Nói đến các bệnh lý dạ dày, đặc biệt là ung thư dạ dày, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc ăn quá nhiều ớt hoặc các món cay nóng. Quan niệm này tồn tại khá phổ biến, khiến không ít người chỉ tập trung kiêng đồ cay mà bỏ qua những yếu tố nguy cơ thực sự trong cuộc sống hằng ngày.
Theo các chuyên gia tiêu hóa, sức khỏe của dạ dày chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, lối sống và các thói quen kéo dài qua nhiều năm mới là nguyên nhân đáng quan tâm hơn cả. Nếu không được điều chỉnh, chúng có thể khiến niêm mạc dạ dày liên tục bị tổn thương, tạo điều kiện cho nhiều bệnh lý phát triển.
Ăn cay có phải là nguyên nhân gây ung thư dạ dày?
Thực tế, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy việc ăn cay là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ung thư dạ dày.
Thành phần tạo vị cay trong ớt là capsaicin có thể gây cảm giác nóng rát hoặc khó chịu tạm thời ở đường tiêu hóa, đặc biệt với những người có dạ dày nhạy cảm. Tuy nhiên, chất này không trực tiếp phá hủy tế bào niêm mạc dạ dày cũng như không được xem là tác nhân gây ung thư.
Với người khỏe mạnh, sử dụng thực phẩm cay ở mức hợp lý còn có thể giúp kích thích vị giác, tăng tiết dịch tiêu hóa và hỗ trợ hoạt động của đường ruột.
Ngược lại, người đang bị viêm hoặc loét dạ dày có thể cảm thấy đau rát, đầy bụng hoặc khó chịu hơn sau khi ăn quá cay. Đây là biểu hiện khiến triệu chứng bệnh nặng thêm, chứ không đồng nghĩa với việc đồ cay là nguyên nhân gây ung thư.
Theo các bác sĩ, nguy cơ ung thư dạ dày thường liên quan đến tình trạng viêm và tổn thương niêm mạc kéo dài, kết hợp với các yếu tố như bệnh lý dạ dày mạn tính, lối sống thiếu khoa học và việc không kiểm soát tốt các vấn đề sức khỏe tiêu hóa.
4 thói quen âm thầm làm tổn thương dạ dày mỗi ngày
Nhiều người vô tình duy trì những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại khiến dạ dày phải chịu áp lực liên tục.
Trước hết là ăn uống không đúng giờ, thường xuyên bỏ bữa hoặc ăn quá no. Dạ dày hoạt động theo nhịp sinh học nhất định. Khi bữa ăn diễn ra thất thường, quá trình tiết axit cũng trở nên rối loạn. Nếu axit được tiết ra trong lúc dạ dày trống rỗng, lớp niêm mạc dễ bị kích thích nhiều hơn. Tình trạng này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ viêm, loét và các biến đổi bất thường của niêm mạc dạ dày.
Một thói quen khác là ăn hoặc uống khi thực phẩm còn quá nóng. Không ít người thích dùng đồ ăn vừa bốc khói vì cho rằng như vậy mới ngon. Tuy nhiên, nhiệt độ quá cao có thể gây những tổn thương rất nhỏ nhưng lặp đi lặp lại trên niêm mạc thực quản và dạ dày. Khi quá trình tổn thương và tái tạo diễn ra trong thời gian dài, nguy cơ xuất hiện các biến đổi tế bào cũng tăng lên.
Ngoài chế độ ăn uống, thức khuya và thiếu ngủ cũng ảnh hưởng đáng kể đến hệ tiêu hóa. Ban đêm là khoảng thời gian cơ thể phục hồi và sửa chữa các mô, bao gồm cả niêm mạc dạ dày. Nếu thường xuyên ngủ muộn hoặc ngủ không đủ giấc, khả năng phục hồi của cơ thể sẽ suy giảm. Đồng thời, các phản ứng viêm có xu hướng kéo dài hơn, khiến những tổn thương ở dạ dày khó lành.
Bên cạnh đó, căng thẳng, lo âu hoặc tức giận kéo dài cũng là yếu tố không nên xem nhẹ. Đường tiêu hóa và hệ thần kinh có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi tinh thần thường xuyên chịu áp lực, hoạt động co bóp của dạ dày có thể bị rối loạn, lượng axit tiết ra cũng thay đổi bất thường. Theo thời gian, điều này góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý dạ dày mạn tính.
Muốn bảo vệ dạ dày, hãy thay đổi từ những điều nhỏ
Việc chăm sóc dạ dày không chỉ nằm ở chuyện ăn gì hay kiêng gì, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào nhịp sống mỗi ngày.
Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì ba bữa ăn đều đặn, hạn chế bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng. Khi giờ giấc ăn uống ổn định, quá trình tiết axit sẽ diễn ra cân bằng hơn, giúp giảm kích thích lên niêm mạc dạ dày.
Đối với thức ăn và đồ uống, nên chờ nguội bớt trước khi sử dụng thay vì ăn ngay khi còn quá nóng. Đây là cách đơn giản nhưng có thể hạn chế những tổn thương lặp đi lặp lại đối với hệ tiêu hóa.
Giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ dạ dày. Duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý, cố gắng đi ngủ sớm và đảm bảo ngủ đủ giấc không chỉ giúp hệ tiêu hóa phục hồi tốt hơn mà còn mang lại lợi ích cho tim mạch, hệ miễn dịch và sức khỏe toàn thân.
Song song với đó, mỗi người cũng nên chủ động kiểm soát căng thẳng bằng những hoạt động phù hợp như đi bộ, tập thể dục nhẹ, đọc sách, trò chuyện với người thân hoặc thực hành các phương pháp thư giãn. Khi tinh thần ổn định, hoạt động của hệ tiêu hóa cũng trở nên hiệu quả hơn.
Có thể thấy, sức khỏe dạ dày không chỉ được quyết định bởi việc tránh đồ cay. Những thói quen như ăn uống thất thường, dùng thực phẩm quá nóng, thức khuya và căng thẳng kéo dài mới là các yếu tố cần được quan tâm nếu muốn giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tiêu hóa, trong đó có ung thư dạ dày.
Thay đổi lối sống từ những việc nhỏ, duy trì chế độ sinh hoạt khoa học và khám sức khỏe định kỳ sẽ góp phần bảo vệ dạ dày cũng như nâng cao sức khỏe lâu dài.
