Hiện cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó khoảng 1,3 triệu hộ có doanh thu trên ngưỡng phải nộp thuế. Năm 2024, nhóm này đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng cho ngân sách; riêng nửa đầu năm nay ước đạt hơn 17.000 tỷ đồng.
Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi có hiệu lực từ năm 2026 sẽ nâng mức doanh thu không chịu thuế từ 100 triệu đồng/năm lên 200 triệu đồng/năm.
Để đồng bộ chính sách, Bộ Tài chính đang nghiên cứu nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh lên mức tương ứng, đồng thời báo cáo Chính phủ điều chỉnh phù hợp, hỗ trợ các hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng. Hiện ngưỡng không phải nộp thuế GTGT và TNCN vẫn là 100 triệu đồng/năm.
Trước đó, theo Quyết định 3389/QĐ-BTC, các hộ kinh doanh được chia thành 3 nhóm để quản lý:
Hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng: nộp thuế trên lợi nhuận với thuế suất 17%.
Hộ có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm: nộp thuế trên doanh thu.
Trong dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất áp thuế theo thu nhập tính bằng doanh thu trừ chi phí đối với tất cả hộ kinh doanh có doanh thu vượt ngưỡng chịu thuế.
Cụ thể:
Hộ kinh doanh xác định được chi phí và có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm sẽ nộp 15% trên phần lãi, tương đương mức áp dụng với doanh nghiệp cùng quy mô.
Hộ không xác định được chi phí tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu (0,5-2% tùy ngành), nhưng được trừ phần doanh thu thuộc ngưỡng không chịu thuế trước khi tính, thay vì tính thuế từ đồng doanh thu đầu tiên.
Ví dụ, một hộ kinh doanh có doanh thu 1,2 tỷ đồng và chi phí 1 tỷ đồng sẽ nộp 30 triệu đồng theo phương pháp tính thuế mới, thay vì 12 triệu đồng theo cách tính hiện tại là 1% trên toàn bộ doanh thu. Nếu chi phí vượt doanh thu, hộ kinh doanh sẽ không phải nộp thuế.
Đối với hộ nhỏ, có doanh thu 300 triệu đồng/năm nhưng không xác định được chi phí, số thuế dự kiến sẽ giảm từ 3 triệu xuống còn 1 triệu đồng nhờ được trừ ngưỡng 200 triệu đồng.
Đề xuất mới cho thấy Bộ Tài chính muốn thống nhất áp dụng cách tính thuế theo lợi nhuận cho tất cả hộ kinh doanh, thay vì chia thành ba nhóm và chỉ thu thuế trên lợi nhuận đối với hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng như phương án trước đây.
