Ăn 2 bữa/ngày không phải lúc nào cũng mang lại lợi ích
Xu hướng cắt giảm số bữa ăn đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong nhóm người muốn giảm cân hoặc theo đuổi lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, ăn 2 bữa/ngày không đồng nghĩa với việc áp dụng đúng phương pháp nhịn ăn gián đoạn (Intermittent Fasting).
Các chế độ nhịn ăn gián đoạn được nghiên cứu đều quy định rõ thời gian ăn, thời gian nhịn và vẫn đảm bảo cơ thể nhận đủ năng lượng cũng như dưỡng chất cần thiết. Trong khi đó, nhiều người chỉ đơn giản bỏ bữa sáng hoặc bữa tối, sau đó ăn nhiều hơn vào hai bữa còn lại. Điều này có thể khiến đồng hồ sinh học bị xáo trộn và làm giảm hiệu quả của chế độ ăn.
Nếu duy trì trong khoảng nửa năm, cơ thể có thể xuất hiện một số thay đổi đáng lưu ý.
1. Đường huyết có thể biến động mạnh hơn
Khi khoảng cách giữa các bữa ăn kéo dài, cảm giác đói thường khiến nhiều người ăn nhiều hơn trong một lần. Lượng carbohydrate nạp vào cùng lúc lớn hơn bình thường có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn.
Để xử lý lượng glucose này, cơ thể phải tiết nhiều insulin hơn. Nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, đặc biệt ở người trên 45 tuổi hoặc đã có rối loạn chuyển hóa, việc kiểm soát đường huyết có thể trở nên khó khăn hơn, ngay cả khi chỉ số đường huyết lúc đói vẫn ở mức bình thường.
Đây cũng là lý do các chuyên gia khuyến cáo không nên chỉ nhìn vào cân nặng hoặc đường huyết lúc đói để đánh giá hiệu quả của chế độ ăn.
2. Giảm cân nhưng chưa chắc đã giảm mỡ
Không ít người nhận thấy cân nặng giảm khá nhanh trong những tháng đầu khi chỉ ăn 2 bữa mỗi ngày. Tuy nhiên, phần cân nặng mất đi không hoàn toàn là mỡ thừa.
Nếu khẩu phần ăn không cung cấp đủ năng lượng và protein, cơ thể có thể sử dụng khối cơ để tạo năng lượng phục vụ các hoạt động sống. Điều này khiến người giảm cân mất cả cơ bắp bên cạnh lượng mỡ.
Việc suy giảm khối cơ đặc biệt đáng lo ngại ở người trung niên và cao tuổi vì cơ vốn đã giảm dần theo tuổi tác. Khi khối cơ giảm, tốc độ chuyển hóa của cơ thể cũng chậm lại, làm tăng nguy cơ tăng cân trở lại sau khi kết thúc chế độ ăn.
3. Dạ dày có thể gặp nhiều vấn đề hơn
Nhiều người cho rằng bỏ bữa sẽ giúp dạ dày được nghỉ ngơi, nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy.
Hệ tiêu hóa hoạt động theo nhịp sinh học. Đến gần giờ ăn, dạ dày vẫn tiết axit để chuẩn bị tiêu hóa thức ăn. Nếu không có thực phẩm đi vào, lượng axit này vẫn tồn tại trong dạ dày và có thể gây cảm giác cồn cào, ợ nóng hoặc đầy bụng.
Ở những người đã có viêm dạ dày hoặc trào ngược dạ dày - thực quản, việc bỏ bữa kéo dài còn có thể khiến các triệu chứng trở nên khó chịu hơn.
4. Nguy cơ hình thành sỏi mật có thể tăng
Không chỉ dạ dày, túi mật cũng chịu ảnh hưởng khi khoảng cách giữa các bữa ăn quá dài.
Sau mỗi bữa ăn, túi mật sẽ co bóp để đẩy dịch mật xuống ruột hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Nếu nhịn ăn trong thời gian dài, dịch mật có xu hướng lưu lại lâu hơn trong túi mật.
Ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ như thừa cân, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử bệnh túi mật, tình trạng ứ mật kéo dài có thể góp phần làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật.
5. Không phải ai cũng phù hợp với chế độ ăn 2 bữa/ngày
Theo các chuyên gia, không có một số bữa ăn cố định phù hợp với tất cả mọi người.
Người trẻ khỏe mạnh, có cường độ vận động cao hoặc áp dụng chế độ giới hạn thời gian ăn một cách khoa học vẫn có thể nhận được một số lợi ích. Tuy nhiên, người trên 45 tuổi, người mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh dạ dày, sỏi mật hoặc đang điều trị bệnh mạn tính không nên tự ý cắt giảm bữa ăn nếu chưa được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn.
Quan trọng hơn số lượng bữa ăn là tổng lượng năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và chất xơ được cung cấp trong cả ngày.
Điều quan trọng không nằm ở việc ăn mấy bữa
Thay vì quá chú trọng vào việc chỉ ăn 2 hay 3 bữa mỗi ngày, các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì giờ ăn tương đối ổn định, ăn vừa đủ nhu cầu của cơ thể, tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein chất lượng như cá, trứng, thịt nạc, đậu và sữa.
Đồng thời, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường và chất béo bão hòa. Nếu muốn áp dụng chế độ giới hạn thời gian ăn hoặc nhịn ăn gián đoạn, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Bên cạnh đó, hãy lắng nghe cơ thể. Nếu sau khi thay đổi chế độ ăn thường xuyên xuất hiện các dấu hiệu như hoa mắt, mệt mỏi, run tay, tim đập nhanh, đau dạ dày hoặc ợ nóng kéo dài, bạn nên điều chỉnh lại chế độ ăn và đi khám khi cần thiết.
Suy cho cùng, không có một chế độ ăn nào phù hợp với tất cả mọi người. Một thực đơn cân bằng, đa dạng và đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng vẫn là nền tảng quan trọng nhất để duy trì sức khỏe lâu dài.
