Điều đáng chú ý là quả bưởi khi còn xanh có thành phần và công dụng được cho là khá khác so với khi đã chín.
1. Bưởi non có gì đặc biệt?
Nếu bưởi chín có vị chua ngọt, thiên về tác dụng kiện vị, tiêu thực, nhuận phế thì bưởi non lại có vị cay, đắng, tính ấm theo quan niệm Đông y.
Trong Đông y, bưởi non được quy vào kinh tỳ, vị và phế, thường được nhắc đến với tác dụng lý khí, hóa đàm, tiêu thực, giảm đầy trướng. Vì vậy, nó thường được sử dụng trong các trường hợp ho có đờm, ăn uống khó tiêu, đầy bụng, ợ hơi hoặc cảm giác tức ngực, nặng bụng.
Điểm đáng chú ý là các nghiên cứu về thành phần hóa học cho thấy bưởi non chứa nhiều hợp chất sinh học như flavonoid, hợp chất phenol, tannin, coumarin và tinh dầu. Trong đó, flavonoid là nhóm hoạt chất được quan tâm nhờ khả năng chống oxy hóa.
Một số nghiên cứu trên chiết xuất bưởi non còn ghi nhận tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa lipid, kháng khuẩn, kháng nấm, chống oxy hóa và bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng này liên quan đến chiết xuất hoặc nghiên cứu thực nghiệm, không đồng nghĩa cứ ăn bưởi non là có thể điều trị bệnh.
2. Vì sao bưởi non được nhắc đến khi nói về gan nhiễm mỡ?
Theo cách lý giải của Đông y, tình trạng ăn uống nhiều chất béo, đồ ngọt, rượu bia, ít vận động hoặc thường xuyên căng thẳng có thể khiến chức năng vận hóa của tỳ vị suy giảm. Từ đó, đàm thấp và khí trệ có thể hình thành, ảnh hưởng đến cơ thể.
Bưởi non được Đông y sử dụng với mục đích hóa đàm, trừ thấp, tiêu thực và lý khí. Vì vậy, loại quả này được quan tâm trong các bài thuốc hoặc phương pháp hỗ trợ dành cho người có biểu hiện đầy bụng, ăn không tiêu, chán ăn.
Một lý do khác khiến bưởi non được chú ý là các hợp chất flavonoid và những hoạt chất thực vật khác có khả năng chống oxy hóa. Một số nghiên cứu về chiết xuất bưởi non cũng cho thấy tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa chất béo.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng: bưởi non không phải thuốc điều trị gan nhiễm mỡ. Người mắc gan nhiễm mỡ vẫn cần kiểm soát cân nặng, chế độ ăn, rượu bia, vận động và điều trị theo nguyên nhân cũng như hướng dẫn của bác sĩ.
3. Bưởi non thường được dùng như thế nào?
Một cách sử dụng được nhắc đến là chế biến bưởi non thành trà.
Có thể lựa những quả bưởi non còn tươi, không bị thối, ủng. Sau khi rửa sạch, thái lát mỏng và giữ cả phần vỏ xanh lẫn cùi trắng. Bưởi sau đó được phơi hoặc sấy khô rồi sao vàng theo cách chế biến truyền thống.
Khi dùng, có thể lấy khoảng 30g bưởi non khô đun với khoảng 1,5 lít nước trong 15-20 phút, sau đó chắt nước uống trong ngày.
Dù vậy, không nên tự mặc định rằng uống trà bưởi non trong 1-2 tháng sẽ chữa được gan nhiễm mỡ. Hiệu quả và độ an toàn còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, cách chế biến và lượng sử dụng. Người đang điều trị bệnh hoặc dùng thuốc thường xuyên nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng kéo dài.
Bưởi non vì thế không đơn giản là “bưởi chưa chín đem ăn”. Thành phần và cách sử dụng của nó có những điểm khác với bưởi chín, đồng thời đang được nghiên cứu về nhiều hoạt tính sinh học.
Điều quan trọng nhất là không chạy theo trào lưu sử dụng bưởi non như một phương pháp chữa bệnh. Nếu muốn tận dụng loại quả này, nên xem nó như một thực phẩm hoặc phương pháp hỗ trợ, còn việc điều trị gan nhiễm mỡ vẫn phải dựa trên nguyên nhân và hướng dẫn y khoa.
