Thơm, khóm hay dứa là tên gọi của loại quả có nhiều mắt, thịt màu vàng, vị chua ngọt, có thể dùng ăn tươi hoặc để nấu các món ăn. Nó cung cấp nhiều axit hữu cơ, vitamin C, vitamin B1 và các khóng chất.
Mặc dù ba cái tên này cùng chỉ một loại trái cây nhưng thực chất chúng cũng có một số khác biệt.
Có hơn 100 loại thơm khác nhau song chỉ phổ biến vài chục loài. Ở Việt Nam, người ta trồng một số loại, trong đó có 3 loại chính là Smooth Cayenne (thơm Cayenne), Red Spanish (thơm Tây Ban Nha) và Queen (thơm nữ hoàng).
Dứa, thơm hay khóm đều là tên tiếng Việt của một loại cây nhiệt đới có tên khoa học là Ananas comosus. Trong hệ thống phân loại thực vật, cấp độ dưới loài gọi là thứ (cách gọi thông thường là giống). Do đó, trong loài thơm (Ananas comosus), có nhiều thứ và người ta có thể gọi chúng bằng những cái tên khác nhau.
Ở miền Nam, đặc biệt là miền Tây, người dân sẽ có sự phân biệt rõ ràng giữa thơm và khóm.
Cụ thể, thơm và khóm là hai nhóm thứ (có thể hiểu là hai giống khác nhau) và có những đặc điểm hình dạng khác nhau, không khó để phân biệt.
Thơm (Smooth Cayenne) là loại trái lớn (khoảng 3 kg), lá không có gai, mắt trái thưa, vị ngọt dịu. Trong khi đó, khóm (Queen và Red Spanish) là loại trái nhỏ (khoảng 1 kg trở lại), lá có gai, mắt trái dày, vị ngọt đậm.
Ở miền Trung, người ta chủ yếu trồng Smooth Cayenne.
Một số loại khóm nổi tiếng ở miền Nam gồm khóm Tắc Cậu (Kiên Giang), khóm Cầu Đúc (Hậu Giang). Đây đều là giống Queen.
Smooth Cayenne có đặc trưng là phần lá không có gai.
Với dứa Queen và Red Spanish, kích thước sẽ nhỏ hơn Smooth Cayenne và phần lá nhiều có gai nhọn.
Còn về tên gọi dứa, đây là cách gọi chung của cả thơm và khóm của người dân ở miền Bắc.
Ở miền Bắc, người ta cũng chia ra nhiều loại dứa khác nhau, đó chính là cấp độ thứ, thể hiện qua các tên gọi như dứa mật (Ananas comosus sousvar - Singapor spanish), dứa ta (Ananas comosus var spanish hay Ananas comosus sousvar - red spanish)…
Tóm lại, dứa, thơm và khóm đều cùng một loài nhưng khác thứ (giống). Để phân biệt, bạn có thể dựa vào trọng lượng, độ dày của mắt dứa, phần lá và độ ngọt của quả.
