Thói quen “ai cũng làm” nhưng ít người đặt câu hỏi
Cà phê mang đi đã trở thành một phần của nhịp sống hiện đại. Buổi sáng vội vã, một chiếc cốc dùng một lần là đủ để bắt đầu ngày mới. Ít ai dừng lại để tự hỏi: chiếc cốc mình đang cầm được làm từ gì, và nó phản ứng ra sao khi chứa chất lỏng nóng.
Thực tế, phần lớn cốc uống cà phê mang đi hiện nay – dù là cốc nhựa hay cốc giấy – đều có thành phần nhựa. Cốc nhựa thì rõ ràng, còn cốc giấy, thứ thường được gắn mác “thân thiện môi trường”, lại được phủ một lớp nhựa mỏng bên trong để chống thấm. Chính lớp nhựa này mới là vấn đề.
Khi cà phê nóng được rót vào, nhiệt độ cao khiến bề mặt nhựa giãn nở, mềm ra và bắt đầu bong tróc những hạt cực nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy. Chúng không làm thay đổi mùi vị đồ uống, không gây cảm giác lạ trong miệng, nhưng lại theo từng ngụm cà phê đi vào cơ thể.
Vì sao cà phê nóng lại “kéo” vi nhựa ra khỏi cốc?
Nhựa không phải là vật liệu được sinh ra để chịu nhiệt liên tục. Khi gặp nhiệt độ cao, đặc biệt là trên mức nước ấm thông thường, cấu trúc bề mặt của nhựa trở nên kém ổn định. Các hạt li ti bị tách ra, lơ lửng trong đồ uống.
Điều đáng nói là cà phê không chỉ nóng, mà còn có tính axit nhẹ. Sự kết hợp giữa nhiệt và axit khiến quá trình phân rã bề mặt nhựa diễn ra nhanh hơn. Cốc càng rẻ, chất lượng càng thấp, nguy cơ giải phóng vi nhựa càng cao.
Nếu một người có thói quen uống cà phê nóng mỗi ngày bằng cốc dùng một lần, lượng vi nhựa tích tụ theo thời gian không còn là con số nhỏ. Ước tính trong một năm, con số này có thể lên tới hàng trăm nghìn hạt – một lượng mà cơ thể con người chưa từng được “thiết kế” để tiếp nhận.
Vi nhựa đi đâu sau khi vào cơ thể?
Không giống như bã cà phê hay tạp chất thông thường, vi nhựa không bị đào thải dễ dàng. Kích thước siêu nhỏ giúp chúng len lỏi qua hệ tiêu hóa, có thể tồn tại trong cơ thể lâu hơn dự kiến.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy vi nhựa có khả năng tích tụ, gây phản ứng viêm nhẹ kéo dài, làm rối loạn một số hoạt động sinh học trong cơ thể. Dù các tác động dài hạn vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu, nhưng xu hướng chung đều chỉ ra rằng: càng giảm tiếp xúc với vi nhựa sớm, cơ thể càng ít phải “trả giá” về sau.
Đáng lo hơn, vi nhựa không chỉ đến từ cốc cà phê. Chúng đã xuất hiện trong nước uống, thực phẩm, không khí. Vì vậy, việc vô tình bổ sung thêm vi nhựa từ một thói quen hoàn toàn có thể tránh được là điều không cần thiết.
Cách uống cà phê an toàn hơn mà không phải bỏ thói quen yêu thích
Không ai cần phải từ bỏ cà phê để bảo vệ sức khỏe. Điều quan trọng nằm ở cách bạn uống nó.
Sử dụng cốc cá nhân làm từ thủy tinh, gốm sứ hoặc inox cho đồ uống nóng là lựa chọn an toàn và bền vững hơn. Nếu phải mua cà phê mang đi, nên ưu tiên đổ vào cốc riêng của mình thay vì uống trực tiếp từ cốc dùng một lần.
Trong trường hợp không có lựa chọn khác, tránh đổ cà phê đang sôi vào cốc nhựa hoặc cốc giấy. Để đồ uống nguội bớt trước khi rót có thể giúp giảm phần nào lượng vi nhựa phát sinh. Tuyệt đối không tái sử dụng cốc dùng một lần cho đồ uống nóng, bởi mỗi lần dùng lại là một lần bề mặt nhựa xuống cấp thêm.
Một thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày có thể giúp bạn giảm đáng kể lượng “chất lạ” xâm nhập vào cơ thể – thứ mà bạn không nhìn thấy, không nếm được, nhưng vẫn âm thầm tồn tại.
Kết bài
Cà phê mang lại sự tỉnh táo, cảm hứng và đôi khi là niềm vui rất đời thường. Nhưng nếu chỉ vì sự tiện lợi mà đánh đổi bằng việc mỗi năm “uống kèm” hàng trăm nghìn hạt vi nhựa, cái giá đó rõ ràng không hề rẻ. Khi đã biết rủi ro đến từ đâu, lựa chọn cách uống cà phê an toàn hơn không còn là chuyện xa xỉ, mà là một bước chủ động để bảo vệ sức khỏe của chính mình trong cuộc sống hiện đại đầy nhựa này.
