Khi thói quen kéo dài trở thành mối nguy cho sức khỏe
Không ít trẻ bắt đầu cắn móng tay từ rất sớm, ban đầu chỉ là hành động vô thức khi buồn chán, hồi hộp hoặc thiếu tập trung. Với nhiều gia đình, đây chỉ được coi là tật xấu khó coi, cùng lắm là mất vệ sinh, nên thường bị bỏ qua hoặc nhắc nhở qua loa.
Tuy nhiên, trường hợp của bé Lạc Lạc (5 tuổi 9 tháng, tên đã thay đổi) cho thấy hậu quả có thể vượt xa những gì cha mẹ tưởng tượng. Trong suốt 2–3 năm, bé duy trì thói quen cắn móng tay gần như mỗi ngày. Ban đầu, gia đình thử nhiều cách như bổ sung vi chất, vitamin với hy vọng bé tự bỏ thói quen này. Thế nhưng, móng tay ngày càng ngắn, vùng da quanh móng thường xuyên trầy xước mà không ai thực sự chú ý đến mức độ nguy hiểm tiềm ẩn.
Đầu tháng 1, ngón trỏ tay phải của bé bắt đầu đỏ, sưng và đau. Gia đình tự xử lý bằng thuốc bôi ngoài da và thuốc kháng viêm thông thường. Thế nhưng, thay vì thuyên giảm, tình trạng viêm ngày càng nghiêm trọng hơn. Vài ngày sau, ngón tay sưng to rõ rệt, đau nhức, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Việc điều trị ban đầu tại cơ sở y tế gần nhà không mang lại kết quả như mong muốn. Khi nhiễm trùng lan rộng và đau tăng lên, bé được chuyển đến bệnh viện chuyên khoa nhi. Tại đây, các bác sĩ xác định cả hai ngón trỏ đều bị viêm mủ đầu ngón tay – một dạng nhiễm trùng nặng, buộc phải can thiệp phẫu thuật khẩn cấp để giải phóng ổ mủ và ngăn biến chứng sâu hơn.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bé dần ổn định, nhiễm trùng được kiểm soát và bước vào giai đoạn hồi phục. Tuy nhiên, quá trình điều trị kéo dài, gây đau đớn cho trẻ và áp lực tâm lý lớn cho gia đình – tất cả bắt nguồn từ một thói quen tưởng chừng rất nhỏ.
Vì sao cắn móng tay lại dễ gây nhiễm trùng nặng?
Móng tay và vùng da quanh móng đóng vai trò như một “hàng rào bảo vệ” tự nhiên, giúp ngăn vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Khi trẻ thường xuyên cắn móng tay, hàng rào này bị phá vỡ liên tục: da bị rách, nền móng tổn thương, móng ngắn và yếu đi. Đây chính là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn tấn công.
Khoang miệng con người chứa rất nhiều loại vi khuẩn khác nhau. Khi trẻ cắn móng tay, vi khuẩn từ miệng dễ dàng xâm nhập vào các vết trầy xước quanh móng, gây viêm quanh móng, nặng hơn là viêm mủ đầu ngón tay. Nếu không được xử lý kịp thời và đúng cách, tình trạng viêm có thể lan sâu vào mô mềm, xương, thậm chí ảnh hưởng đến toàn bộ bàn tay.
Nguy hiểm hơn, trong những trường hợp nặng, vi khuẩn có thể theo đường máu lan rộng, gây nhiễm trùng toàn thân. Đây là biến chứng rất nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của trẻ, đồng thời để lại nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động của bàn tay.
Điều đáng lo là nhiều phụ huynh thường tự điều trị tại nhà khi thấy ngón tay trẻ sưng đỏ, dẫn đến việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” để xử lý sớm. Khi tình trạng đã nặng, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, đôi khi không thể tránh khỏi phẫu thuật.
Đừng chỉ cấm đoán, hãy hiểu đúng để giúp con bỏ thói quen xấu
Cắn móng tay không đơn thuần là vấn đề vệ sinh hay thiếu canxi như nhiều người vẫn nghĩ. Ở không ít trẻ, đây là biểu hiện của căng thẳng tâm lý, lo âu, buồn chán hoặc thiếu cảm giác an toàn. Vì vậy, việc chỉ nhắc nhở, quát mắng hay ép buộc thường không mang lại hiệu quả lâu dài, thậm chí khiến trẻ càng căng thẳng và lặp lại hành vi này nhiều hơn.
Điều quan trọng là cha mẹ cần quan sát để hiểu nguyên nhân khiến con cắn móng tay: trẻ có đang gặp áp lực học tập, thay đổi môi trường sống, hay thiếu sự quan tâm, đồng hành từ gia đình? Khi tìm được “gốc rễ” của vấn đề, việc điều chỉnh sẽ nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Cha mẹ có thể giúp con chuyển hướng sự chú ý bằng các hoạt động như vẽ tranh, làm đồ thủ công, chơi thể thao, đọc sách hoặc đơn giản là dành thời gian trò chuyện mỗi ngày. Những hoạt động này không chỉ giúp đôi tay của trẻ bận rộn, mà còn tạo cảm giác được quan tâm, giảm bớt căng thẳng tâm lý.
Song song đó, việc giữ vệ sinh tay, cắt móng gọn gàng và theo dõi sát tình trạng da quanh móng là rất cần thiết. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ, sưng, đau hoặc chảy mủ, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, thay vì tự ý dùng thuốc tại nhà.
Kết bài
Một thói quen nhỏ nếu bị xem nhẹ có thể dẫn đến hậu quả lớn, thậm chí để lại tổn thương lâu dài cho trẻ. Câu chuyện của bé trai phải phẫu thuật vì cắn móng tay là lời nhắc nhở rõ ràng rằng cha mẹ không nên chủ quan với những hành vi tưởng chừng vô hại. Thay vì chỉ cấm đoán, hãy kiên nhẫn đồng hành, thấu hiểu và can thiệp đúng cách để giúp con bỏ thói quen xấu, bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ ngay từ những điều nhỏ nhất.
