Trẻ không chỉ chịu ảnh hưởng từ những gì mình ăn. Không khí trong nhà, khói thuốc và cách bảo quản thực phẩm cũng có thể tạo ra những nguy cơ sức khỏe âm thầm. Đáng nói, nhiều thói quen lại bắt đầu từ chính người lớn.
1. Hút thuốc trong nhà, nghĩ mở cửa là đủ
Đây là một trong những thói quen cần bỏ đầu tiên. Khi cha mẹ hút thuốc trong nhà, trẻ có thể hít phải khói thuốc thụ động chứa nhiều chất độc và chất gây ung thư. Không chỉ người hút thuốc mới chịu tác động, những người sống chung cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Mở cửa sổ, bật quạt hoặc hút thuốc ở một căn phòng khác không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ. Khói thuốc có thể tồn tại trong không khí và các hạt hóa chất còn bám trên quần áo, tóc, đồ nội thất, rèm, thảm và nhiều bề mặt trong nhà. Trẻ nhỏ đặc biệt dễ phơi nhiễm vì thường xuyên tiếp xúc với sàn nhà và các vật dụng xung quanh.
Cách bảo vệ tốt nhất là tạo môi trường không khói thuốc trong nhà và trong xe. Nếu người lớn hút thuốc, nên thực hiện ở khu vực ngoài trời, cách xa trẻ và thay đổi, vệ sinh những vật dụng có thể lưu giữ mùi khói. Với trẻ em, giảm phơi nhiễm càng sớm càng có lợi cho sức khỏe lâu dài.
2. Thường xuyên cho con ăn thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói, giăm bông và một số loại thịt chế biến sẵn thường xuất hiện trong bữa sáng hoặc hộp đồ ăn của trẻ vì tiện lợi, dễ chế biến. Nhưng nếu sử dụng thường xuyên, đây không phải nhóm thực phẩm nên xem nhẹ.
Tổ chức Y tế Thế giới và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã xếp thịt chế biến vào nhóm chất gây ung thư cho người, dựa trên bằng chứng liên quan đến ung thư đại trực tràng. Điều này không có nghĩa một lần ăn xúc xích sẽ gây ung thư, mà nguy cơ liên quan đến mức độ và thời gian phơi nhiễm. Vì vậy, vấn đề nằm ở thói quen ăn thường xuyên chứ không phải một bữa ăn đơn lẻ.
Cha mẹ nên đa dạng nguồn đạm cho trẻ, ưu tiên thực phẩm tươi và hạn chế thịt chế biến sẵn trong khẩu phần hằng ngày. Cá, trứng, thịt gia cầm, các loại đậu và thịt tươi có thể được luân phiên tùy nhu cầu dinh dưỡng. Đừng biến thực phẩm tiện lợi thành món quen thuộc chỉ vì trẻ thích ăn hoặc cha mẹ muốn tiết kiệm thời gian.
3. Để thực phẩm mốc rồi vẫn tiếc, cố cắt bỏ phần hỏng
Một miếng bánh, hũ mứt hay thực phẩm khô xuất hiện một đốm mốc rất dễ khiến nhiều người nghĩ rằng chỉ cần cắt bỏ phần nhìn thấy là có thể tiếp tục sử dụng. Với một số thực phẩm, cách xử lý này có thể không an toàn bởi nấm mốc có thể phát triển sâu hơn phần mắt thường nhìn thấy.
Đáng chú ý, một số loại nấm mốc có thể tạo ra độc tố nấm mốc. Aflatoxin là ví dụ quan trọng, thường được nhắc đến trong các loại hạt, ngũ cốc và thực phẩm bị nhiễm nấm mốc trong điều kiện bảo quản không phù hợp. Phơi nhiễm aflatoxin lâu dài có liên quan đến nguy cơ ung thư gan. Trẻ em vì thế càng cần được bảo vệ khỏi nguồn thực phẩm nhiễm mốc.
Khi thực phẩm đã có dấu hiệu mốc, đặc biệt là những loại mềm, ẩm hoặc có thể đã nhiễm sâu bên trong, không nên cố tận dụng bằng cách cắt bỏ phần nhìn thấy. Cha mẹ cũng nên bảo quản thực phẩm ở nơi khô ráo, thoáng mát, kiểm tra hạn sử dụng và loại bỏ những sản phẩm có dấu hiệu bất thường. Tiết kiệm vài đồng nhưng đánh đổi bằng rủi ro sức khỏe là điều không đáng.
Đừng chờ đến khi thành bệnh mới thay đổi
Ung thư là bệnh có nhiều yếu tố nguy cơ, trong đó di truyền, môi trường, lối sống và nhiều yếu tố khác cùng tham gia. Không thể quy kết rằng một thói quen đơn lẻ sẽ khiến trẻ mắc ung thư. Nhưng giảm những phơi nhiễm đã được xác định là có hại là cách phòng ngừa thiết thực ngay từ gia đình.
Ba việc cha mẹ có thể bắt đầu ngay là không hút thuốc trong không gian trẻ sinh hoạt, hạn chế thịt chế biến sẵn và tuyệt đối thận trọng với thực phẩm đã bị mốc. Những thay đổi này không đòi hỏi điều gì quá phức tạp, nhưng có ý nghĩa khi được duy trì đều đặn trong nhiều năm.
Bảo vệ sức khỏe của con đôi khi bắt đầu từ những việc rất nhỏ: một căn nhà không khói thuốc, một bữa ăn nhiều thực phẩm tươi và một quyết định dứt khoát với món đồ ăn đã hỏng. Khi thói quen của cha mẹ thay đổi, môi trường sống của trẻ cũng thay đổi theo.
