Ban đầu, triệu chứng có thể dễ bị nhầm với đau bụng do ăn uống hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu tình trạng viêm kéo dài hoặc nhiễm trùng tiến triển, túi mật có thể bị hoại tử, áp xe hoặc thậm chí thủng, gây viêm phúc mạc và nhiễm trùng nghiêm trọng.

Vì vậy, nhận biết những dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn tiến nặng là điều rất quan trọng. Đặc biệt, không nên chỉ dựa vào mức độ đau để đánh giá tình trạng, bởi viêm túi mật cần được bác sĩ thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

1. Đau vùng hạ sườn phải dữ dội, kéo dài và không thuyên giảm

Đây là một trong những dấu hiệu điển hình cần lưu ý.

Túi mật nằm ở phía dưới gan, vùng bụng trên bên phải. Khi bị viêm cấp, người bệnh thường xuất hiện cơn đau đột ngột ở vùng này. Cơn đau có thể lan lên vai phải hoặc ra sau lưng, đồng thời vùng bụng phía trên bên phải trở nên rất nhạy cảm khi chạm vào. Đau có thể tăng khi hít thở sâu hoặc khi vận động. 

Điểm đáng chú ý là đau do viêm túi mật cấp thường kéo dài và dai dẳng, khác với một số cơn đau quặn mật có thể giảm sau một khoảng thời gian khi sự tắc nghẽn được giải phóng.

Nếu đau bụng dữ dội đến mức người bệnh không thể ngồi yên hoặc không tìm được tư thế dễ chịu, đây là dấu hiệu cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Mayo Clinic cũng khuyến cáo người có cơn đau bụng nghiêm trọng như vậy nên đến cơ sở cấp cứu thay vì cố chịu đựng tại nhà. 

Đặc biệt, không nên tự cho rằng đau vùng hạ sườn phải chỉ là “đau dạ dày” hoặc do ăn quá nhiều chất béo. Việc chẩn đoán cần dựa trên thăm khám và các xét nghiệm cần thiết.

2. Sốt cao, rét run kèm buồn nôn hoặc nôn

Khi túi mật bị viêm, người bệnh có thể xuất hiện sốt, buồn nôn, nôn, đổ mồ hôi và chán ăn. Những triệu chứng này càng đáng lưu ý khi xuất hiện cùng cơn đau bụng kéo dài.

Sốt và rét run có thể là dấu hiệu cơ thể đang phản ứng với tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng. Nếu tắc nghẽn đường mật kéo dài, dịch mật ứ đọng trong túi mật tạo điều kiện cho nhiễm trùng phát triển. Trong trường hợp không được điều trị, viêm túi mật có thể tiến triển thành những biến chứng nghiêm trọng. 

Một số người có thể nghĩ rằng chỉ cần uống thuốc giảm đau, hạ sốt rồi theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, cách này có thể khiến triệu chứng tạm thời giảm xuống nhưng không giải quyết được nguyên nhân gây tắc nghẽn hoặc viêm.

Đặc biệt, nếu đau bụng dữ dội + sốt cao hoặc rét run + nôn nhiều, người bệnh nên đi khám sớm thay vì chờ bệnh tự khỏi.

Trong một số trường hợp, viêm túi mật cấp cần điều trị tại bệnh viện, có thể bao gồm truyền dịch, kiểm soát đau, sử dụng kháng sinh khi có chỉ định và đánh giá khả năng phẫu thuật cắt túi mật. 

3. Vàng da, vàng mắt hoặc xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng nặng

Vàng da và vàng lòng trắng mắt là dấu hiệu đặc biệt cần chú ý khi người bệnh đang có vấn đề về túi mật hoặc đường mật.

Khi sỏi hoặc tình trạng tắc nghẽn ảnh hưởng đến đường dẫn mật, dòng chảy của dịch mật có thể bị cản trở. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt. Tình trạng tắc nghẽn đường mật cũng có thể đi kèm đau bụng và nhiễm trùng đường mật. 

Nếu vàng da xuất hiện cùng đau bụng và sốt, người bệnh cần được đánh giá y tế ngay, bởi đây có thể là dấu hiệu của biến chứng liên quan đến đường mật chứ không đơn thuần là một cơn đau túi mật thông thường. 

Đáng lo hơn, viêm túi mật không được điều trị có thể dẫn đến hoại tử mô túi mật. Trong trường hợp nặng, túi mật có thể bị thủng, làm nhiễm trùng lan vào ổ bụng và gây viêm phúc mạc hoặc hình thành ổ áp xe. Đây là những biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng. 

Do đó, khi có vàng da, sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng, không nên tiếp tục theo dõi tại nhà.

Vì sao viêm túi mật không nên chủ quan?

Nguyên nhân phổ biến nhất của viêm túi mật cấp là sỏi mật làm tắc ống túi mật. Khi dịch mật không thể thoát ra bình thường, nó bị ứ lại trong túi mật, làm tăng áp lực và gây viêm. Túi mật bị viêm cũng có thể bị nhiễm khuẩn. 

Nếu tình trạng này kéo dài mà không được xử lý, mô túi mật có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Một số trường hợp có thể tiến triển thành hoại tử hoặc thủng túi mật. Khi nhiễm trùng lan ra ổ bụng, nguy cơ biến chứng sẽ tăng lên đáng kể. 

Điều đáng nói là không phải ai bị sỏi mật cũng có triệu chứng. Nhiều trường hợp sỏi mật tồn tại mà không gây vấn đề. Nhưng khi xuất hiện đau bụng dữ dội, sốt, nôn hoặc vàng da, người bệnh cần được đánh giá để xác định có viêm túi mật hay biến chứng đường mật hay không.

Khi nào cần đi cấp cứu?

Không nên chờ đợi nếu xuất hiện một trong các tình huống như:

• Đau vùng bụng trên bên phải dữ dội hoặc đau liên tục không giảm.

• Đau bụng kèm sốt cao, rét run.

• Nôn nhiều hoặc không thể ăn uống bình thường.

• Da hoặc lòng trắng mắt chuyển vàng.

• Bụng rất đau khi chạm vào hoặc tình trạng đau tăng nhanh.

• Người bệnh trở nên yếu, mệt hoặc có biểu hiện bệnh nặng rõ rệt.

Đây không phải là những dấu hiệu có thể dùng để tự chẩn đoán viêm túi mật, nhưng là những cảnh báo cần được nhân viên y tế đánh giá sớm. 

Nếu nghi ngờ viêm túi mật, bác sĩ có thể thăm khám vùng bụng, làm xét nghiệm máu và sử dụng siêu âm hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác để tìm dấu hiệu viêm, sỏi hoặc tắc nghẽn.

Tóm lại, 3 dấu hiệu nổi bật cần cảnh giác với viêm túi mật nặng là đau hạ sườn phải dữ dội và kéo dài; sốt cao/rét run kèm buồn nôn, nôn; và vàng da, vàng mắt hoặc biểu hiện nhiễm trùng nặng. Khi những triệu chứng này xuất hiện, đặc biệt khi đi cùng nhau, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà mà cần được khám kịp thời.