Khi rã đông cá không còn là chuyện “nhỏ”
Trong nhiều gia đình, cá đông lạnh đã trở thành lựa chọn quen thuộc. Cá được cấp đông nhanh ở thời điểm chất lượng tốt, bảo quản đúng cách có thể giữ được hương vị và giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, từ tủ đông đến bàn ăn vẫn còn một “cửa ải” quan trọng: rã đông.
Không ít người cho rằng rã đông chỉ đơn giản là lấy cá ra, để ngoài bếp hoặc ngâm nước cho nhanh. Thậm chí, nhiều gia đình giữ nguyên túi hút chân không vì nghĩ rằng như vậy vừa sạch sẽ, vừa không bị ám mùi. Chính thói quen này lại là điểm bắt đầu của rủi ro.
Trong môi trường kín, ít oxy như túi hút chân không, một số vi khuẩn có điều kiện thuận lợi để hoạt động nếu nhiệt độ tăng dần trong quá trình rã đông. Đáng chú ý nhất là vi khuẩn có khả năng sinh ra độc tố botulinum – loại độc tố thần kinh cực mạnh, chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nặng.
Nguy hiểm ở chỗ, cá nhìn bên ngoài có thể không có mùi lạ, không đổi màu rõ rệt. Người nội trợ dễ chủ quan vì “thấy vẫn bình thường”, cho đến khi hậu quả xảy ra. Đây là lý do vì sao rã đông cá không còn là chuyện phụ, mà là bước cần được làm đúng ngay từ đầu.
Sai lầm phổ biến khiến cá đông lạnh trở nên nguy hiểm
Sai lầm đầu tiên – và cũng phổ biến nhất – là rã đông cá khi vẫn để nguyên bao bì hút chân không. Trong điều kiện đông đá sâu, vi khuẩn gần như “ngủ yên”. Nhưng khi cá bắt đầu tan đá, nhiệt độ tăng lên trong môi trường thiếu oxy, vi khuẩn có hại có thể hoạt động trở lại và sinh độc tố. Việc này diễn ra âm thầm, không dễ nhận biết bằng mắt thường.
Sai lầm thứ hai là ngâm cá trong nước ấm hoặc nước nóng để rút ngắn thời gian. Cách làm này khiến bề mặt cá nhanh chóng đi vào “vùng nhiệt độ nguy hiểm”, nơi vi khuẩn sinh sôi mạnh, trong khi bên trong vẫn còn đông cứng. Kết quả là cá vừa kém an toàn, vừa mất ngon do phần ngoài bị nhũn, bở.
Một sai lầm khác cũng rất hay gặp là để cá rã đông ở nhiệt độ phòng quá lâu. Bếp ăn ở xứ nóng thường có nhiệt độ cao, đủ để vi khuẩn phát triển nhanh chỉ trong vài giờ. Nhiều người nghĩ “chút nữa nấu ngay”, nhưng khoảng thời gian chờ đợi đó đã đủ để chất lượng cá giảm đáng kể.
Những thói quen này tồn tại lâu nay vì chúng tiện và quen tay. Tuy nhiên, tiện lợi không đồng nghĩa với an toàn. Chỉ cần thay đổi một vài bước nhỏ, nguy cơ có thể được giảm đi rất nhiều.
Rã đông cá đúng cách: Chậm mà chắc, an toàn hơn nhiều
Nguyên tắc đầu tiên cần nhớ là phải tháo bỏ hoàn toàn lớp bao bì hút chân không ngay khi lấy cá ra khỏi tủ đông. Việc để cá tiếp xúc với không khí giúp hạn chế môi trường thiếu oxy – yếu tố thuận lợi cho vi khuẩn nguy hiểm. Sau khi mở bao bì, có thể đặt cá lên đĩa hoặc cho vào hộp sạch, đậy hờ.
Cách rã đông an toàn và giữ chất lượng tốt nhất là để cá tan đá từ từ trong ngăn mát tủ lạnh. Thời gian thường kéo dài từ 12 đến 24 giờ tùy độ dày của miếng cá. Nhiệt độ thấp, ổn định giúp cá rã đông đều, giữ được cấu trúc thịt săn chắc và hạn chế vi khuẩn phát triển.
Trong trường hợp cần dùng cá sớm hơn, có thể áp dụng phương pháp nước lạnh. Cá sau khi bỏ bao bì được đặt vào túi sạch hoặc hộp kín, rồi ngâm trong bát nước lạnh. Nước cần được thay định kỳ để giữ nhiệt độ thấp. Cách này nhanh hơn rã đông trong tủ lạnh, thường mất khoảng 30–60 phút với phi lê mỏng, nhưng vẫn an toàn hơn rất nhiều so với nước ấm hay để ngoài bếp.
Một điểm quan trọng khác là nấu cá ngay sau khi rã đông hoàn toàn. Không nên để cá đã tan đá trong tủ mát quá lâu nếu không có kế hoạch chế biến rõ ràng. Cá rã đông rồi cũng không nên cấp đông lại, vì vừa làm giảm chất lượng, vừa tăng rủi ro an toàn thực phẩm.
Kết bài: Thay thói quen nhỏ, tránh rủi ro lớn
Rã đông cá nghe qua tưởng là việc đơn giản, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của cả bữa ăn. Thói quen giữ nguyên túi hút chân không, ngâm nước nóng hay để cá ngoài bếp đều là những “lối mòn” cần được thay đổi. Chỉ cần tháo bao bì sớm, rã đông trong ngăn mát hoặc nước lạnh, bạn đã giảm đi phần lớn nguy cơ tiềm ẩn.
Trong căn bếp gia đình, an toàn thực phẩm không đến từ những điều phức tạp, mà bắt đầu từ cách xử lý nguyên liệu quen thuộc mỗi ngày. Làm đúng từ khâu rã đông không chỉ giúp cá ngon hơn, mà còn là cách đơn giản nhất để bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người thân yêu.
