Năm 2026, việc quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được áp dụng đối với các khoản thu nhập phát sinh trong khoảng thời gian từ ngày 1/1/2025 đến hết ngày 31/12/2025. Quá trình này được thực hiện theo các quy định của Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 126/2020 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 373/2025 có hiệu lực từ ngày 14/2/2026), cùng với Thông tư 80/2021 của Bộ Tài chính và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Về thời hạn nộp hồ sơ, đối với tổ chức, doanh nghiệp chi trả thu nhập và thực hiện quyết toán thay cho người lao động theo hình thức ủy quyền, hạn chót là ngày 31/3/2026. Trong khi đó, cá nhân tự thực hiện quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế phải hoàn thành chậm nhất vào ngày 30/4/2026, tức ngày cuối cùng của tháng thứ tư kể từ khi kết thúc năm dương lịch. Tuy nhiên, do thời điểm này trùng với kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5, thời hạn thực tế có thể được gia hạn sang ngày làm việc tiếp theo, tùy theo thông báo chính thức của cơ quan thuế.
Về đối tượng thực hiện quyết toán, các tổ chức, cá nhân có chi trả tiền lương, tiền công đều có trách nhiệm kê khai và quyết toán thuế, đồng thời thực hiện quyết toán thay cho người lao động nếu được ủy quyền, không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không. Trường hợp trong năm không phát sinh việc chi trả thu nhập thì không phải thực hiện khai quyết toán thuế TNCN.
Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, có thể ủy quyền cho đơn vị chi trả thực hiện quyết toán nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Cụ thể, người lao động ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên tại một đơn vị và đang làm việc tại thời điểm quyết toán, kể cả khi không làm đủ 12 tháng trong năm, đều có thể ủy quyền. Ngoài ra, trong trường hợp người lao động được điều chuyển từ đơn vị cũ sang đơn vị mới, việc ủy quyền quyết toán sẽ được thực hiện tại đơn vị mới.
Việc nắm rõ quy định, thời hạn và đối tượng áp dụng không chỉ giúp người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định pháp luật, mà còn tránh được các rủi ro như bị xử phạt hành chính, truy thu thuế hoặc bỏ lỡ quyền lợi hoàn thuế nếu có.
Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế
Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải tự thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân với cơ quan thuế trong trường hợp phát sinh số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa và có nhu cầu hoàn trả, bù trừ sang kỳ sau. Tuy nhiên, một số trường hợp được miễn quyết toán, như: số thuế phải nộp thêm sau quyết toán không quá 50.000 đồng; số thuế đã tạm nộp lớn hơn số phải nộp nhưng không đề nghị hoàn hoặc bù trừ; hoặc có thu nhập vãng lai bình quân tháng không quá 10 triệu đồng và đã bị khấu trừ 10% mà không có yêu cầu quyết toán lại.
Ngoài ra, các khoản bảo hiểm nhân thọ (không bao gồm bảo hiểm hưu trí tự nguyện) hoặc bảo hiểm không bắt buộc khác do người sử dụng lao động đóng cho người lao động, nếu đã được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%, thì cá nhân cũng không phải quyết toán đối với phần thu nhập này.
Một số trường hợp đặc thù phải trực tiếp quyết toán gồm: cá nhân có thời gian hiện diện tại Việt Nam dưới 183 ngày trong năm dương lịch đầu tiên nhưng đủ 183 ngày trong 12 tháng liên tục; người nước ngoài kết thúc hợp đồng làm việc tại Việt Nam trước khi xuất cảnh.
Trong trường hợp chưa thể tự quyết toán, cá nhân có thể ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập hoặc đơn vị khác thực hiện thay theo quy định. Khi nhận ủy quyền, bên được ủy quyền có trách nhiệm đối với số thuế phải nộp thêm hoặc số thuế được hoàn của cá nhân.
Riêng đối với cá nhân thuộc diện xét giảm thuế do gặp khó khăn bởi thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo, việc quyết toán phải được thực hiện trực tiếp với cơ quan thuế, không được ủy quyền.
