Theo số liệu thống kê, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 111.000 ca tử vong vì ung thư — trung bình chưa đầy 5 phút lại có một người ra đi vì căn bệnh quái ác này. Đáng chú ý, các chuyên gia ước tính có đến 35% số ca mắc ung thư xuất phát từ chính chế độ ăn uống hàng ngày.
Trong khi nhiều người chi tiền triệu mua thực phẩm bổ dưỡng, họ lại vô tình nạp vào cơ thể loại thực phẩm mà các bác sĩ ung bướu hàng đầu "chối từ" – Thịt chế biến sẵn.
"Sát thủ ẩn mình" trong danh mục Nhóm 1 của WHO
Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO đã xếp thịt chế biến sẵn vào Nhóm 1 – Nhóm các tác nhân chắc chắn gây ung thư cho người, đứng cùng hàng ngũ với thuốc lá hay rượu bia.
Thịt chế biến sẵn là gì? Đó là các loại thịt đã qua xử lý để biến đổi hương vị hoặc kéo dài thời hạn bảo quản thông qua các phương pháp: ướp muối, lên men, hun khói, hoặc thêm chất bảo quản hóa học.
Tại Việt Nam, nhóm thực phẩm này xuất hiện với tần suất dày đặc trong đời sống hàng ngày:
-
Bữa sáng nhanh gọn: Bánh mì kẹp giăm bông, xúc xích, thịt nguội.
-
Món ăn vặt khoái khẩu: Xúc xích rán, lạp xướng, thịt xông khói.
-
Đồ đóng hộp: Thịt hộp, pate...
Bác sĩ Steven Lee-Kong (Trưởng khoa Phẫu thuật Đại trực tràng, Trung tâm Y tế Đại học Hackensack, Mỹ) khẳng định: Đã có bằng chứng khoa học vô cùng thuyết phục cho thấy việc tiêu thụ thịt chế biến sẵn làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
Vì sao loại thực phẩm này lại nguy hiểm đến vậy?
Bí mật nằm ở các chất phụ gia được thêm vào trong quá trình sản xuất. Để thịt có màu hồng đẹp mắt và giữ được lâu, nhà sản xuất thường thêm nitrat và nitrit.
Khi đi vào đường tiêu hóa, các chất này kết hợp với protein trong thịt để tạo thành hợp chất N-nitroso. Đây là "thủ phạm" trực tiếp:
-
Tấn công và gây tổn thương tế bào niêm mạc ruột.
-
Gây biến đổi DNA và kích thích các tế bào bất thường phát triển.
-
Tạo ra tình trạng viêm mãn tính trong cơ thể – "mảnh đất màu mỡ" cho tế bào ung thư sinh sôi.
Chính vì cơ chế nguy hại này, Tiến sĩ Ezekiel Emanuel – bác sĩ chuyên khoa ung bướu nổi tiếng tại Mỹ – chia sẻ rằng ông chủ động loại bỏ hoàn toàn nhóm thực phẩm này ra khỏi thực đơn hằng ngày của gia đình.
Có cần thiết phải từ bỏ hoàn toàn?
Thực tế, việc thỉnh thoảng ăn một miếng giăm bông hay một chiếc xúc xích không có nghĩa là bạn sẽ mắc bệnh ngay lập tức. Điều đáng lo ngại là thói quen biến chúng thành món ăn thường xuyên mỗi ngày.
Các chuyên gia đưa ra lời khuyên dành cho bạn:
-
Bác sĩ Wesley Talcott (Bệnh viện Lenox Hill, Mỹ): Những ai thực sự muốn cắt giảm nguy cơ ung thư nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ thịt chế biến sẵn.
-
Tiến sĩ Tracy Crane (Trung tâm Ung thư Sylvester, Đại học Miami): Nếu quá yêu thích, hãy coi xúc xích hay thịt xông khói là "món ăn đổi vị" vào những dịp đặc biệt, tuyệt đối không đưa vào thực đơn thường nhật.
Lời khuyên cho mâm cơm Việt: Thay vì phụ thuộc vào đồ đóng hộp hay thịt chế biến sẵn để tiết kiệm thời gian, hãy ưu tiên các loại thịt tươi sống được chế biến đơn giản (luộc, hấp), kết hợp tăng cường rau xanh và trái cây tươi để bảo vệ hệ tiêu hóa của cả gia đình.
