Người Việt vẫn ăn muối cao hơn nhiều so với khuyến nghị
Muối là gia vị quen thuộc trong hầu hết bữa cơm của người Việt, từ các món canh, kho, rim đến nước chấm. Tuy nhiên, thói quen nêm đậm, chấm thêm hoặc sử dụng thường xuyên các thực phẩm chế biến sẵn khiến lượng natri đưa vào cơ thể dễ vượt quá nhu cầu.
Tại Hội thảo Giảm tiêu thụ muối và các giải pháp thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh ngày 19/8, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết lượng muối trung bình người Việt tiêu thụ đã giảm trong những năm qua nhưng vẫn ở mức cao.
Theo kết quả điều tra được công bố, lượng muối tiêu thụ trung bình giảm từ 9,42g/ngày năm 2015 xuống còn 8,07g/ngày năm 2021. Dù đã giảm, con số này vẫn cao khoảng 1,6 lần mức khuyến nghị dưới 5g muối/ngày của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Đáng chú ý, những người có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp hoặc đái tháo đường có xu hướng tiêu thụ nhiều muối hơn mức trung bình.
Natri không chỉ có trong muối ăn mà còn hiện diện trong nước mắm, nước tương, bột canh, mì chính và nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn. Vì vậy, nếu chỉ giảm muối trong một số sản phẩm đóng gói mà vẫn giữ thói quen nêm đậm hoặc chấm nhiều thì lượng natri đưa vào cơ thể vẫn có thể cao.
Bớt muối từ những thói quen rất nhỏ
Khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều natri, nước được giữ lại nhiều hơn, làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn và có thể khiến huyết áp tăng. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, bệnh thận và một số bệnh khác có thể gia tăng.
Điều đáng nói là ăn mặn trong thời gian dài thường không gây ra triệu chứng rõ ràng ngay lập tức. Nhiều người vẫn duy trì khẩu vị đậm đà trong nhiều năm mà không nhận thấy bất thường cho đến khi được phát hiện tăng huyết áp hoặc gặp vấn đề về tim mạch.
Theo khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo, để hướng tới mục tiêu giảm 30% lượng natri tiêu thụ, lượng muối trung bình cần được đưa xuống khoảng 6,6g/ngày. Như vậy, mỗi người cần giảm thêm khoảng 1,5g muối mỗi ngày so với mức tiêu thụ hiện nay.
Con số này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần. Điều quan trọng là giảm dần lượng muối được thêm vào thức ăn và thay đổi những thói quen khiến natri tăng lên mà nhiều người không để ý.
Một trong những cách đơn giản nhất là giảm lượng muối, nước mắm hoặc bột canh ngay từ lúc nấu. Khi ăn, nên hạn chế chấm thêm nước mắm, nước tương hoặc các loại nước chấm mặn.
Các món kho, rim, muối cũng nên xuất hiện với tần suất vừa phải. Đồng thời, cần chú ý đến mì ăn liền, thịt chế biến, đồ ăn đóng hộp và các sản phẩm chế biến sẵn vì hàm lượng natri trong những thực phẩm này đôi khi khá cao dù không phải lúc nào cũng tạo cảm giác quá mặn.
Giảm muối cũng không nhất thiết khiến bữa ăn trở nên khó thưởng thức. Vị giác có khả năng thích nghi. Nếu giảm từ từ thay vì thay đổi đột ngột, khẩu vị sẽ dần quen với vị tự nhiên của thực phẩm.
5 hiểu lầm phổ biến về việc ăn mặn
Một quan niệm khá phổ biến là ăn ít muối sẽ khiến món ăn nhạt nhẽo và khó ăn. Tuy nhiên, khi giảm dần lượng muối, vị giác có thể thích nghi với khẩu vị mới.
Một số người cũng cho rằng thời tiết nóng, cơ thể ra nhiều mồ hôi thì cần ăn nhiều muối hơn. Trên thực tế, lượng muối mất qua mồ hôi thường không đáng kể trong điều kiện thông thường. Nhu cầu bổ sung đặc biệt chỉ đáng lưu ý trong những trường hợp vận động cường độ cao hoặc làm việc kéo dài trong môi trường rất nóng.
Muối biển cũng không phải lựa chọn có thể sử dụng tùy ý với suy nghĩ “tự nhiên nên tốt hơn”. Dù là muối biển hay muối tinh luyện, sử dụng quá nhiều đều làm tăng lượng natri đưa vào cơ thể.
Một sai lầm khác là cho rằng thực phẩm nhiều muối chắc chắn phải có vị mặn rõ rệt. Trên thực tế, đường và các thành phần khác có thể làm giảm cảm giác mặn, khiến người ăn khó nhận biết lượng natri thực sự có trong sản phẩm.
Cuối cùng, ăn nhạt không chỉ là vấn đề của người cao tuổi. Lượng muối cao có thể tác động đến huyết áp ở nhiều nhóm tuổi, vì vậy hình thành thói quen ăn vừa phải từ sớm sẽ có lợi hơn cho sức khỏe lâu dài.
Giảm một chút muối mỗi ngày có thể là thay đổi rất nhỏ, nhưng nếu duy trì đều đặn, đây là một trong những cách đơn giản để xây dựng chế độ ăn lành mạnh hơn và giảm các nguy cơ sức khỏe liên quan đến việc tiêu thụ quá nhiều natri.
