Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, khi Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, một loạt quy định mới liên quan đến nghĩa vụ thuế sẽ được siết chặt. Đáng chú ý, nhiều cá nhân nếu chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính với Nhà nước có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Đây là điểm thay đổi quan trọng, tác động trực tiếp đến người kinh doanh, đại diện doanh nghiệp và cả người dân có kế hoạch ra nước ngoài.
Siết chặt quản lý: Nợ thuế có thể bị tạm hoãn xuất cảnh
Theo dự thảo nghị định hướng dẫn do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng, cơ quan chức năng đề xuất áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh với những trường hợp nợ thuế từ mức thấp. Cụ thể, chỉ cần phát sinh khoản nợ từ 1 triệu đồng và không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nộp thuế đã có thể nằm trong diện bị xem xét.
Biện pháp này áp dụng với nhiều đối tượng như cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hay cá nhân được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi. Nếu sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, cơ quan quản lý có thể đề nghị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.
Động thái này được đánh giá là nhằm tăng cường kỷ luật tài chính, hạn chế tình trạng “bỏ địa chỉ kinh doanh, né nghĩa vụ thuế” vốn tồn tại trong nhiều năm qua.
Vì sao cần nộp thuế đúng hạn?
Không chỉ để tránh bị hạn chế xuất cảnh, việc thực hiện nghĩa vụ thuế đúng thời hạn còn giúp người dân giảm thiểu hàng loạt rủi ro pháp lý và tài chính.
Trước hết là khoản tiền chậm nộp. Theo quy định hiện hành, người nộp thuế chậm sẽ phải chịu mức 0,03%/ngày trên số tiền còn thiếu. Con số này tuy nhỏ nhưng nếu kéo dài sẽ trở thành gánh nặng đáng kể, đặc biệt với các khoản thuế lớn.
Bên cạnh đó, việc nộp hồ sơ khai thuế muộn còn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Mức phạt dao động từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng tùy theo thời gian chậm trễ.
Ngoài yếu tố tài chính, việc chấp hành tốt nghĩa vụ thuế còn giúp duy trì “hồ sơ sạch” trên hệ thống quản lý. Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, tránh nguy cơ bị cưỡng chế hóa đơn, phong tỏa tài khoản hoặc gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục hành chính khác.
Những trường hợp bắt buộc hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi xuất cảnh
Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2025, từ ngày 1/7/2026, các nhóm đối tượng sau bắt buộc phải hoàn tất nghĩa vụ thuế trước khi rời khỏi Việt Nam:
Thứ nhất, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện pháp luật của tổ chức đang thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Thứ hai, các cá nhân nêu trên nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh và vẫn còn nợ thuế.
Thứ ba, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt đang sinh sống ở nước ngoài, cũng như người nước ngoài tại Việt Nam nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Như vậy, phạm vi áp dụng không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp mà còn mở rộng đến nhiều nhóm cá nhân khác. Đây là điểm mới mang tính siết chặt, nhằm đảm bảo mọi nghĩa vụ tài chính được thực hiện đầy đủ trước khi cá nhân rời khỏi lãnh thổ.
Chính phủ sẽ tiếp tục quy định cụ thể về ngưỡng nợ thuế và thời gian nợ để làm căn cứ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, đảm bảo tính linh hoạt trong thực tiễn.
Trường hợp nào được xóa nợ thuế?
Bên cạnh các biện pháp siết chặt, luật cũng quy định rõ những trường hợp được xem xét xóa tiền thuế nợ nhằm đảm bảo tính nhân văn và phù hợp thực tế.
Cụ thể, cá nhân đã qua đời, bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự và không có tài sản để thực hiện nghĩa vụ sẽ được xóa nợ. Tương tự, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã đã phá sản và hoàn tất các thủ tục thanh toán nhưng không còn tài sản cũng thuộc diện này.
Ngoài ra, với những khoản nợ thuế đã quá 10 năm và cơ quan thuế đã áp dụng đầy đủ biện pháp cưỡng chế nhưng vẫn không thể thu hồi, Nhà nước có thể xem xét xóa nợ.
Đặc biệt, các trường hợp bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh quy mô lớn, dù đã được gia hạn nhưng vẫn không có khả năng phục hồi sản xuất kinh doanh, cũng được đưa vào diện xem xét.
Tuy nhiên, luật cũng quy định rõ: nếu cá nhân hoặc hộ kinh doanh đã được xóa nợ thuế nhưng sau đó quay lại hoạt động, họ có trách nhiệm hoàn trả lại khoản đã được xóa trước đó.
