Gan và thận là hai cơ quan quan trọng giúp cơ thể chuyển hóa, đào thải chất cặn bã và duy trì nhiều chức năng sống.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đau không phải lúc nào cũng do bệnh gan hoặc bệnh thận, và nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây ra triệu chứng tương tự. Nếu cơn đau kéo dài, dữ dội hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, bạn nên đi khám để được chẩn đoán chính xác.
Đau vùng hông lưng (mạn sườn sau) – Dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý
Đây là vị trí tương ứng với khu vực của hai quả thận.
Cơn đau có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên hông lưng, ngay dưới xương sườn. Tùy nguyên nhân, cảm giác đau có thể:
-
Âm ỉ kéo dài.
-
Đau nhói từng cơn.
-
Lan xuống vùng bụng dưới hoặc bẹn.
Đau vùng này có thể liên quan đến các bệnh lý như sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu lan lên thận hoặc các vấn đề khác của hệ tiết niệu. Tuy nhiên, đau cơ, cột sống hay dây thần kinh cũng có thể gây đau ở vị trí tương tự.
Nếu cơn đau dữ dội, kèm sốt, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc buồn nôn, cần đi khám sớm.
Đau hoặc tức vùng hạ sườn phải
Gan nằm chủ yếu ở vùng bụng trên bên phải, ngay dưới cơ hoành.
Một số bệnh về gan có thể gây cảm giác:
-
Tức nặng vùng hạ sườn phải.
-
Đau âm ỉ.
-
Căng tức sau khi ăn nhiều chất béo.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần biết là đa số bệnh gan giai đoạn đầu không gây đau. Chỉ khi gan bị viêm nhiều, sưng to hoặc bao gan bị căng, người bệnh mới có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu.
Ngoài bệnh gan, đau vùng hạ sườn phải cũng có thể liên quan đến túi mật, dạ dày hoặc đại tràng.
Đau vai phải
Ít người biết rằng một số bệnh lý ở gan hoặc túi mật có thể gây đau lan lên vai phải.
Nguyên nhân là do kích thích cơ hoành hoặc các dây thần kinh liên quan, khiến não bộ cảm nhận cơn đau ở vùng vai thay vì vị trí tổn thương thực sự.
Tuy nhiên, đau vai phải phổ biến hơn vẫn là do:
-
Căng cơ.
-
Thoái hóa khớp vai.
-
Bệnh lý cột sống cổ.
-
Chấn thương.
Vì vậy, cần kết hợp với các triệu chứng khác để đánh giá nguyên nhân.
Những dấu hiệu khác của bệnh gan và thận
Ngoài đau, bạn cũng nên chú ý nếu xuất hiện các biểu hiện như:
Với bệnh gan
-
Vàng da, vàng mắt.
-
Nước tiểu sẫm màu.
-
Mệt mỏi kéo dài.
-
Chán ăn.
-
Bụng chướng hoặc phù chân ở giai đoạn nặng.
Với bệnh thận
-
Tiểu nhiều hoặc tiểu ít bất thường.
-
Tiểu buốt, tiểu ra máu.
-
Phù mặt, phù chân.
-
Tăng huyết áp.
-
Mệt mỏi, ngứa da.
Nếu các triệu chứng này xuất hiện cùng cơn đau, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Làm gì để bảo vệ gan và thận?
Để giảm nguy cơ mắc các bệnh về gan và thận, bạn nên:
-
Uống đủ nước mỗi ngày theo nhu cầu của cơ thể.
-
Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
-
Không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng kéo dài.
-
Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thực phẩm quá mặn và nhiều chất béo bão hòa.
-
Duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên.
-
Khám sức khỏe định kỳ, nhất là nếu có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử bệnh gan, thận.
Đau vùng hông lưng, hạ sườn phải hoặc vai phải có thể là một trong những dấu hiệu cảnh báo các vấn đề liên quan đến gan hoặc thận, nhưng cũng có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác. Không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào vị trí đau. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc đi kèm sốt, vàng da, tiểu ra máu hay phù nề, hãy đi khám sớm để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
