Nước đun sôi để qua đêm có gây ung thư?
Theo PGS Fan, nitrit – chất được cho là liên quan đến nguy cơ ung thư – chỉ hình thành khi trong nước có nitrat. Trong khi đó, nước tinh khiết hoặc nước khoáng thông thường chủ yếu chứa khoáng chất và vi lượng, thậm chí có loại gần như không chứa gì, nên hầu như không có nitrat. Vì vậy, nước đun sôi để qua đêm không gây ung thư như nhiều người vẫn lo ngại.
Các thí nghiệm cũng cho thấy, ngay cả khi nước được đun sôi lặp lại tới 20 lần, hàm lượng nitrit đo được vẫn rất thấp, chỉ khoảng 0,038 mg/L. Lượng nitrit này không phải do quá trình đun sôi tạo ra, mà vốn đã tồn tại sẵn trong nguồn nước ban đầu và hoàn toàn có thể kiểm soát bằng cách lựa chọn nước đầu vào phù hợp.
Nói cách khác, bản thân nước đun sôi để qua đêm hay nước đun sôi nhiều lần không phải là tác nhân gây ung thư.
Hai loại nước uống nhiều có thể làm tăng nguy cơ ung thư
Nước quá nóng trên 65°C
Nhiều người có thói quen uống nước rất nóng, bao gồm trà hay canh, với suy nghĩ tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo rằng việc thường xuyên uống nước có nhiệt độ trên 65°C có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản và dạ dày.
Lý do là nhiệt độ quá cao gây kích thích mạnh, thậm chí làm bỏng niêm mạc thực quản và dạ dày. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại trong thời gian dài, cấu trúc tế bào có thể bị tổn thương và biến đổi. Trong khi đó, niêm mạc đường tiêu hóa chỉ chịu được mức nhiệt khoảng 40–50°C.
Nước máy chưa lọc và chưa đun sôi
Theo PGS Fan Zhihong, nước máy thường được khử trùng bằng clo và trong quá trình này có thể hình thành các hợp chất như chloroform hoặc hydro halide – những chất được xếp vào nhóm có nguy cơ gây ung thư. Chúng xuất hiện khi clo phản ứng với các chất hữu cơ tự nhiên có trong nước.
Việc uống nước máy trực tiếp, không qua lọc hay đun sôi trong thời gian dài có thể khiến các hợp chất này tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ ung thư bàng quang, đại tràng và thận. Một số nghiên cứu còn cho thấy phơi nhiễm lâu dài với chloroform có thể gây tổn hại DNA, từ đó tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển.
Uống nước thế nào mới thực sự tốt cho sức khỏe?
Theo PGS Fan Zhihong, để việc uống nước mang lại lợi ích tối ưu và an toàn cho cơ thể, bạn nên lưu ý một số nguyên tắc sau:
Lượng nước phù hợp: Trung bình mỗi người nên uống khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày. Con số này có thể điều chỉnh tùy theo cân nặng, mức độ vận động và điều kiện thời tiết.
Nhiệt độ nước: Nước ấm nhẹ, dao động từ 20–40°C, là lựa chọn lý tưởng. Nên hạn chế nước quá nóng hoặc quá lạnh vì có thể gây kích thích đường tiêu hóa.
Thời điểm uống: Hãy uống nước rải đều trong ngày, đừng chờ đến khi khát. Một ly nước sau khi thức dậy và uống trước các bữa ăn được xem là có lợi cho tim mạch và tiêu hóa.
Cách uống: Uống chậm, từng ngụm nhỏ giúp cơ thể hấp thu tốt hơn so với việc uống nhanh, uống dồn dập.
Nguồn nước: Ưu tiên nước tinh khiết hoặc nước đun sôi để nguội/ấm. Tránh dùng nước máy chưa đun sôi, nước tự nhiên chưa lọc hoặc nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm.
Không uống quá nhiều cùng lúc: Uống lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể gây rối loạn điện giải. Tổng lượng nước quá cao, như 4–5 lít mỗi ngày (trừ trường hợp đặc biệt theo chỉ định), còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nước.
Hạn chế uống sát giờ ngủ: Tránh uống nước ngay trước khi đi ngủ để không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
