Nồi nước tía tô càng đậm màu chưa chắc càng tốt. Không ít người giữ thói quen đun lá thật lâu với suy nghĩ "ra hết chất", nhưng đây lại là lỗi khiến nhiều hoạt chất có lợi bị thất thoát. Muốn nước lá tía tô giữ được tinh dầu, chất chống oxy hóa và hương vị tự nhiên, thời gian nấu mới là yếu tố quan trọng nhất.
Dưới đây là những điều nhiều người đang làm sai.
Lá tía tô tươi chỉ nên nấu thêm 3–5 phút sau khi nước sôi
Nhiều người cho lá tía tô vào nồi rồi đun liên tục 10–20 phút để nước chuyển màu đậm hơn. Tuy nhiên, các hoạt chất trong lá tía tô như tinh dầu tự nhiên, flavonoid hay chất chống oxy hóa lại khá nhạy cảm với nhiệt độ cao. Khi đun quá lâu, lượng tinh dầu dễ bay hơi, khiến giá trị dinh dưỡng giảm đáng kể.
Cách làm phù hợp là chuẩn bị một nắm lá tía tô tươi, rửa kỹ từng lá dưới vòi nước rồi ngâm nước muối loãng khoảng 10 phút để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó đun sôi khoảng 1,5–2 lít nước lọc. Khi nước sôi mạnh mới cho lá vào.
Điểm quan trọng nằm ở bước cuối: thả lá vào, đậy kín nắp, hạ lửa nhỏ rồi chỉ đun thêm khoảng 3–5 phút và tắt bếp ngay. Việc đậy nắp giúp giữ tinh dầu không thoát ra ngoài quá nhanh. Nếu tiếp tục đun lâu hơn, nước có thể đậm màu hơn nhưng lượng hoạt chất hữu ích lại không tăng lên.
Tía tô khô không nên đun mà nên hãm như trà
Với lá tía tô khô, nhiều người vẫn giữ cách nấu giống lá tươi nhưng đây chưa phải phương pháp tối ưu. Tía tô khô sau quá trình phơi hoặc sấy đã mất đi một phần độ ẩm, cấu trúc lá cũng thay đổi. Hãm nóng giúp các hoạt chất tan ra từ từ mà không bị tác động nhiệt quá mạnh.
Cách làm khá đơn giản. Cho khoảng 10–15g lá tía tô khô vào bình hoặc ấm. Đầu tiên rót một ít nước sôi vào rồi lắc nhẹ, sau đó đổ phần nước này đi để loại bỏ bụi mịn có thể còn sót lại trong quá trình sấy.
Tiếp tục rót nước khoảng 90 độ C vào đầy bình, đậy kín và hãm khoảng 10–15 phút. Sau khi nước bớt nóng, có thể thêm vài giọt nước cốt chanh xanh. Không chỉ giúp hương vị dễ uống hơn, acid citric trong chanh còn có thể hỗ trợ quá trình hấp thụ một số chất chống oxy hóa hiệu quả hơn.
Uống nước tía tô sai cách có thể phản tác dụng
Một trong những lỗi phổ biến nhất là nấu quá nhiều rồi để uống từ sáng đến hôm sau. Nước lá tía tô chứa nhiều vitamin và hợp chất hữu cơ, nếu để lâu có thể bị oxy hóa hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Kể cả bảo quản trong tủ lạnh, việc để qua đêm vẫn không được khuyến khích.
Sai lầm tiếp theo là dùng nước tía tô thay hoàn toàn nước lọc với mục tiêu giảm cân nhanh hoặc làm đẹp da. Uống lượng lớn nước tía tô đậm đặc trong thời gian dài có thể gây áp lực cho cơ thể và dẫn tới rối loạn tiêu hóa ở một số người.
Về lượng dùng, người lớn chỉ nên uống khoảng 2–3 ly mỗi ngày, chia thành nhiều lần nhỏ. Người đang mang thai cũng không nên tự ý sử dụng nước tía tô đậm đặc kéo dài nếu chưa có tư vấn phù hợp. Dù là thức uống từ thiên nhiên, dùng đúng cách vẫn quan trọng hơn dùng nhiều.
Nước lá tía tô có thể trở thành thức uống hỗ trợ sức khỏe quen thuộc, nhưng điều quyết định không nằm ở việc nấu thật lâu hay uống thật nhiều. Với lá tươi, mốc thời gian 3–5 phút sau khi nước sôi mới là khoảng thời gian đủ để giữ lại phần giá trị quan trọng nhất.