Một số khối u có thể âm thầm phát triển trong cơ thể suốt thời gian dài mà không gây đau đớn hay triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, đôi khi những tín hiệu cảnh báo sớm lại xuất hiện ngay ở đôi mắt. Nếu nhận thấy các thay đổi bất thường dưới đây, bạn không nên chỉ nghĩ đến các vấn đề về mắt thông thường hay tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, bởi đó có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nghiêm trọng hơn.
1. Lòng trắng mắt ngả vàng, nước tiểu sẫm màu bất thường
Khi phần lòng trắng của mắt dần chuyển sang màu vàng, bắt đầu từ khóe mắt rồi lan rộng ra toàn bộ củng mạc, đồng thời nước tiểu trở nên sẫm màu như nước trà đặc, đây có thể là biểu hiện của tình trạng vàng da.
Nguyên nhân thường liên quan đến sự tích tụ bilirubin – một sản phẩm từ quá trình phân hủy hồng cầu. Trong điều kiện bình thường, bilirubin được gan xử lý và đào thải qua đường mật. Tuy nhiên, khi gan hoặc tuyến tụy xuất hiện khối u làm cản trở dòng chảy của mật, bilirubin sẽ tích tụ trong máu và lắng đọng ở da, mắt khiến lòng trắng mắt chuyển màu vàng.
Điều đáng lưu ý là tình trạng này thường tiến triển ngày càng rõ rệt. Ban đầu chỉ là sắc vàng nhẹ ở khóe mắt nhưng sau đó có thể lan ra toàn bộ mắt, da và niêm mạc. Nếu xuất hiện dấu hiệu này, người bệnh nên sớm thăm khám chuyên khoa tiêu hóa hoặc gan mật để được kiểm tra chức năng gan và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.
2. Xuất hiện khối bất thường trên mí mắt, không đau không ngứa
Nhiều người thường bỏ qua những nốt nhỏ xuất hiện trên mí mắt vì chúng không gây đau hay ngứa. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu của ung thư da vùng quanh mắt.
Ung thư biểu mô tế bào đáy – dạng ung thư ác tính phổ biến nhất ở khu vực này – thường biểu hiện bằng một khối nhỏ có bề mặt nhẵn, hơi bóng, đôi khi lõm nhẹ ở giữa và có bờ nổi rõ. Khối u phát triển chậm nhưng có thể xâm lấn sâu vào mí mắt, khóe mắt và các cấu trúc lân cận nếu không được điều trị.
Một dạng khác là ung thư biểu mô tế bào vảy, có xu hướng phát triển nhanh hơn, bề mặt sần sùi, dễ loét hoặc chảy máu. Ngoài ra, những nốt ruồi trên mí mắt đột ngột to lên, đổi màu hoặc có bờ không đều cũng cần được theo dõi và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa.
3. Một bên mắt đột nhiên lồi ra bất thường
Ở trạng thái bình thường, hai mắt có độ nhô tương đối cân đối. Nếu một bên mắt ngày càng lồi hơn, cảm giác cộm vướng khi chớp mắt hoặc nhận thấy rõ sự khác biệt khi nhìn nghiêng, đây có thể là dấu hiệu cần được chú ý.
Lồi nhãn cầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó bệnh lý tuyến giáp là nguyên nhân phổ biến. Tuy nhiên, nếu đã loại trừ các rối loạn tuyến giáp mà mắt vẫn tiếp tục lồi ra một cách âm thầm, không đau, thì khả năng có khối u trong hốc mắt cần được xem xét.
Các khối u nguyên phát trong hốc mắt hoặc những khối u từ vùng lân cận như ung thư vòm họng xâm lấn vào hốc mắt đều có thể đẩy nhãn cầu ra phía trước. Trong những trường hợp này, chụp CT hoặc MRI hốc mắt là phương pháp giúp xác định nguyên nhân một cách chính xác.
4. Thị trường xuất hiện khoảng trống bất thường, như có bóng đen che khuất tầm nhìn
Ở người khỏe mạnh, tầm nhìn thường đầy đủ và liên tục. Nếu bạn đột nhiên cảm thấy một phần hình ảnh bị thiếu hụt, giống như có một góc rèm bị kéo xuống hoặc một vùng tối che khuất tầm nhìn, đây có thể là dấu hiệu bất thường cần được lưu ý.
Trong một số trường hợp, hiện tượng này không xuất phát từ mắt mà liên quan đến hệ thần kinh trung ương. Tín hiệu thị giác được truyền từ võng mạc qua dây thần kinh thị giác đến các vùng xử lý hình ảnh trong não. Khi một khối u hoặc tổn thương xuất hiện trên đường dẫn truyền này, người bệnh có thể gặp tình trạng mất một phần thị trường, xuất hiện điểm mù hoặc suy giảm khả năng nhìn ở một vùng nhất định.
Biểu hiện có thể khác nhau tùy theo vị trí tổn thương. Một số người chỉ mất thị lực ở một bên mắt, trong khi những người khác xuất hiện điểm mù ở trung tâm hoặc mất tầm nhìn ở một phần không gian. Những thay đổi này thường diễn ra âm thầm và dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu.
Nếu nhận thấy tầm nhìn xuất hiện vùng tối bất thường hoặc mất một phần thị trường mà không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám chuyên khoa thần kinh hoặc mắt. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp cộng hưởng từ (MRI) não có thể giúp xác định nguyên nhân chính xác.
Điều quan trọng cần nhớ là không phải mọi bất thường ở mắt đều bắt nguồn từ chính đôi mắt. Nhiều thay đổi tưởng chừng đơn giản, không gây đau hay ngứa, đôi khi lại là tín hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng bên trong cơ thể. Vì vậy, đừng chủ quan khi phát hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt.
