Vào những dịp quan trọng như mùng 1, ngày Rằm, lễ Tết hay giỗ chạp, bình hoa luôn là vật phẩm không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên. Việc dâng hoa không chỉ nhằm trang trí không gian thờ cúng mà còn thể hiện sự thành kính, biết ơn của con cháu đối với tổ tiên và các bậc bề trên.
Hoa tươi mang nguồn sinh khí của đất trời, tượng trưng cho sự sống, sự thanh khiết và khởi đầu tốt lành. Khi được đặt trên bàn thờ, hoa giúp không gian trở nên trang nghiêm, ấm áp hơn, đồng thời được quan niệm là có khả năng thu hút vượng khí, tài lộc và cầu mong sự che chở, phù hộ cho gia đình. Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu rõ cách bày trí bình hoa sao cho đúng và hợp phong thủy.
Vì sao nhiều gia đình khá giả thường đặt bình hoa ở bên trái bàn thờ khi thắp hương?
Thực tế, các gia đình chú trọng lễ nghi thường rất quan tâm đến cách sắp xếp bàn thờ, bởi họ tin rằng sự hài hòa trong bố cục không chỉ thể hiện lòng tôn kính mà còn góp phần mang lại may mắn, phúc lộc lâu dài.
Theo quan niệm truyền thống “đông bình, tây quả”, nếu trên bàn thờ chỉ đặt một bình hoa thì bình nên được đặt ở phía Đông, tức bên trái bàn thờ (tính theo hướng từ trong nhìn ra). Trong khi đó, mâm ngũ quả sẽ đặt ở phía Tây. Cách sắp xếp này dựa trên quy luật tự nhiên: mặt trời mọc ở phương Đông, lặn ở phương Tây; cây cối nở hoa trước rồi mới kết trái. Thuận theo tự nhiên được xem là thuận theo trời đất, mang ý nghĩa hanh thông, cát lành.
Ngoài ra, với những bàn thờ quay mặt về hướng Nam, việc đặt bình hoa ở bên trái còn giúp hương hoa dễ lan tỏa khi có gió Đông hoặc Đông Nam, góp phần tạo nên không gian thờ cúng thanh tịnh, trang nghiêm và dễ chịu.
Trong trường hợp có hai bình hoa, chúng thường được đặt cân xứng hai bên bàn thờ, còn mâm quả đặt ở vị trí trung tâm, phía trước bát hương. Cách bài trí này không chỉ giúp bàn thờ trông đầy đặn, hài hòa mà vẫn giữ trọn ý nghĩa phong thủy và giá trị tâm linh của việc dâng hoa.
Bên cạnh việc sắp xếp bình hoa đúng cách, gia chủ cũng nên quan tâm đến các vật phẩm thờ cúng khác như bộ tam sự (hoặc ngũ sự), mâm bồng, ống hương… nhằm tạo nên tổng thể hài hòa, tôn nghiêm và thanh tịnh cho không gian thờ tự.
Với những bàn thờ có diện tích nhỏ, đặc biệt là bàn thờ treo tường, chỉ nên bố trí một bình hoa và một ống hương đặt cân đối hai bên. Việc bày quá nhiều bình hoa không những không giúp tăng vượng khí mà còn khiến bàn thờ trở nên chật chội, mất cân đối so với các đồ thờ khác.
Bình hoa dùng trên bàn thờ nên ưu tiên các chất liệu như gốm, sứ hoặc thủy tinh, hạn chế chọn bình bằng kim loại như đồng hay sắt. Hoa dâng cúng cần có hương thơm nhẹ nhàng, hình dáng trang nhã, không có gai nhọn và được cắt tỉa gọn gàng, vừa đảm bảo ý nghĩa tâm linh, vừa giữ cho không gian thờ cúng luôn an toàn và trang nghiêm.