Một ly nước chanh ấm buổi sáng được nhiều người xem như “cú hích” khởi động cơ thể. Các tổ chức y tế và chuyên gia dinh dưỡng đều công nhận thói quen này mang lại lợi ích nhất định. Nhưng cũng chính họ cảnh báo, có những tình trạng sức khỏe nếu áp dụng sai có thể gây hại nhiều hơn lợi.
1. Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược axit
Nước chanh có tính axit tự nhiên. Khi vào dạ dày rỗng, axit này có thể kích thích niêm mạc, làm tăng cảm giác nóng rát và ợ chua. Với người đang bị viêm loét hoặc trào ngược, thói quen này dễ khiến triệu chứng nặng hơn. Các tài liệu từ Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ nhấn mạnh, người có bệnh lý dạ dày nên hạn chế đồ uống có tính axit vào buổi sáng sớm, đặc biệt khi chưa ăn gì.Nếu vẫn muốn dùng, nên pha thật loãng và uống sau khi đã ăn nhẹ, đồng thời theo dõi phản ứng của cơ thể để điều chỉnh kịp thời.
2. Người có men răng yếu hoặc nhạy cảm
Axit trong chanh có thể làm mòn men răng nếu tiếp xúc thường xuyên. Buổi sáng, khi khoang miệng khô và ít nước bọt, nguy cơ tổn thương men răng càng cao. Hiệp hội Nha khoa Mỹ khuyến nghị, không nên đánh răng ngay sau khi uống đồ chua, vì lúc này men răng đang mềm, dễ bị bào mòn. Giải pháp an toàn là uống bằng ống hút, súc miệng lại với nước thường và chờ ít nhất 30 phút trước khi đánh răng để bảo vệ răng lâu dài.
3. Người đang thiếu kali hoặc có vấn đề về điện giải
Chanh có tác dụng lợi tiểu nhẹ, có thể khiến cơ thể đào thải thêm khoáng chất qua nước tiểu. Với người đang thiếu kali hoặc đang trong quá trình điều trị rối loạn điện giải, việc uống nước chanh ấm thường xuyên có thể làm tình trạng mất cân bằng trầm trọng hơn.
Theo khuyến cáo từ các chuyên gia dinh dưỡng của Tổ chức Y tế Thế giới, nhóm này cần ưu tiên nước lọc và bổ sung khoáng chất theo chỉ định y tế, thay vì các loại đồ uống có tính axit.Nếu muốn duy trì thói quen, nên trao đổi với bác sĩ để đảm bảo an toàn.
4. Người đang dùng thuốc đặc trị
Một số loại thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi môi trường axit trong dạ dày. Nước chanh có thể làm thay đổi tốc độ hấp thu thuốc, khiến hiệu quả điều trị giảm hoặc tăng ngoài ý muốn. Các hướng dẫn y khoa từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ lưu ý, nên uống thuốc với nước lọc, tránh dùng chung với nước có tính axit, nước trái cây hoặc đồ uống bổ sung. Nếu đang dùng thuốc huyết áp, thuốc dạ dày, hoặc thuốc điều trị mãn tính, cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi đưa nước chanh ấm vào thói quen hằng ngày.
5. Người có tiền sử sỏi thận do oxalat
Chanh chứa citrate, một chất có lợi trong việc giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Tuy nhiên, với một số trường hợp sỏi liên quan đến oxalat, việc lạm dụng chanh hoặc các loại quả có tính axit cao có thể không phù hợp. Các tài liệu từ Viện Thận học Quốc gia Mỹ khuyến nghị, người có tiền sử sỏi thận cần chế độ uống nước và bổ sung khoáng chất theo hướng cá nhân hóa, không nên áp dụng một công thức chung cho tất cả. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ giúp xác định lượng và cách dùng phù hợp nhất với từng thể trạng.
6. Trẻ nhỏ và người có hệ tiêu hóa nhạy cảm
Hệ tiêu hóa của trẻ và người lớn tuổi thường nhạy cảm hơn với sự thay đổi độ axit. Nước chanh ấm buổi sáng có thể gây đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy ở một số người. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, với nhóm này nên ưu tiên nước ấm hoặc nước lọc để bù nước sau giấc ngủ, sau đó mới bổ sung thực phẩm giàu vitamin C từ trái cây trong bữa ăn.Cách tiếp cận nhẹ nhàng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn và hạn chế phản ứng không mong muốn.
Lưu ý thêm: Lợi ích lớn nhất của nước chanh ấm buổi sáng đến từ việc bù nước và bổ sung vitamin C ở mức vừa phải. Để an toàn, nên pha loãng, không thêm đường, uống sau khi đã ăn nhẹ và lắng nghe phản ứng của cơ thể. Thói quen tốt chỉ thực sự phát huy tác dụng khi phù hợp với từng tình trạng sức khỏe. Hiểu rõ giới hạn của bản thân giúp bạn biến ly nước chanh ấm thành người bạn đồng hành, thay vì nguyên nhân gây rắc rối mỗi buổi sáng.
