Thế nhưng ít ai biết rằng, phần rễ của cây này mới thực sự là “báu vật”, được dân gian ví như “nhân sâm của người nghèo” – đó chính là rễ cây diếp cá.
Rễ diếp cá – phần quý nhất của cây nhưng hay bị bỏ đi
Cây diếp cá (ngư tinh thảo) có đặc điểm:
-
Thân mềm, bò lan
-
Lá hình tim, mùi tanh đặc trưng
-
Rễ chùm, mọc lan trong đất, màu trắng ngà hoặc hơi vàng
Khi nhổ diếp cá, nhiều người chỉ cắt lá, bỏ lại phần rễ hoặc nhổ lên rồi vứt đi vì nghĩ không dùng được. Thực tế, rễ diếp cá là nơi tập trung nhiều hoạt chất nhất, được sử dụng từ lâu trong các bài thuốc dân gian.
Ở quê, người lớn tuổi thường dặn:
“Ăn diếp cá phải giữ lấy rễ, bỏ rễ là phí của Trời.”
Vì sao rễ diếp cá được gọi là “nhân sâm người nghèo”?
Không phải vì rễ diếp cá có hình dáng giống nhân sâm, mà bởi công dụng của nó rất đa dạng, lại dễ kiếm, không tốn tiền.
Theo y học cổ truyền, rễ diếp cá có:
-
Tính mát
-
Vị cay nhẹ
-
Tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm
Chính vì vậy, rễ diếp cá thường được dùng để:
-
Giải nhiệt cơ thể
-
Hỗ trợ làm mát gan
-
Giảm tình trạng nóng trong, nổi mụn
-
Hỗ trợ tiêu hóa và bài tiết
Ở những gia đình nông thôn xưa, khi không có thuốc men hiện đại, rễ diếp cá là vị thuốc quen thuộc, được dùng thường xuyên như một cách “bồi bổ thầm lặng”.
Những lợi ích nổi bật của rễ diếp cá theo kinh nghiệm dân gian
Giúp thanh nhiệt, giải độc từ bên trong
Rễ diếp cá thường được nấu nước uống hoặc sắc nhẹ, giúp:
-
Làm mát cơ thể
-
Giảm cảm giác nóng trong
-
Hỗ trợ đào thải độc tố
Vào những ngày nắng nóng, người quê hay dùng nước rễ diếp cá thay nước lọc, uống từng ngụm nhỏ trong ngày.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa, giảm táo bón
Nhờ đặc tính mát và nhiều chất xơ tự nhiên, rễ diếp cá giúp:
-
Kích thích nhu động ruột
-
Hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn
-
Giảm tình trạng táo bón nhẹ
Đây là lý do nhiều người lớn tuổi vẫn giữ thói quen nấu nước rễ diếp cá uống vài lần mỗi tuần.
Hỗ trợ làm mát gan, giảm mụn nhọt
Theo quan niệm dân gian, mụn nhọt, rôm sảy, mẩn ngứa thường liên quan đến nóng gan, tích nhiệt. Rễ diếp cá được xem là vị thuốc giúp “hạ hỏa” từ bên trong, từ đó:
-
Giảm mụn do nóng trong
-
Giảm tình trạng mẩn ngứa, rôm sảy
-
Hỗ trợ làm da dịu hơn
Hỗ trợ kháng viêm tự nhiên
Rễ diếp cá có mùi đặc trưng chính là do các tinh dầu tự nhiên. Dân gian tin rằng các chất này giúp:
-
Ức chế vi khuẩn nhẹ
-
Hỗ trợ giảm viêm
-
Giúp cơ thể phục hồi tốt hơn
Vì vậy, rễ diếp cá thường được kết hợp trong nhiều bài thuốc nam truyền thống.
Cách dùng rễ diếp cá đơn giản, dễ làm tại nhà
Nấu nước rễ diếp cá uống
-
Nhổ cả cây diếp cá, giữ nguyên rễ
-
Rửa thật sạch đất cát
-
Cắt khúc rễ
-
Đun với 1–1,5 lít nước trong 10–15 phút
-
Để nguội, uống trong ngày
👉 Có thể thêm chút muối hoặc vài lát cam thảo cho dễ uống.
Phơi khô rễ diếp cá để dùng dần
-
Rửa sạch rễ
-
Phơi nơi thoáng gió, tránh nắng gắt
-
Bảo quản trong hũ kín
Khi dùng chỉ cần:
-
Lấy một nắm nhỏ
-
Hãm như trà hoặc sắc nước uống
Những lưu ý quan trọng khi dùng rễ diếp cá
Dù là “nhân sâm người nghèo”, rễ diếp cá không nên dùng tùy tiện:
-
Không uống quá nhiều trong thời gian dài
-
Người có thể trạng lạnh, hay đau bụng, tiêu chảy nên dùng ít
-
Phụ nữ mang thai cần thận trọng
-
Không thay thế thuốc điều trị khi đang bệnh nặng
Giữa rất nhiều loại thảo dược đắt tiền, rễ cây diếp cá – thứ mọc đầy ở quê lại mang trong mình giá trị đáng quý. Không phô trương, không hào nhoáng, rễ diếp cá đúng nghĩa là “nhân sâm của người nghèo” – âm thầm giúp cơ thể thanh lọc, điều hòa, khỏe từ bên trong.
