Không ít phụ nữ cho rằng són tiểu khi ho, hắt hơi hay cảm giác nặng tức vùng bụng dưới chỉ là hệ quả bình thường sau sinh hoặc do tuổi tác. Theo các chuyên gia, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn cơ sàn chậu và cần được thăm khám sớm. Tuy nhiên, nhiều người lại âm thầm chịu đựng trong thời gian dài do e ngại, khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
Cơ sàn chậu là gì? Vì sao dễ suy yếu?
Cơ sàn chậu là nhóm cơ và dây chằng có nhiệm vụ nâng đỡ các cơ quan quan trọng ở vùng chậu như bàng quang, tử cung, trực tràng. Khi cơ sàn chậu suy yếu hoặc mất chức năng, khả năng nâng đỡ giảm sút, kéo theo nhiều rối loạn ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của phụ nữ.
Các bác sĩ cho biết phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh dễ gặp tình trạng suy yếu cơ sàn chậu. Nguyên nhân là từ sau 30 tuổi, nội tiết tố bắt đầu suy giảm khiến cơ và dây chằng vùng chậu dần mất độ đàn hồi, giảm khả năng nâng đỡ các cơ quan bên trong.
Bên cạnh đó, phụ nữ sau sinh, đặc biệt là người từng mang thai nhiều lần, sinh con to, chuyển dạ kéo dài hoặc gặp biến chứng trong quá trình sinh nở là nhóm có nguy cơ cao bị tổn thương cơ sàn chậu. Những áp lực trong thai kỳ cũng như khi sinh có thể làm các cơ và mô nâng đỡ bị giãn hoặc tổn thương.
Phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh có nguy cơ rối loạn cơ sàn chậu khá cao.
Dấu hiệu cảnh báo cơ sàn chậu suy yếu không nên bỏ qua
Rối loạn cơ sàn chậu thường tiến triển âm thầm với nhiều biểu hiện khác nhau. Nếu nhận thấy những dấu hiệu dưới đây kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên, phụ nữ nên chủ động thăm khám để được đánh giá và điều trị kịp thời:
- Các rối loạn đường tiểu: Són tiểu khi vận động, ho hoặc hắt hơi, tiểu gấp, tiểu nhiều lần hoặc không kiểm soát được việc đi tiểu.
- Đi ngoài khó khăn: Són phân, mót rặn, cảm giác nặng hoặc tức vùng bụng dưới.
- Ảnh hưởng đến đời sống tình dục: Tạo cảm giác khó chịu, giảm tự tin và tác động tiêu cực đến tâm lý khi quan hệ.
Ở những trường hợp nặng, cơ sàn chậu suy yếu kéo dài có thể dẫn đến sa các cơ quan vùng chậu. Theo các chuyên gia, nhiều phụ nữ trong độ tuổi 40 - 50, đặc biệt là người sinh nhiều con, có thể bị sa tử cung, bàng quang hoặc trực tràng ở mức độ nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
Vì sao cần thăm khám sớm khi nghi ngờ rối loạn cơ sàn chậu?
Hiện nay, việc đánh giá cơ sàn chậu không chỉ dựa trên khám lâm sàng mà còn kết hợp với nhiều phương pháp cận lâm sàng hiện đại. Một số cơ sở y tế sử dụng máy Biofeedback để đánh giá chức năng co cơ, đồng thời kết hợp siêu âm sàn chậu nhằm xác định mức độ sa cơ quan vùng chậu và khả năng di động của bàng quang.
Các trung tâm điều trị chuyên sâu còn được trang bị hệ thống siêu âm chuyên khoa, chụp cộng hưởng từ (MRI) đánh giá tổn thương và máy đo niệu động học để hỗ trợ chẩn đoán toàn diện trước khi xây dựng phác đồ điều trị cho người bệnh. Việc phát hiện sớm rối loạn cơ sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ phẫu thuật.
Điều trị sớm giúp hạn chế nguy cơ sa tạng chậu và giảm khả năng phải phẫu thuật.
Điều trị rối loạn cơ sàn chậu ít xâm lấn
Tùy theo mức độ tổn thương của cơ sàn chậu, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Với các trường hợp nhẹ và trung bình, điều trị bảo tồn vẫn là lựa chọn được ưu tiên hàng đầu nhằm phục hồi chức năng mà không cần phẫu thuật.
Các bài tập tăng cường cơ sàn chậu như Kegel được xem là nền tảng trong quá trình phục hồi. Khi thực hiện đúng kỹ thuật và duy trì đều đặn, phương pháp này giúp cải thiện sức mạnh cơ, tăng khả năng nâng đỡ vùng chậu cũng như giảm các triệu chứng khó chịu.
Ngoài tập luyện tại nhà, nhiều cơ sở y tế còn triển khai vật lý trị liệu phục hồi cơ sàn chậu bằng các công nghệ hiện đại. Trong đó có phương pháp sử dụng điện từ trường cường độ cao giúp kích thích các cơ co bóp tự động mà người bệnh không cần chủ động thực hiện động tác co cơ.
Theo thông tin từ các bác sĩ, mỗi buổi điều trị kéo dài khoảng 28 phút, thực hiện 2 buổi/tuần trong vòng 6 buổi. Hiệu quả co cơ được đánh giá tương đương khoảng 11.000 lần co cơ khi tập Kegel, trong khi người bệnh chỉ cần ngồi thư giãn mà không phải thay trang phục.
Ngoài công nghệ điện từ trường, các phương pháp điều trị ít xâm lấn khác như vật lý trị liệu, liệu pháp phản hồi sinh học hay laser cũng đang được nhiều bệnh viện áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả phục hồi cơ sàn chậu và hạn chế chỉ định phẫu thuật. Đối với các trường hợp tổn thương nặng hoặc sa tạng chậu nghiêm trọng, người bệnh buộc phải phẫu thuật.
Các bài tập Kegel và vật lý trị liệu có thể hỗ trợ cải thiện chức năng cơ sàn chậu.
Chủ động chăm sóc cơ sàn chậu để nâng cao chất lượng cuộc sống
Các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ nữ sau sinh, phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe cơ sàn chậu. Đặc biệt, chị em không nên xem các triệu chứng như són tiểu hay cảm giác nặng vùng chậu là điều bình thường.
Việc tầm soát sớm rối loạn cơ sàn chậu, điều trị đúng thời điểm và lựa chọn phương pháp phù hợp giúp hạn chế nguy cơ phải can thiệp bằng phẫu thuật. Bên cạnh đó, chữa trị kịp thời còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần và giúp phụ nữ tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
