Có người vừa mở mắt đã tìm đến một cốc cà phê để tỉnh táo. Nhưng uống quá sớm chưa chắc là cách khởi động ngày mới tốt nhất.
1. Cơ thể vốn đã có cơ chế đánh thức tự nhiên
Ngay sau khi thức dậy, cơ thể bước vào trạng thái tỉnh táo nhờ nhiều thay đổi sinh lý, trong đó có nhịp cortisol buổi sáng. Hormone này thường tăng trong khoảng thời gian quanh lúc thức dậy, giúp cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.
Caffeine lại có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương và làm giảm cảm giác buồn ngủ bằng cách cản trở tác động của adenosine. Vì vậy, nếu uống cà phê ngay khi vừa mở mắt, tác dụng kích thích có thể chồng lên quá trình tỉnh táo tự nhiên của cơ thể.
Điều này không có nghĩa cà phê buổi sáng là có hại hay bắt buộc phải chờ một khoảng thời gian cố định. Vấn đề nằm ở thời điểm và phản ứng của từng người. Với người vốn đã tỉnh táo, uống ngay lập tức có thể không mang lại thêm nhiều lợi ích nhưng vẫn đưa caffeine vào cơ thể rất sớm.
2. Uống quá sớm có thể khiến một số người bồn chồn hơn
Caffeine có thể làm tăng sự tỉnh táo, nhưng đồng thời cũng có thể gây run tay, hồi hộp, bồn chồn hoặc khó chịu ở những người nhạy cảm. Đặc biệt, nếu uống một lượng lớn khi bụng còn trống, cảm giác khó chịu có thể rõ rệt hơn.
Không phải ai uống cà phê lúc mới thức dậy cũng gặp tình trạng này. Khả năng dung nạp caffeine khác nhau đáng kể giữa mỗi người, phụ thuộc vào lượng uống, thói quen sử dụng, giấc ngủ và độ nhạy với caffeine.
Vì vậy, nếu sau cốc cà phê đầu ngày thường xuyên xuất hiện cảm giác tim đập nhanh, bồn chồn hoặc cồn cào dạ dày, đừng chỉ nghĩ rằng mình cần thêm cà phê để tỉnh. Có thể vấn đề nằm ở lượng caffeine hoặc thời điểm uống.
3. Cà phê khi bụng đói có thể làm dạ dày khó chịu
Cà phê có thể kích thích tiết acid dạ dày và thúc đẩy nhu động của đường tiêu hóa. Với một số người, uống cà phê lúc bụng rỗng có thể gây cảm giác cồn cào, nóng rát, buồn nôn hoặc muốn đi ngoài nhanh hơn.
Đây là điểm dễ bị hiểu sai. Không có bằng chứng cho thấy mọi người đều phải tránh cà phê khi bụng đói vì cà phê chắc chắn gây viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc đang gặp triệu chứng trào ngược có thể nhận thấy sự khó chịu rõ hơn.
Nếu thường xuyên uống cà phê ngay sau khi thức dậy rồi cảm thấy dạ dày không dễ chịu, một cách đơn giản là thử uống sau bữa sáng hoặc ăn nhẹ trước đó. Không cần loại bỏ cà phê nếu cơ thể vẫn dung nạp tốt.
4. Uống quá sớm có thể làm caffeine ảnh hưởng đến cả ngày
Caffeine không biến mất khỏi cơ thể chỉ sau vài giờ. Thời gian bán thải của caffeine ở người trưởng thành thường vào khoảng vài giờ và có thể thay đổi tùy từng người. Vì thế, uống cà phê càng sớm không đồng nghĩa với việc cơ thể sẽ hoàn toàn hết caffeine vào buổi tối.
Điều này đặc biệt đáng chú ý nếu trong ngày bạn còn uống thêm cà phê, trà, nước tăng lực hoặc các sản phẩm chứa caffeine. Tổng lượng caffeine có thể tăng lên nhanh hơn dự tính.
Nếu thường xuyên khó ngủ, việc xem lại tổng lượng caffeine và thời điểm uống trong ngày có thể quan trọng hơn việc cố tìm một “giờ vàng” duy nhất cho cốc cà phê buổi sáng. Với nhiều người, tránh caffeine quá muộn trong ngày mới là yếu tố đáng quan tâm.
Uống cà phê buổi sáng thế nào hợp lý?
Không có một mốc giờ bắt buộc áp dụng cho tất cả mọi người. Nếu vừa thức dậy đã tỉnh táo, bạn có thể uống nước, vệ sinh cá nhân và ăn sáng trước rồi mới dùng cà phê. Việc này cũng giúp những người dễ khó chịu khi uống cà phê lúc bụng rỗng cảm thấy dễ chịu hơn.
Quan trọng nhất vẫn là tổng lượng caffeine trong ngày và phản ứng của cơ thể. Cà phê đen, cà phê sữa hay đồ uống pha sẵn còn có sự khác biệt về đường, chất béo và năng lượng, vì vậy không nên chỉ nhìn vào caffeine khi đánh giá thói quen uống cà phê.
Nếu uống cà phê mà thường xuyên xuất hiện hồi hộp, mất ngủ, đau bụng, ợ nóng hoặc các triệu chứng bất thường, nên giảm lượng uống và xem xét trao đổi với nhân viên y tế khi triệu chứng kéo dài. Một cốc cà phê có thể là thói quen dễ chịu, nhưng thời điểm và lượng uống mới quyết định nó có phù hợp với cơ thể bạn hay không.
