Tiết kiệm tiền không đồng nghĩa với cắt giảm mọi khoản chi. Có những thứ càng cố dùng lại, càng để lâu hoặc càng mua rẻ, gia đình càng có nguy cơ phải trả giá bằng sức khỏe.
1. Tiếc đồ ăn mốc, vẫn cố cắt bỏ phần hỏng để ăn tiếp
Đây là kiểu tiết kiệm rất nhiều gia đình mắc phải: một miếng bánh, củ quả hay thực phẩm đã xuất hiện nấm mốc nhưng thay vì bỏ cả phần, họ cắt lớp mốc rồi tiếp tục sử dụng.
Vấn đề nằm ở chỗ nấm mốc không phải lúc nào cũng chỉ tồn tại trên bề mặt. Một số loại nấm có thể tạo ra độc tố mycotoxin. Trong đó, aflatoxin được biết đến là chất có khả năng gây ung thư và đặc biệt liên quan đến ung thư gan.
Vì vậy, với những thực phẩm mềm, xốp hoặc có độ ẩm cao đã mốc, việc cắt bỏ phần nhìn thấy không đảm bảo loại bỏ toàn bộ nguy cơ. Tiết kiệm một phần thực phẩm không đáng để đánh đổi với sức khỏe. Khi thực phẩm đã có dấu hiệu mốc bất thường, lựa chọn an toàn hơn là bỏ đi.
2. Dùng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần để "đỡ tốn"
Dầu ăn sau một lần chiên không nhất thiết phải bỏ ngay nếu được xử lý và bảo quản phù hợp. Nhưng việc tận dụng dầu nhiều lần, đặc biệt là dầu đã bị đun ở nhiệt độ cao, có màu sẫm, mùi khét hoặc xuất hiện nhiều cặn, là thói quen nên tránh.
Khi dầu bị đun nóng nhiều lần, chất lượng dầu suy giảm và có thể hình thành nhiều sản phẩm oxy hóa, aldehyde cùng các hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Quá trình này diễn ra mạnh hơn khi dầu được chiên ở nhiệt độ cao trong thời gian dài.
Không nên coi màu sắc là tiêu chí duy nhất, nhưng dầu đã biến đổi rõ rệt về màu, mùi, độ trong hoặc tạo nhiều khói là dấu hiệu cần loại bỏ. Khoản tiền tiết kiệm từ việc tái sử dụng dầu không lớn, trong khi việc hạn chế phơi nhiễm với các chất sinh ra do dầu bị phân hủy là lựa chọn hợp lý hơn.
3. Thường xuyên ăn thực phẩm cháy xém vì nghĩ "cháy một chút không sao"
Thịt nướng, thịt áp chảo hoặc thực phẩm giàu tinh bột khi bị cháy đen thường tạo ra các hợp chất không mong muốn. Hai nhóm chất thường được nhắc đến là heterocyclic amines (HCA) và polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH).
HCA có thể hình thành khi thịt được nấu ở nhiệt độ cao, trong khi PAH có thể sinh ra khi chất béo nhỏ xuống nguồn nhiệt, tạo khói rồi bám trở lại lên thực phẩm. Một số hợp chất trong các nhóm này có đặc tính gây đột biến hoặc gây ung thư trong nghiên cứu thực nghiệm.
Không cần cực đoan đến mức loại bỏ hoàn toàn món nướng khỏi thực đơn. Cách thực tế hơn là tránh để thực phẩm cháy đen, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với lửa quá mạnh, loại bỏ phần cháy xém trước khi ăn và ưu tiên cách chế biến ở nhiệt độ vừa phải.
4. Mua thực phẩm quá rẻ nhưng không quan tâm nguồn gốc
Giá rẻ không đồng nghĩa với nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu vì muốn tiết kiệm mà thường xuyên mua thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng đã quá hạn hoặc sản phẩm được bảo quản trong điều kiện không đảm bảo, rủi ro sức khỏe có thể tăng lên.
Một số chất gây ô nhiễm trong thực phẩm có thể xuất hiện do quá trình sản xuất, bảo quản hoặc nhiễm nấm mốc. Đáng chú ý, việc bảo quản ngũ cốc, các loại hạt và thực phẩm khô trong môi trường nóng ẩm có thể tạo điều kiện cho nấm phát triển và sinh độc tố.
Thay vì chỉ nhìn vào giá, nên ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bao bì còn nguyên, hạn sử dụng phù hợp và được bảo quản đúng điều kiện. Với thực phẩm khô, cần giữ nơi thoáng, khô, tránh ẩm và bỏ ngay những sản phẩm có dấu hiệu mốc, đổi màu hoặc có mùi bất thường.
5. Tiết kiệm tiền bằng cách hút thuốc trong nhà
Đây là khoản "tiết kiệm" nguy hiểm nhất nếu trong gia đình có người hút thuốc. Việc chỉ hút trong một phòng riêng, mở cửa sổ hoặc dùng quạt không biến khói thuốc thành vô hại.
Khói thuốc lá chứa nhiều hóa chất độc hại và chất gây ung thư. Người không hút thuốc vẫn có thể phơi nhiễm với khói thuốc thụ động khi ở cùng môi trường. Ngoài ra, các chất từ khói thuốc có thể lưu lại trên bề mặt, quần áo và đồ đạc, tạo nên phơi nhiễm với khói thuốc tồn lưu.
Nếu muốn giảm nguy cơ cho cả gia đình, biện pháp hiệu quả nhất là không hút thuốc trong nhà, trong ô tô và tốt nhất là cai thuốc. Đây không chỉ là cách tiết kiệm chi phí lâu dài mà còn giúp giảm một nguồn phơi nhiễm ung thư quan trọng.
