Từ cây bờ rào quen thuộc đến đặc sản được săn đón
Trong ký ức của nhiều người, cúc tần là hình ảnh quen thuộc nơi làng quê, thường mọc dọc bờ rào, góc vườn hay ven lối đi. Những bụi cây xanh rì không chỉ tạo bóng mát mà còn mang lại cảm giác bình yên rất riêng.
Cúc tần, tên khoa học Pluchea indica, thuộc họ Cúc, có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới. Khi xuất hiện tại Việt Nam, cây nhanh chóng thích nghi với điều kiện khí hậu và đất đai, đặc biệt là những khu vực ẩm như ven sông, bờ ao hay đồng bằng.
Đây là loại cây thân thảo, mọc thành bụi, cao khoảng 1–2 mét. Lá có mép răng cưa, phủ lớp lông mịn và tỏa mùi thơm đặc trưng. Vào mùa hè, cây ra hoa tím nhạt thành từng chùm nhỏ, tạo điểm nhấn nhẹ nhàng.
Điểm đáng chú ý là cúc tần rất dễ trồng, không đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ. Chỉ cần đất đủ ẩm, cây có thể phát triển xanh tốt quanh năm. Chính vì vậy, trước đây nhiều gia đình trồng cúc tần như một hàng rào tự nhiên vừa tiện lợi, vừa tiết kiệm.
Tuy nhiên, theo thời gian, những hàng rào xanh này dần được thay thế bằng tường gạch và kim loại. Cúc tần vì thế cũng ít xuất hiện hơn trong đời sống thường nhật.
Hương vị “kén người ăn” nhưng càng ăn càng nhớ
Không chỉ là cây cảnh hay cây che chắn, cúc tần còn được xem là một loại rau dân dã với hương vị rất riêng. Lá và ngọn non có vị nhẩn đắng, nhưng càng ăn lại càng cảm nhận rõ vị ngọt hậu và mùi thơm thoang thoảng.
Ở nhiều vùng quê, cúc tần thường được chế biến thành các món quen thuộc như luộc, xào trứng, xào với lòng gà hoặc nấu canh với tôm, thịt băm. Đặc biệt, món cá kho lá cúc tần từng là hương vị gắn bó với nhiều thế hệ.
Ngày nay, từ nguyên liệu mộc mạc, cúc tần được biến tấu thành nhiều món ăn mới như nộm trộn lạc, bánh nếp nhân cúc tần hay các món hầm. Những cách chế biến này giúp làm dịu vị đắng, đồng thời tôn lên hương thơm đặc trưng của loại lá này.
Dù không phải ai cũng dễ dàng làm quen ngay từ lần đầu thưởng thức, nhưng nhiều người sau khi ăn lại tỏ ra yêu thích bởi vị thanh mát và hậu ngọt dễ chịu. Đây cũng là lý do cúc tần dần xuất hiện trong thực đơn của một số quán ăn, nhà hàng như một món “đặc sản lạ”.
Dễ trồng, thu hoạch quanh năm, mở ra nguồn thu ổn định
Hiện nay, lá và ngọn non cúc tần được bán tại một số chợ quê hoặc trên các nền tảng online với giá khoảng 50.000 đồng/kg. Mức giá này khá cao so với nhiều loại rau thông thường, nhưng vẫn có lượng khách ổn định nhờ sự khác biệt về hương vị.
Ưu điểm lớn của cúc tần là khả năng sinh trưởng mạnh và thu hoạch liên tục. Chỉ cần trồng một lần, người trồng có thể cắt tỉa quanh năm mà không cần đầu tư nhiều công chăm sóc. Điều này giúp nhiều hộ gia đình tận dụng diện tích vườn để vừa làm thực phẩm, vừa tăng thêm thu nhập.
Không chỉ ở nông thôn, tại thành phố, nhiều người cũng bắt đầu trồng cúc tần trong chậu, đặt ở ban công hoặc sân thượng. Cây vừa làm xanh không gian sống, vừa cung cấp nguồn rau sạch tiện lợi cho gia đình.
Sự “trở lại” của cúc tần cho thấy xu hướng tìm về những nguyên liệu tự nhiên, gần gũi đang ngày càng được ưa chuộng. Từ một loài cây bình dị, cúc tần đang dần khẳng định giá trị mới trong đời sống hiện đại.
