Có hàng trăm người trong danh sách bạn bè nhưng khi gặp chuyện lại chẳng biết gọi cho ai. Sự cô đơn ở người trưởng thành đôi khi không đến từ việc thiếu người bên cạnh, mà từ cảm giác không có ai đủ thân thiết để thật lòng sẻ chia.
Người trẻ có nhiều mối quan hệ nhưng thiếu kết nối cảm xúc
Một người có thể có nhiều mối quan hệ xã hội nhưng vẫn cảm thấy cô đơn. Điều họ thiếu không hẳn là một người quen, mà là một người có thể lắng nghe khi họ gặp chuyện, sẵn sàng xuất hiện lúc cần và đủ thân thiết để chia sẻ những điều không thể nói với tất cả mọi người.
Anh Đinh Quang Chiến, 20 tuổi, từng nhận ra nghịch lý này từ chính những mối quan hệ của mình. Dù có khá nhiều bạn, có lúc cuối tuần rảnh rỗi muốn tìm người đi chơi, trò chuyện nhưng anh lại không biết nên gọi cho ai. Khi mỗi người bắt đầu có lịch học, công việc và những mối bận tâm riêng, những cuộc gặp thưa dần khiến khoảng cách lớn lên.
Một nghiên cứu quốc tế năm 2021 trên hơn 1 triệu học sinh tại 37 quốc gia ghi nhận tỷ lệ học sinh cảm thấy cô đơn ở trường đã tăng gần gấp đôi trong khoảng hai thập kỷ. Đây cũng là giai đoạn điện thoại thông minh và mạng xã hội phát triển mạnh, đặt ra câu hỏi về chất lượng của những sự kết nối qua màn hình.
Bác sĩ Daniel Fung, Giám đốc Viện Sức khỏe tâm thần Singapore, cho rằng trẻ cần những người bạn có thể dựa vào khi khủng hoảng xảy ra. Theo ông, nếu phần lớn việc giao tiếp chỉ diễn ra qua màn hình, trẻ có thể thiếu trải nghiệm để hình thành sự gắn kết và khả năng đối diện với khó khăn.
Nhiều người trẻ có hàng trăm mối quan hệ trên mạng nhưng vẫn thiếu một người để chia sẻ.
Vì sao càng trưởng thành lại càng cô đơn?
Khi còn đi học, tình bạn được duy trì khá tự nhiên bởi mọi người thường xuyên gặp nhau trong cùng một lớp, một trường hoặc nhóm hoạt động. Khi trưởng thành, mỗi người có công việc và mục tiêu riêng, khiến những cuộc gặp cần nhiều sự sắp xếp hơn.
Công việc và mục tiêu phát triển bản thân cũng dễ khiến các mối quan hệ bị đẩy xuống sau cùng. Chị Tạ Thị Hoa, 20 tuổi, từng chia sẻ cô dành phần lớn thời gian cho việc học, làm thêm và tích lũy kinh nghiệm, nhiều lần từ chối lời rủ rê đi chơi của bạn bè. Dần dần, cuộc sống của cô bị thu hẹp lại trong học tập, công việc và thời gian nghỉ ngơi.
Một nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng cô đơn ở người trưởng thành là thói quen tự mình giải quyết mọi vấn đề. Chị Hà Ngọc Diệp, 20 tuổi, từng chịu nhiều áp lực khi vừa học vừa làm nhưng không chia sẻ với ai vì nghĩ mình có thể tự vượt qua.
Chỉ khi bạn bè chủ động hỏi han và cô bắt đầu mở lòng, cảm giác bí bách mới dần được giải tỏa. Câu chuyện này cho thấy đôi khi điều một người cần không phải thêm một mối quan hệ mới, mà là học cách duy trì và đón nhận sự quan tâm từ những người vốn đã ở bên mình.
Cô đơn ở người trưởng thành dễ xuất hiện khi những mục tiêu cá nhân khiến các mối quan hệ dần xa cách.
Mạng xã hội đang kết nối hay khiến chúng ta cô đơn hơn?
Mạng xã hội giúp việc giữ liên lạc trở nên dễ dàng, nhưng tương tác trực tuyến không phải lúc nào cũng tạo ra cảm giác được thấu hiểu. Một lượt thích, bình luận hay tin nhắn có thể duy trì sự hiện diện, nhưng không thể hoàn toàn thay thế một người sẵn sàng lắng nghe khi chúng ta gặp vấn đề.
Vì thế, khoảng cách giữa “có nhiều người kết nối” và “có người để dựa vào” ngày càng rõ rệt. Mạng xã hội không phải nguyên nhân duy nhất dẫn đến tình trạng cô đơn ở người trưởng thành, nhưng việc phụ thuộc quá nhiều vào sự giao tiếp qua màn hình có thể khiến những mối quan hệ trực tiếp bị xem nhẹ.
Đáng chú ý, việc liên tục nhìn thấy bạn bè gặp gỡ, đi chơi hay có những nhóm thân thiết cũng có thể khiến người đang cô đơn cảm thấy mình bị đứng ngoài. Kết nối trên mạng đôi khi tạo cảm giác gần gũi về mặt thông tin, nhưng chưa chắc mang lại sự gần gũi về mặt cảm xúc.
Mạng xã hội giúp duy trì liên lạc, nhưng vẫn khó giảm bớt cảm giác cô đơn ở người trưởng thành.
Làm thế nào để bớt cô đơn?
Cách đơn giản nhất để giảm cô đơn ở người trưởng thành là chủ động liên lạc trước khi một mối quan hệ trở nên quá xa. Một tin nhắn hỏi thăm, cuộc hẹn cà phê hoặc buổi gặp ngắn không cần lý do đặc biệt vẫn có thể giúp hai người tìm lại sự thân thiết từng có. Khi trưởng thành, tình bạn không còn được duy trì tự nhiên nên sự chủ động càng quan trọng.
Bên cạnh việc kết nối lại, mỗi người cũng cần cho phép bản thân chia sẻ khi đang gặp khó khăn. Trường hợp của chị Diệp cho thấy sự thay đổi bắt đầu khi cô chấp nhận sự quan tâm từ bạn bè và gia đình, thay vì tiếp tục tự mình chịu đựng. Những cuộc trò chuyện về chuyện vui, chuyện buồn hay những điều nhỏ nhặt giúp cô cảm thấy mình được đồng hành.
Bớt cô đơn không có nghĩa phải có thật nhiều bạn bè. Một người có thể thích ở một mình nhưng vẫn có những mối quan hệ đủ sâu để tìm đến khi cần; ngược lại, một người có đời sống xã hội rộng vẫn có thể cảm thấy cô đơn. Điều quan trọng là xây dựng những kết nối thực sự có ý nghĩa và đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm giác này kéo dài.
