Trong số các nội dung được sửa đổi, Luật Căn cước bổ sung nhiều quy định đáng chú ý liên quan đến thẩm quyền quản lý căn cước, các trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước cũng như giá trị pháp lý của căn cước điện tử.
Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm trong giải quyết thủ tục hành chính
Theo quy định mới, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) là nền tảng số phục vụ việc định danh và xác thực điện tử trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và thực hiện các giao dịch trên môi trường điện tử, đồng thời tích hợp nhiều tiện ích cho cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Luật cũng quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm là yêu cầu công dân xuất trình thêm các loại giấy tờ đã được tích hợp trên căn cước điện tử hoặc ứng dụng VNeID khi thực hiện thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin do công dân cung cấp không trùng khớp với dữ liệu đã tích hợp hoặc pháp luật có quy định khác.
Quy định về cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước và nơi thực hiện
Đối với các trường hợp thông tin trên thẻ căn cước thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính, thẻ bị mất hoặc hư hỏng không còn giá trị sử dụng, công dân có thể thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công, ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
Cơ quan quản lý căn cước sẽ sử dụng dữ liệu sinh trắc học đã được thu nhận gần nhất, bao gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt, cùng các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước để thực hiện việc cấp lại thẻ.
Về địa điểm giải quyết thủ tục, luật quy định việc cấp, cấp đổi và cấp lại thẻ căn cước được thực hiện tại cơ quan quản lý căn cước thuộc Công an tỉnh, thành phố; Công an xã, phường, đặc khu; hoặc tại cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an trong các trường hợp do người đứng đầu cơ quan này quyết định.
Các trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước từ 1/7/2026
Luật sửa đổi, bổ sung quy định về các trường hợp phải thu hồi thẻ căn cước. Theo đó, công dân bị tước quốc tịch Việt Nam, được thôi quốc tịch Việt Nam, bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch hoặc bị hủy bỏ quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam đều thuộc diện bị thu hồi thẻ căn cước. So với quy định hiện hành, luật mới bổ sung thêm trường hợp thu hồi thẻ căn cước khi quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam bị hủy bỏ.
Giá trị pháp lý của căn cước điện tử
Luật Căn cước (sửa đổi) đã bổ sung quy định cụ thể về giá trị sử dụng của căn cước điện tử. Theo đó, trong trường hợp công dân đã được cấp và xuất trình căn cước điện tử theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền, các đơn vị này không được yêu cầu người dân cung cấp thêm giấy tờ hay thông tin đã được tích hợp trên căn cước điện tử.
Nghiên cứu bổ sung chế tài đối với trường hợp không nộp thẻ theo quy định
Trong báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự luật trước khi trình Quốc hội thông qua, Chính phủ cho biết đã ghi nhận ý kiến đề nghị làm rõ các biện pháp xử lý đối với trường hợp công dân bị hủy bỏ quốc tịch Việt Nam nhưng không thực hiện việc nộp lại thẻ căn cước theo quy định.
Chính phủ nêu rõ, hiện Nghị định số 70/2024 đã quy định chi tiết về trình tự, thủ tục thu hồi thẻ căn cước nhằm bảo đảm việc thực thi Luật Căn cước. Trong thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục được giao rà soát, nghiên cứu và tham mưu bổ sung các quy định cụ thể về chế tài xử lý đối với các trường hợp không chấp
