Nước là một trong những yếu tố quan trọng, giúp vạn vật sinh nôi, nảy nở. Theo quan niệm của người xưa, dâng nước lên bàn thờ gia tiên để thể hiện lòng biết ơn, sự thành kính của con cháu đối với ông bà tổ tiên và thần linh giữ nhà.
Trên bàn thờ thường sẽ có một kỷ nước. Các gia đình sẽ dùng kỷ nước này để đựng nước sạch hoặc rượu đặt lên bàn thờ mỗi lần thắp hương. Các ly nước được đặt ngay ngắn vào kỷ ngai tượng trưng cho sự vững chắc, bền lâu, mong tổ tiên phù hộ độ trì, soi sáng cho các thành viên trong gia đình.
Ý nghĩa số lượng chén nước trên bàn thờ
Kỷ nước lã bộ chén nước thờ cúng. Nếu để ý, bạn sẽ thấy có nơi đặt 5 chén nước, có nơi chỉ đặt 3 chén. Vậy ý nghĩa của các con số này là gì, chọn thế nào cho đúng?
3 chén nước trên kỷ nước
Việc đặt 3 chén trên kỷ nước thể hiện sự thành tâm dâng lễ lên tổ tiên, thần linh. Theo thứ tự, chén nước ở giữa dùng để dâng thần linh, 2 chén hai bên dâng gia tiên cùng bà cô ông mãnh. Những chén nước này còn mang ý nghĩa tượng niệm đạo làm con, khi cha mẹ mất con cái sẽ để tang 3 năm. Ngoài ra, nó cũng tương ứng với các câu thành ngữ, tục ngữ, quan niệm trong dân gian như ba chìm bảy nổi, ba đời bảy họ, nhớ hơn ba đời tổ tiên...
5 chén nước trên bàn thờ
Việc đặt 5 chén nước trên bàn thờ cũng mang ý nghĩa thành tâm dâng lễ lên tổ tiên. 3 chén ở giữa dành cho các vị thần, 2 chén hai bên dành cho tổ tiên, bà cô ông mãnh. Ngoài ra, số 5 còn đại diện cho ngũ hành "Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - thổ".
Trong thờ cúng, có rất nhiều quan niệm liên quan đến số 5 chẳng hạn như ngũ cúng (biểu lộ qua hương - đăng - trà - hoa - quả), ngũ quả (5 loại quả) thể hiện sự toàn vẹn dâng lên tổ tiên, thần linh.
Có chung ý nghĩa nhưng có nhà bày 3 chén nước, có nhà lại bày 5 chén. Điều này phụ thuộc vào diện tích của bản thờ vào lựa chọn của gia chủ. Với những bàn thờ rộng rãi, gia chủ có thể đặt 5 chén nước. Với những bàn thờ nhỏ, việc đặt 3 chén nước sẽ tạo sự hài hòa, hợp lý.
Việc chọn các số lẻ (ở đây là số 3 và số 5) trong thờ cúng còn mang ý nghĩa tốt đẹp khác.
Người xưa cho rằng số lẻ tượng trưng cho âm, chỉ về đất. Trong khi đó, số chẵn tượng trưng cho dương, chỉ về trời. Ông bà ta quan niệm rằng dương cúng cho âm. Trên bàn thờ bày đồ vật theo số lẻ sẽ thể hiện sự thành tâm đối với người đã khuất và các bậc thần linh.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
