Mỡ máu cao là tình trạng lượng cholesterol hoặc triglyceride trong máu vượt mức bình thường. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ rệt nhưng lại làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Ngoài chế độ ăn uống, các bác sĩ cho biết những thói quen sau bữa tối cũng góp phần không nhỏ vào việc làm rối loạn chuyển hóa chất béo.
Ăn thêm đồ ăn khuya ngay sau bữa tối
Nhiều người vừa ăn tối xong vài giờ đã tiếp tục ăn bánh ngọt, mì gói, đồ chiên hoặc các món ăn nhanh vì cảm thấy thèm miệng. Thói quen này khiến tổng lượng calo nạp vào cơ thể vượt quá nhu cầu.
Ban đêm là thời điểm quá trình trao đổi chất diễn ra chậm hơn. Nếu liên tục bổ sung thực phẩm giàu chất béo bão hòa, đường và tinh bột tinh chế, lượng triglyceride trong máu có thể tăng cao. Phần năng lượng dư thừa cũng dễ được tích trữ dưới dạng mỡ, lâu dần làm tăng cân và tăng mỡ máu.
Nếu thực sự cảm thấy đói vào buổi tối, nên ưu tiên một lượng nhỏ sữa chua không đường, các loại hạt hoặc trái cây ít ngọt thay vì đồ ăn nhiều dầu mỡ.
Ngồi hoặc nằm ngay sau khi ăn
Sau bữa tối, không ít người có thói quen ngồi xem tivi, lướt điện thoại hoặc nằm nghỉ ngay lập tức. Điều này khiến cơ thể tiêu hao rất ít năng lượng, làm giảm hiệu quả sử dụng lượng đường và chất béo vừa hấp thu.
Việc duy trì trạng thái ít vận động trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ béo bụng, kháng insulin và rối loạn chuyển hóa lipid. Đây đều là những yếu tố liên quan đến tình trạng mỡ máu cao.
Các chuyên gia khuyến cáo nên đi bộ nhẹ khoảng 10–20 phút sau bữa tối hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt nhẹ nhàng để hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.
Thức khuya thường xuyên
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hormone và quá trình chuyển hóa chất béo. Người thường xuyên thức khuya hoặc ngủ không đủ giấc có nguy cơ cao gặp các rối loạn chuyển hóa.
Thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng cảm giác thèm ăn, đặc biệt là các thực phẩm nhiều đường và chất béo. Đồng thời, cơ thể cũng dễ tích lũy mỡ hơn, khiến chỉ số cholesterol xấu (LDL) và triglyceride có xu hướng tăng theo thời gian.
Duy trì giờ ngủ đều đặn, ngủ đủ từ 7–9 giờ mỗi đêm là một trong những biện pháp đơn giản giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Uống nhiều rượu bia vào buổi tối
Bữa tối thường là thời điểm diễn ra các buổi gặp gỡ, liên hoan hoặc tiếp khách. Việc uống nhiều rượu bia vào buổi tối không chỉ gây áp lực cho gan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa chất béo.
Khi gan ưu tiên xử lý cồn, khả năng chuyển hóa chất béo sẽ giảm, từ đó làm tăng tổng hợp triglyceride. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ gan nhiễm mỡ, tăng mỡ máu và các bệnh tim mạch cũng tăng theo.
Đặc biệt, việc vừa uống rượu bia vừa ăn nhiều đồ nướng, nội tạng động vật hoặc thực phẩm nhiều chất béo càng khiến lượng lipid trong máu tăng nhanh hơn.
Làm gì để hạn chế nguy cơ tăng mỡ máu?
Việc phòng ngừa mỡ máu cao không chỉ phụ thuộc vào thuốc mà còn bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong lối sống hằng ngày.
Một bữa tối nên được ăn trước giờ ngủ khoảng 2–3 giờ, với lượng vừa phải, ưu tiên rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt nạc và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn. Sau khi ăn, nên vận động nhẹ thay vì ngồi hoặc nằm bất động trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, cần duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn ít nhất 150 phút mỗi tuần, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và kiểm tra mỡ máu định kỳ, đặc biệt ở người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hay bệnh tim mạch.
Những thay đổi đơn giản nhưng được duy trì đều đặn có thể góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch, kiểm soát mỡ máu và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm trong tương lai.
