Con don thoạt nhìn trông giống nhím nhưng nhỏ hơn nhím và có đuôi, lông gai trâm thô, ngắn (70-100mm) và dẹp (không tròn như nhím). Don là loài thú nhỏ chỉ nặng 3-5kg, thân dài 400-500mm, đuôi dài 150-250mm.
Loài động vật này vốn có xuất xứ rúi rừng hoang dã, thịt không chứa cholesterol, ngọt và thơm nên được nhà hàng và thực khách ưa chuộng. Thịt don có tác dụng nhuận tràng, dạ dày con don có giá trị dinh dưỡng cao, thường được dùng để chữa bệnh đau da dày mãn tính lâu năm. Nhiều năm nay, người dân vùng núi đá nôi thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình đã nuôi don lấy thịt thương phẩm, xuất bán don giống cho nhiều nơi trong cả nước.
Ông Trịnh Văn Tiến (Ninh Bình) đã gây dựng mô hình trang trại bán hoang dã được gần 30 năm. Theo lời ông Tiến, đầu những năm 90 sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ông trở về quê hương lập nghiệp. Nhận thấy mảnh đất Đông Sơn (Tam Điệp, Ninh Bình) có thổ nhưỡng bán sơn địa với khí hậu mát mẻ rất thích hợp để nuôi trồng, ông Tiến mạnh dạn đầu tư trồng đủ các loại cây như lạc, mía và nuôi gà, lợn,… trên diện tích 10ha.
Năm 2012, ông Tiến bước đầu tiếp cận nuôi con don đặc sản. Ông lặn lội đến tận vùng đất Hương Sơn, Hà Tĩnh – nơi được coi là “cái nôi” của nghề nuôi con don để tìm tòi, học hỏi các kỹ thuật nuôi don sinh sản và lấy thịt. Ban đầu, ông Tiến gặp phải không ít khó khăn, đàn don bị rối loạn tiêu hóa, nhiều con không qua khỏi. Nhìn đàn don cứ thưa dần đi mỗi ngày, trong lòng ông Tiến lại nóng như lửa đốt.
Sau đó ông Tiến cải cách chuồng trại cho don có chỗ trú khi trời nóng. Dần dần don sinh sản tốt. Con nào sinh sản không tốt có thể mang đi bán thịt thương phẩm.
Trang trại của ông hầu như không phải sử dụng các loại thiết bị máy móc phức tạp. Chỉ khi thời tiết miền Bắc nắng nóng, ông sử dụng thêm các loại quạt công nghiệp và máy phun sương để làm mát tự nhiên cho don.
Don là loài dễ nuôi, một ngày cho ăn 2 bữa. Thức ăn của don cũng đơn giản, dễ kiếm, chủ yếu là các loại rau củ quả như bí ngô, cà rốt, chuối, dưa hấu,…
Hiện tại, trang trại của ông Tiến bán con don giống nhỏ 10 triệu đồng/đôi, don sinh sản 22 triệu đồng/đôi. Với quy mô chăn nuôi rộng 100m2, xây ô chuồng lưới nuôi 300 con don trung bình một năm trừ hết các chi phí mô hình mang lại lợi nhuận 900-1,1 tỉ đồng.
