Vì sao không nên quá tin tưởng vào việc ngâm rau bằng nước muối?
Từ lâu, ngâm rau bằng nước muối loãng đã trở thành thói quen của nhiều người nội trợ. Không ít người cho rằng chỉ cần ngâm rau khoảng 15-30 phút là có thể yên tâm loại bỏ hóa chất, vi khuẩn và ký sinh trùng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nước muối không có khả năng loại bỏ hoàn toàn thuốc bảo vệ thực vật hay tiêu diệt mọi loại vi khuẩn, trứng giun sán trên rau củ quả.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, từng chia sẻ rằng việc ngâm rau trong nước muối chỉ có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt một số vi khuẩn trong điều kiện nhất định. Điều này không đồng nghĩa với việc hóa chất độc hại trong thực phẩm sẽ tự động bị loại bỏ.
PGS.TS Trần Hồng Côn, giảng viên khoa Hóa, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng cho rằng chưa có đủ căn cứ khoa học khẳng định nước muối có thể diệt sạch trứng giun sán, vi khuẩn hoặc loại bỏ hóa chất tồn dư trong rau quả.
Không chỉ vậy, việc ngâm rau quá lâu còn có thể khiến một phần vitamin và khoáng chất hòa tan vào nước, đặc biệt với những loại rau đã bị cắt nhỏ hoặc dập nát. Rau cũng dễ mất độ giòn, giảm hương vị tự nhiên.
Vì vậy, thay vì ngâm rau trong nước muối theo thói quen, người nội trợ nên chú trọng cách rửa và sơ chế phù hợp để giảm bụi bẩn, vi sinh vật cũng như một phần dư lượng bám trên bề mặt thực phẩm.
3 cách làm sạch rau củ quả nên áp dụng
1. Rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy
Đây là phương pháp đơn giản, dễ thực hiện và có hiệu quả nhất định trong việc loại bỏ đất cát, bụi bẩn cùng một phần vi sinh vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên bề mặt rau.
Trước tiên, cần nhặt bỏ lá úa, lá sâu, phần bị dập nát hoặc có dấu hiệu hư hỏng. Với những loại rau có nhiều lớp lá như cải xanh, xà lách, rau diếp, nên tách từng lá để rửa kỹ hơn.
Đặt rau dưới vòi nước sạch, dùng tay nhẹ nhàng đảo và chà rửa từng phần. Đối với những loại rau có nhiều khe, kẽ hoặc bề mặt không bằng phẳng, cần chú ý làm sạch kỹ vì đất cát và bụi bẩn dễ bám lại.
Với trái cây ăn cả vỏ, nên rửa dưới vòi nước sạch và dùng tay chà nhẹ bề mặt. Những loại quả có vỏ cứng có thể sử dụng bàn chải sạch chuyên dùng cho thực phẩm.
Sau khi rửa, để rau ráo nước trong rổ sạch hoặc dùng khăn giấy sạch thấm nhẹ. Không nên chỉ nhúng rau qua một chậu nước rồi vớt ra vì chất bẩn có thể tiếp tục bám lại trên thực phẩm.
2. Ngâm rau bằng nước sạch trong thời gian phù hợp
Ngâm rau bằng nước sạch cũng là cách sơ chế được nhiều gia đình áp dụng. Nước có thể giúp đất cát và một số chất bẩn dễ bong ra khỏi bề mặt rau.
Trước khi ngâm, nên nhặt bỏ lá sâu, lá úa, rửa sơ để loại bỏ đất cát bám bên ngoài. Có thể ngâm rau nguyên lá, nguyên củ thay vì thái nhỏ trước để hạn chế thất thoát vitamin và khoáng chất hòa tan trong nước.
Tuy nhiên, không nên ngâm rau quá lâu hoặc xem đây là phương pháp khử độc. Nếu rau có nhiều đất cát, nên thay nước khi cần thiết, sau đó rửa lại dưới vòi nước sạch và để ráo trước khi chế biến.
Đặc biệt, người nội trợ không nên tự ý pha thêm các loại hóa chất tẩy rửa, xà phòng hoặc dung dịch không được khuyến nghị sử dụng cho thực phẩm.
3. Chần rau qua nước sôi đối với một số loại phù hợp
Chần rau là bước sơ chế có thể giúp giảm một số hợp chất tự nhiên không mong muốn trong thực phẩm.
Chẳng hạn, một số loại rau chứa nhiều axit oxalic như rau bina, rau chân vịt có thể được chần nhanh rồi bỏ nước chần để giảm một phần hàm lượng chất này.
Với những loại rau củ phù hợp, việc chần sơ cũng giúp làm mềm thực phẩm và rút ngắn thời gian nấu. Tuy nhiên, cần lựa chọn phương pháp dựa trên đặc điểm của từng loại rau, không phải thực phẩm nào cũng cần chần trước khi chế biến.
Đáng chú ý, chần rau không thể thay thế bước rửa sạch. Rau vẫn cần được nhặt bỏ phần hư hỏng và rửa kỹ trước khi cho vào nước sôi.
Ngoài ra, không nên chần quá lâu vì nhiệt độ cao có thể làm hao hụt một số vitamin nhạy cảm với nhiệt. Tùy từng món ăn, có thể lựa chọn cách luộc, hấp hoặc xào để giữ được hương vị và giá trị dinh dưỡng.
Những lưu ý giúp rau quả an toàn hơn khi sử dụng
Bên cạnh việc rửa đúng cách, lựa chọn và bảo quản rau củ cũng rất quan trọng. Người nội trợ nên ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được bảo quản và vận chuyển đúng điều kiện.
Một số lưu ý nên duy trì gồm:
- Không sử dụng xà phòng, nước rửa bát: Những sản phẩm này không được thiết kế để làm sạch thực phẩm và có thể để lại tồn dư không mong muốn.
- Rửa rau trước khi cắt nhỏ: Nên rửa nguyên lá, nguyên củ rồi mới thái để hạn chế thất thoát chất dinh dưỡng.
- Không dùng chung dụng cụ sống và chín: Dao, thớt, rổ đựng rau cần được vệ sinh để tránh lây nhiễm chéo từ thịt, cá sống.
- Bảo quản đúng cách: Rau sau khi rửa cần để ráo, đựng trong dụng cụ sạch và bảo quản phù hợp với từng loại thực phẩm.
Cần nhớ rằng không có phương pháp rửa tại nhà nào bảo đảm loại bỏ hoàn toàn mọi loại thuốc bảo vệ thực vật. Rửa đúng cách chủ yếu giúp giảm bụi bẩn, vi sinh vật và một phần chất tồn dư bám trên bề mặt.
Thay vì duy trì thói quen ngâm rau bằng nước muối quá lâu, các gia đình nên ưu tiên rửa kỹ dưới vòi nước sạch, sơ chế cẩn thận và chế biến phù hợp. Đây là những việc đơn giản nhưng thiết thực để góp phần bảo vệ sức khỏe cả gia đình.
