yên. Theo quan hệ gia đình, bà là cháu ngoại của Hán Cao Tổ và Lã Thái hậu, trong khi đó Hán Huệ Đế Lưu Doanh lại được xem là cậu ruột của bà.
Trong nỗ lực giữ vững quyền lực trong triều, vào năm 192 TCN, Lã Thái hậu đã quyết định ép Hán Huệ Đế kết hôn với cháu gái ruột của bà, Trương Hoàng hậu, lúc đó mới chỉ 10 tuổi. Vì độ tuổi còn nhỏ, hai người không thể chung sống như vợ chồng, và Trương Hoàng hậu cũng chưa có con cái.
Không lâu sau, Mỗ thị, một cung nữ của Hán Huệ Đế, đã mang thai. Để không để quyền lực rơi vào tay người khác, Lã Thái hậu đã giả mạo thông tin rằng Trương Hoàng hậu cũng đang mang thai. Khi Hoàng tử ra đời, Lã Thái hậu đã cho người giết Mỗ thị, sau đó đưa đứa bé sơ sinh đến cho Trương Hoàng hậu và nói rằng đó là con của bà. Đứa trẻ này trở thành Hoàng tử Lưu Cung, sau này được phong làm Thái tử.
![Để không để quyền lực rơi vào tay người khác, Lã Thái hậu đã giả mạo thông tin rằng Trương Hoàng hậu cũng đang mang thai](https://media.phunutoday.vn/files/content/2024/07/23/cuoc-doi-truong-hoang-hau-1-1549.jpeg)
Để không để quyền lực rơi vào tay người khác, Lã Thái hậu đã giả mạo thông tin rằng Trương Hoàng hậu cũng đang mang thai
Trong bối cảnh đó, Hán Huệ Đế nhận thức rõ mọi việc nhưng không thể làm gì để thay đổi số phận của mình, càng khiến ông thêm u uất. Sự kiện Nhân trư, cùng với áp lực liên tục từ Lã Thái hậu, đã dẫn đến cái chết của ông ở tuổi 22. Lưu Cung lên ngôi, được gọi là Hán Tiền Thiếu Đế.
Lã Thái hậu từ chối nhận danh hiệu Thái hoàng Thái hậu, nên Trương Hoàng hậu không được tôn vinh như Thái hậu, mà chỉ được gọi theo thụy hiệu của Hán Huệ Đế, tức Hiếu Huệ Hoàng hậu.
Đến năm 184 TCN, khi Lưu Cung trưởng thành và phát hiện sự thật về nguồn gốc của mình, cậu bắt đầu cảm thấy oán hận và muốn báo thù. Tuy nhiên, kế hoạch của cậu đã bị Lã Thái hậu phát hiện và nhanh chóng bị giam giữ tại Vĩnh Hạng cung. Lã Thái hậu sau đó đã lập Thường Sơn vương Lưu Nghĩa, một người con khác của Huệ Đế, lên ngôi, được gọi là Hán Hậu Thiếu Đế, trong khi Lưu Cung đã bị âm thầm sát hại, để Lã Thái hậu tiếp tục duy trì quyền lực.
![Lã Thái hậu từ chối nhận danh hiệu Thái hoàng Thái hậu, nên Trương Hoàng hậu không được tôn vinh như Thái hậu](https://media.phunutoday.vn/files/content/2024/07/23/cuoc-doi-truong-hoang-hau-2-1549.jpeg)
Lã Thái hậu từ chối nhận danh hiệu Thái hoàng Thái hậu, nên Trương Hoàng hậu không được tôn vinh như Thái hậu
Thời kỳ này, các sử sách không ghi chép nhiều về Trương Hoàng hậu. Đến năm 180 TCN, Lã Thái hậu đã qua đời. Các đại thần như Trần Bình và Chu Bột sau đó đã thực hiện cuộc chính biến, lật đổ họ Lã và khôi phục vương quyền cho họ Lưu, đưa Lưu Hằng, con thứ của Hán Cao Tổ, lên ngôi Hán Văn Đế.
Khi họ Lã bị truy sát, Trương Hoàng hậu may mắn thoát khỏi sự xét xử, một phần nhờ vào sự cảm thông của Hán Văn Đế vì bà cũng là cháu gái ông. Tuy nhiên, bà bị đẩy ra sống ở Bắc cung, xa rời hoàng thất và trải qua khoảng 17 năm cô đơn cho đến khi qua đời vào năm 163 TCN, thọ khoảng 40 tuổi. Triều đình không tổ chức tang lễ quy mô cho bà, mà chỉ lặng lẽ hợp táng bà cùng Hán Huệ Đế tại An Lăng mà không lập mộ.