Trong những năm gần đây, các loại trái cây dại và những loại quả mọc tự nhiên ngày càng được người dân thành thị ưa chuộng, đặc biệt là những loại quả độc đáo và kích thích sự tò mò. Quả mắm là một trong những loại quả như vậy.
Chị Hoa, một người bán quả mắm đến từ Quảng Ninh, chia sẻ: "Với người dân vùng biển, quả mắm là loại quả rất quen thuộc, nhưng người dân thành phố thì ít biết đến nó. Ở Quan Lạn, các món như hến xào quả mắm hay tôm xào quả mắm được du khách rất ưa thích. Khi mang đặc sản quê nhà lên bán ở chợ chung cư, tôi nghĩ sẽ ít người mua, nhưng không ngờ loại quả này lại thu hút nhiều khách hàng vì sự lạ lẫm, mọi người muốn thử. Quả mắm có giá khoảng 90.000 đồng/kg. Loại quả này cũng có thể được phơi khô để dùng dần trong năm."
Chị Hoa còn cho biết thêm, quả mắm có vị đắng và chát đặc trưng, nhưng nếu biết cách chế biến, nó sẽ trở nên rất ngon, bùi và thơm. Người dân địa phương thường gọi quả mắm là "món quà của biển".
Quả mắm có vị đắng và chát đặc trưng, nhưng nếu biết cách chế biến, nó sẽ trở nên rất ngon, bùi và thơm
Quả mắm có thể được chế biến thành nhiều món ăn như nấu canh, xào thịt, xào cùng ngao, ngán hoặc điềm điệp.
Khi nhìn thấy quả mắm được rao bán trên chợ mạng, chị Dương không khỏi ngạc nhiên. "Quả này là đặc sản quê mình, hồi bé mình thường đi hái về để nấu ăn. Nhưng bây giờ quả mắm hiếm hơn, thỉnh thoảng mẹ mình mới mua được một ít rồi gửi lên cho con ở thành phố. Không ngờ giờ đây quả mắm lại được bán ở thành phố và rất được ưa chuộng," chị Ánh Dương chia sẻ.
Trước đây, quả mắm chủ yếu gắn liền với cuộc sống của người dân Quảng Ninh, nhưng hiện nay, loại quả dại này đã được bán tại thành phố với giá khoảng 100.000 đồng/kg.
Hiện nay, loại quả dại này đã được bán tại thành phố với giá khoảng 100.000 đồng/kg
Thông qua nghiên cứu, quả mắm được tìm thấy nhiều ở Quảng Ninh và Cà Mau. Cây mắm thường mọc dại tại các khu rừng ngập mặn, tập trung ở những bãi bùn dày. Từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch là thời điểm quả mắm vào mùa. Trước đây, người dân địa phương thường hái quả mắm để ăn qua ngày đói, nhưng hiện nay, nó đã trở thành một đặc sản lạ lẫm, được nhiều người ở thành phố tìm mua để thưởng thức.
Quả mắm có màu xanh và hình bầu dục, thường có nhiều vào các tháng 7 và 8 âm lịch hàng năm, đôi khi cây cũng ra quả vào tháng 10 âm lịch.
Cây mắm có thân thẳng, lá dày và bóng, xanh tốt quanh năm. Nó sinh trưởng tốt ở các bãi triều và bãi ngập mặn, chịu được môi trường khắc nghiệt và bùn mặn. Thân và quả của cây có vị mặn. Đối với du khách đến Quan Lạn, đây là món ăn đổi vị, dễ ăn. Còn với người dân địa phương, món ăn từ quả mắm không chỉ ngon mà còn chứa đựng nhiều kỷ niệm xa xưa.
Món ăn từ quả mắm không chỉ ngon mà còn chứa đựng nhiều kỷ niệm xa xưa
Quả mắm có vị đắng và chát, nhưng nếu được chế biến đúng cách thì lại có vị ngọt và bùi. Khi quả già, người ta hái về, bổ đôi, bỏ hạt, rửa sạch và luộc chín 2-3 lần để loại bỏ vị đắng và chát. Nhiều nơi còn luộc quả với nước gạo và tro bếp, sau đó để nguội và ngâm từ 8-10 giờ với nước sạch trước khi xào hoặc phơi khô để dự trữ.
Quả mắm có thể nấu canh, nhưng xào với thịt hoặc các loài nhuyễn thể biển như con thiếp, con ngao, con ngán hoặc điềm điệp là ngon và hợp vị nhất.
