Vì sao không nên uống cà phê ngay khi vừa thức dậy?
Nhiều người có thói quen pha một ly cà phê ngay sau khi rời giường để nhanh chóng lấy lại sự tỉnh táo. Tuy nhiên, các chuyên gia về giấc ngủ và dinh dưỡng cho biết cơ thể vốn đã có cơ chế tự nhiên giúp chúng ta tỉnh táo vào đầu ngày.
Sau khi thức dậy, cơ thể sẽ tiết ra hormone cortisol. Đây là hormone đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa chu kỳ thức - ngủ, tăng sự tỉnh táo và hỗ trợ cơ thể chuẩn bị cho các hoạt động trong ngày. Theo các thông tin được Vinmec dẫn lại, nồng độ cortisol thường đạt đỉnh trong khoảng 30–45 phút sau khi ngủ dậy.
Khi cortisol đang ở mức cao, cơ thể đã ở trạng thái tỉnh táo tự nhiên. Vì vậy, việc bổ sung caffeine quá sớm có thể không mang lại hiệu quả rõ rệt như nhiều người mong muốn. Một số chuyên gia cho rằng đây là lý do khiến nhiều người cảm thấy ly cà phê đầu tiên trong ngày không đủ "đô" và phải uống thêm nhiều ly khác để duy trì sự tỉnh táo.
Ngoài ra, caffeine cũng có thể làm tăng nồng độ cortisol trong ngắn hạn. Dù hiện chưa có đủ bằng chứng để kết luận việc này gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe ở người khỏe mạnh, các chuyên gia vẫn khuyến nghị nên lựa chọn thời điểm uống phù hợp hơn để tận dụng tối đa lợi ích của cà phê.
Thời điểm nào được xem là phù hợp để uống cà phê?
Theo nhiều chuyên gia được Báo Thanh Niên và Vinmec dẫn lời, thay vì uống ngay sau khi thức dậy, bạn có thể chờ khoảng 60–90 phút hoặc lựa chọn thời điểm từ giữa đến cuối buổi sáng để thưởng thức cà phê.
Đối với người có lịch sinh hoạt thông thường và thức dậy vào khoảng 6 giờ 30 sáng, khung giờ từ 9 giờ 30 đến 11 giờ 30 sáng thường được xem là thời điểm phù hợp. Đây là lúc nồng độ cortisol đã giảm xuống so với thời điểm vừa thức dậy, giúp caffeine phát huy tác dụng hỗ trợ sự tỉnh táo và tập trung hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có nhịp sinh học giống nhau. Người làm việc theo ca, người thường xuyên thức khuya hoặc có lịch sinh hoạt đặc biệt có thể cần điều chỉnh thời gian uống cà phê cho phù hợp với cơ thể.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc uống cà phê sau bữa sáng hoặc sau khi ăn nhẹ thường là lựa chọn tốt hơn so với uống khi bụng hoàn toàn trống rỗng. Một số người có thể gặp cảm giác cồn cào, khó chịu hoặc bồn chồn khi uống cà phê lúc đói.
Những lưu ý quan trọng khi uống cà phê hằng ngày
Bên cạnh thời điểm uống, lượng cà phê tiêu thụ trong ngày cũng là yếu tố cần quan tâm.
Theo Vinmec, người trưởng thành khỏe mạnh có thể tiêu thụ khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày. Tuy nhiên, khả năng dung nạp caffeine ở mỗi người là khác nhau. Một số người có thể xuất hiện các biểu hiện như hồi hộp, bồn chồn, lo lắng hoặc khó ngủ nếu sử dụng quá nhiều cà phê.
Để hạn chế ảnh hưởng đến giấc ngủ, chuyên gia khuyến nghị tránh uống cà phê quá gần giờ đi ngủ. Tác dụng kích thích của caffeine có thể kéo dài nhiều giờ sau khi sử dụng, khiến một số người khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
Một số nguyên tắc đơn giản giúp tận dụng tốt hơn lợi ích của cà phê gồm:
- Không nên uống cà phê ngay khi vừa thức dậy.
- Có thể lựa chọn thời điểm giữa buổi sáng, khoảng 9h30–11h30.
- Nên uống sau bữa sáng hoặc sau khi ăn nhẹ.
- Hạn chế uống cà phê vào cuối buổi chiều và buổi tối.
- Không lạm dụng quá nhiều cà phê trong ngày.
- Kết hợp chế độ ăn uống cân bằng và ngủ đủ giấc.
Cà phê vẫn là thức uống được nhiều nghiên cứu ghi nhận có thể mang lại một số lợi ích khi sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, để tận dụng tốt hơn tác dụng của caffeine, điều quan trọng không chỉ nằm ở lượng cà phê uống mỗi ngày mà còn ở thời điểm sử dụng phù hợp với nhịp sinh học của cơ thể.
